De overwinning van Rusland op nazi-Duitsland en de bevrijding van Auschwitz

Berlijn, 2 mei 1945. De hoofdstad van het Derde Rijk valt in handen van het Rode Leger. Op de achtergrond de Reichstag, het Duitse parlement

Tot de herfst van 1942 zegevierde het Duitse leger consequent. Europa lag onder Duitse heerschappij, van Frankrijk in het westen tot de Wolga in het oosten; van de poolcirkel in Noorwegen tot de kusten van Noord-Afrika. 

De slag om de stad Stalingrad bleek een beslissend psychologisch keerpunt, waarbij een einde kwam aan een reeks Duitse overwinningen in de zomer van 1942 en het begin van de lange terugtocht naar het westen die zou eindigen met de overgave van nazi-Duitsland in mei 1945.

Medio november 1942 lanceerde het Sovjetleger een grootschalig tegenoffensief tegen het Duitse Zesde Leger, waarbij ongeveer 250.000 soldaten Stalingrad probeerden te veroveren in bittere man-tegen-man gevechten. De Sovjet-troepen omsingelden en hielden de Duitse troepen in de val. Na nog zes weken van hevige gevechten waarin beide partijen zware verliezen opliepen, gaven tussen 31 januari en 2 februari 1943 zo’n 91.000 overlevende Duitse soldaten zich over.

Na de overwinning bij Stalingrad bleef het Sovjetleger in het offensief en bevrijdde in 1943 het grootste deel van Oekraïne en vrijwel heel Rusland en Oost-Wit-Rusland. In de zomer van 1943 probeerden de Duitsers bij Koersk in Rusland nog een offensief, maar werden zwaar getroffen door het Sovjetleger in wat tegenwoordig wordt beschouwd als het militaire keerpunt aan het oostfront. 

In de zomer van 1944 lanceerden de Sovjets opnieuw een groot offensief, dat de rest van Wit-Rusland en Oekraïne, de meeste Baltische staten en Oost-Polen bevrijdde van de nazi-heerschappij. In augustus 1944 waren Sovjet-troepen de Duitse grens met Oost-Pruisen overgestoken. 

De bevrijding van het concentratiekamp KZ-Auschwitz door soldaten van het Sovjet-Russische Rode Leger op 27 januari 1945

In januari 1945 bracht een nieuw offensief Sovjet-troepen naar de rivier de Oder, in Duitsland, ongeveer 100 mijl van Berlijn. Sovjettroepen vielen op 27 januari 1945 het concentratiekamp Auschwitz, Birkenau en Monowitz in Polen binnen. De soldaten bevrijdden er ongeveer 7.000 gevangenen, van wie de meesten ziek en of stervende waren. Net voordien evacueerden de SS bijna 60.000 gevangenen van Auschwitz op Dodenmars ten westen van het kamp. Weinigen zullen de koude en ontbering overleven.

Medio april 1945 lanceerde het Sovjetleger zijn laatste aanval op nazi-Duitsland, waarbij op 13 april Wenen werd ingenomen en op 21 april Berlijn werd omsingeld en sneed het land in twee delen. Na meer dan een week van hevige gevechten in de straten van Berlijn naderden Sovjet-eenheden de centrale commandobunker van Hitler. Op 30 april 1945 pleegde Hitler zelfmoord. Op 2 mei 1945 gaf Berlijn zich over aan de Sovjet-troepen.

De Duitse strijdkrachten gaven zich onvoorwaardelijk over in het westen op 7 mei en in het oosten op 9 mei 1945. Op 9 mei viel het Sovjetleger Praag binnen, de laatste grote stad die nog door Duitse eenheden bezet was.

Berlijn, 2 mei 1945. Een soldaat hijst de Sovjetvlag op het dak van de Reichstag, het Duitse parlement

Bronnen:

  • naar een artikelThe Soviet Union and the Eastern Front” en een artikelSoviet Forces Liberate Auschwitz” op de site van het United States Holocaust Memorial Museum (USHMM)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.