Duitse joden aan het Oostfront in WO I: modernisme ontmoet traditie

Duits Joodse patriotten trekken naar het front terwijl hun religieuze leiders toekijken

Duitsland ging de Eerste Wereldoorlog in op 1 augustus 1914 toen het land Rusland de oorlog verklaarde. 11 miljoen Duitse soldaten werden gemobiliseerd, van wie 100.000 joods.

Een aantal van deze Joodse soldaten werd geëerd voor hun dienst bij het IJzeren Kruis. Bovendien steunden veel Duitse joden de oorlogsinspanning thuis samen met hun buren. Deze service en toewijding werden al snel genegeerd, maar de inspanningen van de Eerste Wereldoorlog vormen een essentieel onderdeel van het Duits-Joodse verhaal.

Het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog in 1914 werd begroet door een golf van nationalistische ijver in heel Europa. 

Toen Duitsland zich enthousiast schaarde achter keizer Wilhelm II in een “burgerbestand” [ Burgfrieden ], hoopten Duitse joden eindelijk hun rechtmatige plaats in de Duitse samenleving als gelijkwaardige burgers op te eisen door hun loyaliteit en patriottisme te tonen. 

Hoewel het enthousiasme voor WO I niet geheel unaniem was onder de Joden, werd het idee om Oost-Europese Joden te bevrijden van tsaristische onderdrukking door iedereen verwelkomd.

De aanvankelijke ijver onder de joden werd al snel getemperd door alomtegenwoordig antisemitisme onder de gewone soldaten en hun bevelhebbers. Joden ondervonden bij elke stap discriminatie in het leger; het opperbevel ging zelfs zo ver dat het in 1916 een “Joodse volkstelling” hield, zogenaamd om de wijdverbreide geruchten tegen te gaan dat Joden hun patriottische plicht als soldaten ontweken. 

Toen bleek dat joden juist oververtegenwoordigd waren in het leger, werden de bevindingen achtergehouden. Aan het einde van de Eerste Wereldoorlog begonnen veel joden zich af te vragen of Duitsland hun ware ‘vaderland’ was.

Tegen deze achtergrond, en nadat ze de ‘authentieke’ en veelzijdige cultuur van de joodse sjtetl weer hadden ontmoet , vroegen veel Duitse joden zich af of assimilatie ten koste van alles wel een wenselijk doel was. 

De specifiek joodse oorlogservaring werd een belangrijke factor in een ontluikende joodse activiteiten in de jaren twintig, die varieerden van een hernieuwde belangstelling voor joodse religieuze zaken tot een nieuwe belangstelling voor de seculiere joodse cultuur, met inbegrip van beeldende kunst en literatuur.

Duits Joodse soldaten tijdens de Eerste Wereldoorlog

Bronnen:

  • naar een artikel German Jews at the Eastern Front in WWI: Modernism meets Tradition” van 8 november 2014 op de site van het Leo Baeck Institute New York/Berlin
  • naar een artikelGerman Patriots: Jewish Germans During WWI” op de site van Museum of Jewish Heritage

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.