Spaanse joden in spotlicht in Netflix-serie ‘Los herederos de la tierra’, die zich afspeelt vóór de Inquisitie

De serie “Los herederos de la tierra” (Erfgenamen van het Land) die vorige maand op Netflix verscheen, lijkt op het eerste gezicht gewoon een nieuwe aflevering in het snelgroeiende genre van Spaanse periodedrama’s.

In zekere zin is dat ook zo, met de bekende mix van romantiek, geweld en een liberale dramatisering van belangrijke historische gebeurtenissen in het middeleeuwse Spanje die internationale hits hebben gemaakt van verschillende recente Spaanse producties zoals ‘Isabel‘ en ‘El Cid‘.

Maar “Los herederos de la tierra” duikt ook diep in wat het betekende om als jood in Spanje te leven in die tijd, toen het strikt katholieke land begon af te dalen naar georganiseerde vervolging van minderheden die culmineerde in de inquisitie.

De Erfgenamen van het Land

De serie weerspiegelt een groeiende behoefte in Spanje om de lokale geschiedenis in het algemeen te verkennen, met name de vaak over het hoofd gezien Joodse hoofdstukken.

“In Spanje groeit het besef dat de Sefardische geschiedenis niet over ‘hen’ maar over ‘ons’ gaat”, zegt David Hatchwell Altaras, voormalig president van de Joodse Gemeenschap van Madrid en een van de medeoprichters van de geplande Joodse museum.

De makers van de show zeiden dat ze verder wilden gaan dan de dramatische scènes van executie en geweld die typerend zijn voor Spaanse producties die de Sefardische Joodse geschiedenis dramatiseren.

“Je hebt meerdere verwijzingen naar de inquisitie en naar antisemitisme in recente historische productie, maar ik wilde verder gaan en de textuur van het leven van een jood in Spanje net voor de verdrijving laten zien”, zei uitvoerend producent Jordi Frades, die niet joods is.

Misschien wel de meest Joodse productie in zijn soort in Spanje, het tweede seizoen van 8 afleveringen van “Los herederos de la tierra”, gebaseerd op een roman van Ildefonso Falcones, volgt het leven van Hugo Llor, een fictief personage geboren in het 14e-eeuwse Barcelona.

Llor, de analfabete zoon van een schoonmaakster, komt in aanraking met de wet en vindt onderdak bij een joods gezin dat hem leert wijnmaker te worden, wat uiteindelijk zijn pad effent naar de hogere regionen van de samenleving.

Zijn reis geeft een beeld van hoe honderdduizenden Sefardische joden zouden hebben gereageerd op de strakkere strop die uiteindelijk een einde maakte aan hun aanwezigheid als een levendige gemeenschap op het Iberisch schiereiland.

Terwijl eerdere producties over de Inquisitie – waaronder de Netflix-serie “The Cathedral of the Sea”, die Frades ook regisseerde, en de Netflix-film “Coven of Sisters” – Joden kort en meestal als ongelukkige slachtoffers afbeeldden, graaft “Heirs to the Land” veel dieper.

Een autodafe (publieke verbranding) tijdens de Spaanse Inquisitie in de 16de eeuw. Een Joodse man wordt in een mijter en kazuifel gehuld en een kruis in de handen geduwd om alzo levend verbrand te worden. De Spaanse clerus kijkt geamuseerd toe

Het beeldt een Jood af die verneemt over het bloedbad van Joden in Valencia in 1391, zelfs terwijl hij vertrouwen bleef houden in de regering en de koning, die in die tijd soms tussenbeide kwamen om Joden te beschermen tegen lynchpartijen – maar op andere momenten negeerde of moedigde hen aan.

Jucef Crescas, een personage dat losjes is gebaseerd op de echte joodse filosoof Hasdai Crescas en zijn leerling Joseph Albo , neemt uiterlijke christelijke gebruiken over, zoals het dragen van een kruis, en verandert zijn naam in Raimundo. Maar hij volgt noch de christelijke noch de joodse theologie, maar wijdt zich in plaats daarvan aan de wetenschap.

Een andere hoofdpersoon, Regina Llor, is een joodse arts die zich oprecht wil bekeren om de acceptatie te krijgen die ze altijd heeft gewild en om te trouwen met Hugo, de hoofdpersoon, die niet joods is.

“Ik ben niet alleen joods, maar ook een persoon. Een vrouw. Een dokter. Ik ben het zat om genegeerd te worden. Van bespuugd worden op straat. Van vernederd worden. Ik ben het zat om joods te zijn’, zegt Regina, gespeeld door de bekende Spaanse actrice Maria Rodríguez Soto, in een gedenkwaardige scène.

Elders verkiest Dolça , een joodse vrouw die Hugo’s eerste liefde was, de dood boven bekering. Een lynch-menigte executeert haar in een van de vele bloederige scènes die deze serie een waardering voor volwassen publiek opleverden. In een eerdere scène verwijst ze minachtend naar een niet-jood als ‘slechts een christen’ – een erkenning van joods isolationisme en gevoelens van superioriteit.

De executiescène was “de eerste keer dat dit tragische deel van de Joodse geschiedenis op zo’n manier op televisie werd getoond in Spanje”, aldus Reconectar, een non-profitorganisatie die mensen met Sefardische afkomst wil verbinden met het jodendom.

Illustratie van Tomas de Torquemada, grootinquisiteur van de Spaanse inquisitie, met koning Ferdinand II en koningin Isabella in 1478. (Foto door Stefano Bianchetti/Corbis via Getty Images)

Bronnen:

  • naar een artikel van Cnaan Liphshiz “Spanish Jews take the spotlight in ‘Heirs to the Land,’ a Netflix series set pre-Inquisition” van 6 mei 2022 op de site van The Jewish Telegraphic Agency (JTA)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.