8.000 jaar oud Yarmoekiaans ‘Moedergodin’ beeldje ontdekt in Sha’ar HaGolan

Yarmoekiaanse Cultuur, ca. 6400 jaar v. Chr. Hernieuwde opgravingen op de archeologische vindplaats Sha’ar Hagolan Yarmukian in de kibboets Sha’ar Hagolan

Vóór de Israëli’s en de Palestijnen , vóór de Griekse en Romeinse rijken, vóór het koninkrijk Israël en het koninkrijk Juda, vóór het Omajjaden-kalifaat en het kruisvaarderskoninkrijk Jeruzalem – waren er de Yarmoekianen, zo genoemd naar de nabij gelegen Yarmoek rivier.

Deze ca. 8.000 jaar oude neolithische landbouwcultuur wordt beschouwd als de eerste cultuur in het prehistorische gebied van wat tegenwoordig Israël wordt genoemd. 

Het is een van de oudste culturen in de Levant die gebruik maakt van keramisch aardewerk, met een kenmerkende stijl van visgraatversieringen die in horizontale en diagonale lijnen zijn ingesneden over het lichaam van hun keramische kook-, serveer- en voorraadvaten.

De cultuur staat ook bekend om zijn raadselachtige en iconische beeldjes van de “Moedergodin“, waarvan wordt aangenomen dat ze deel uitmaakten van een Yarmukiaanse vruchtbaarheidscultus.

Hernieuwde opgravingen op de archeologische vindplaats Sha’ar Hagolan Yarmukian in de kibboets Sha’ar Hagolan deze maand hebben een ongewoon groot en indrukwekkend keramisch godinbeeldje van de ‘Moedergodin’ onthuld.

Het beeldje van 20 centimeter, gemaakt in de typische zithouding, werd in twee stukken gebroken gevonden naast de muur van een huis, zei mededirecteur van de opgraving Anna Eirikh-Rose, archeologe van het Judea district van de Israëlische Oudheidsautoriteit, die haar promotieonderzoek doet bij de Hebreeuwse Universiteit op neolithisch aardewerk.

Het gebroken beeldje was bedekt met een armband met een rode onderkant, de kleur die vruchtbaarheid voorstelde. Een schematische steen met geëtste ogen en mond werd ook blootgelegd.

De opgraving wordt uitgevoerd in samenwerking met het Franse Centrum voor Onderzoek in Jeruzalem onder co-directie van Dr. Julien Vieugue.

“Dit keramische beeldje van een vrouw is een kenmerk van de Yarmukiaanse cultuur,” zei Eirikh-Rose. “Dit is een van de grootste voorbeelden van het gevonden beeldje. Het is van een grote, zittende vrouw met grote heupen, een unieke puntmuts en zogenaamde ‘koffieboonogen’ en een grote neus. De ene hand ligt op haar heup en de andere onder haar borst.”

Figuurtjes uit klei met ‘koffieboonogen’

Symboliek

Hoewel ze “koffieboonogen” werden genoemd, vertegenwoordigden de traditionele ogen van het beeldje waarschijnlijk korrels, mogelijk van tarwe, of meer waarschijnlijk van gerst, zei ze.

Alle kleine details van het beeldje zijn belangrijk voor zijn cultische symboliek, zei ze, en het proces om zo’n beeldje te maken omvatte een complexe methode om de klei rond een centrale cilindrische kern te wikkelen en in lagen te leggen.

“Het is echt indrukwekkend en het was een zeer uitgebreide manier om een ​​beeldje te maken,” zei ze. “Het was niet eenvoudig om te maken.”

De Yarmukiaanse cultuur bevond zich op het dramatische menselijke kruispunt van de overgang van een foerageercultuur naar een permanente nederzetting, die ook de ontwikkeling van de architectuur veranderde. Het werd zo genoemd naar de ontdekking van de archeologische overblijfselen op de Sha’ar Hagolan-site, gedateerd op 6.400-6.000 BCE nabij de noordelijke oever van de Yarmuk-rivier in de centrale Jordaanvallei.

De geschiedenis van de Sha’ar HaGolan-site

De site van Sha’ar Hagolan, die voor het eerst werd opgegraven in 1949, werd door professor Moshe Stekelis van de Hebreeuwse universiteit geïdentificeerd als behorend tot de Yarmuk-cultuur. Een daaropvolgende opgraving door prof. Yosef Garfinkel van de Hebreeuwse Universiteit eindigde in 2004.

De vondsten zijn te zien in het Museum of Yarmukian Culture in de kibboets.

Eirikh-Rose zei dat de huidige heropgraving van de site is begonnen naast eerdere opgravingen. Het is bedoeld om de site laag voor laag bloot te leggen, totdat het neolithische pre-keramische niveau van de nederzetting wordt bereikt om het gebruik en de productie van keramisch aardewerk door de cultuur te onderzoeken.

“Hoewel de site van Sha’ar Hagolan verschillende keren is gegraven, waarbij de extra lagen één voor één zijn onthuld, is er deze keer een duidelijk doel voor onze opgraving: we willen de oorsprong en het ontwikkelingsmechanisme van de aardewerkproductie in de wereld van deze oude periode in de Levant-regio’, zei ze.

Eirikh-Rose merkte op dat de bewoners van deze plek 8.000 jaar geleden aardewerkvaten begonnen te gebruiken en deze massaal te produceren.

“Dit is de eerste cultuur van de neolithische revolutie die aardewerkvaten op grote schaal gebruikt en produceert, niet slechts één kom hier en één kom daar”, zei ze.

Bij eerdere opgravingen op de site van Sha’ar Hagolan zijn geplande straten, huizen op de binnenplaats en kleinere beeldjes van de moedergodin blootgelegd, evenals beeldjes met ingesneden kiezelgezichten en oogbeeldjes.

Op zijn hoogtepunt besloeg de nederzetting een gebied van 20 hectare, waardoor het op dat moment een van de grootste nederzettingen ter wereld was, zei Eirikh-Rose. Hoewel sindsdien andere Yarmukian-sites zijn geïdentificeerd, is Sha’ar Hagolan de grootste, wat waarschijnlijk wijst op zijn rol als cultureel centrum van Yarmukian.

Eirikh-Rose zei dat het nieuw ontdekte beeldje zal worden meegenomen voor residuanalyse, wat onderzoekers zal helpen vast te stellen welke soorten klei zijn gebruikt om het te maken. Voortdurende studie van deze beeldjes kan onderzoekers ook helpen bij hun zoektocht om te bepalen of de “Moedergodin” werd gebruikt in cultische praktijken of al deel uitmaakte van een gevestigde religie.

“Er zijn zoveel theorieën,” zei ze. “Dit is een grote vraag om te bestuderen – de ontwikkeling van religieuze overtuigingen en cultuur.”

Bronnen:

  • naar een artikel van Judith Sudilovsky “8,000-year-old Yarmukian ‘Mother Goddess’ figurine uncovered at Sha’ar HaGolan” van 7 juli 2022 op de site van The Jerusalem Post
  • naar een artikelMuseum of Yarmukian Culture, Kibbutz Shaar Hagola” en een artikelSha’ar HaGolan is a Neolithic archaeological site near Kibbutz Sha’ar HaGolan in Israel

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.