Collaboratie met de nazi’s in Oekraïne en de georganiseerde Jodenvervolging

Na de massamoord in Babyn Yar van september 1941 waarbij 33.771 Joden werden vermoord met kogels, trachten Duitse soldaten en hun Oekraïense collaborateurs alle sporen uit te wissen van de judeocide. De Russen zullen na de oorlog hun werk nadien voltooien “alsof er nooit iets was gebeurd” [beeldbron: TOI]

Collaboratie met nazi-Duitsland in het door Duitsland bezette Oekraïne vond plaats tijdens de bezetting van wat nu Oekraïne is door nazi-Duitsland in de Tweede Wereldoorlog. Tegen de tijd dat het Rode Leger terugkeerde naar Oekraïne, verwelkomde een aanzienlijk deel van de bevolking zijn soldaten als bevrijders.

Anderzijds sloten meer dan 4,5 miljoen Oekraïners zich aan bij het Rode Leger om tegen nazi-Duitsland te vechten, en meer dan 250.000 dienden in partijdige Sovjet-paramilitaire eenheden, waardoor het aantal Hiwi’s en bezettingstroepen en andere anti-Sovjet-soldaten in het niet viel, zelfs in de eerste jaren van de oorlog.

Operatie Barbarossa in 1941 bracht inheemse Oekraïners van de Sovjet-Oekraïne en de vooroorlogse gebieden van Polen samen die ook door de Sovjet-Unie waren geannexeerd. In het noordoosten vielen ze onder de Duitse administratieve controle van Reichskommissariat Oekraïne en, in het zuidwesten, onder het nazi-generaal-gouvernement.

Het Oekraïense opstandelingenleger (UPA) bood zich vrijwillig aan om de Wehrmacht bij te staan. In totaal namen de Duitsers 250.000 inheemse Oekraïners in dienst in vijf afzonderlijke formaties, waaronder de Nationalistische Militaire Detachementen (VVN), de Broederschappen van Oekraïense Nationalisten (DUN), de SS-divisie Galicië, het Oekraïense Bevrijdingsleger (UVV) en het Oekraïense Nationale Leger (Ukrainische Nationalarmee, UNA). Tegen het einde van 1942 had de SS alleen al in het Reichskommissariat Oekraïne 238.000 Oekraïners in dienst en slechts 15.000 Duitsers, een verhouding van 1 op 16.

Een Joodse vrouw wordt opgejaagd door Oekraïense burgers in Lviv (Lvov)

De wreedheden tegen joden tijdens de Holocaust in Oekraïne begonnen binnen een paar dagen na het begin van de nazi-bezetting. Er zijn aanwijzingen dat de Oekraïense hulppolitie, opgericht op 20 augustus 1941, werd gebruikt bij de razzia van Joden voor het bloedbad in Babi Yar en bij andere bloedbaden in steden en dorpen van het huidige Oekraïne , zoals Stepan, Lviv, Lutsk en Zhytomyr.

Op 1 september 1941 schreef de door de nazi’s gesponsorde Oekraïense krant Volhyn:

“Het element dat onze steden (Joden) vestigde… moet volledig uit onze steden verdwijnen. Het joodse probleem wordt nu al opgelost.”

Gesterkt door religieuze vooroordelen was het antisemitisme in de eerste dagen van de Duitse aanval op de Sovjet-Unie gewelddadig geworden. Sommige Oekraïners ontleenden nationalistische wrok aan de overtuiging dat de Joden voor Poolse landheren hadden gewerkt.

De moordpartijen op de NKVD-gevangenen door de Sovjet geheime politie terwijl ze zich naar het oosten terugtrokken, werden toegeschreven aan Joden. De antisemitische canard van het joodse bolsjewisme vormde een rechtvaardiging voor de wraakmoorden door de ultranationalistische Oekraïense Volksmilitie, die de Duitse Einsatzgruppen vergezelde die naar het oosten trok.

Pogrom in Borysław, 3 juli 1941

In Boryslav (vooroorlogs Borysław, Polen, bevolking 41.500) gaf de SS-commandant een woedende menigte, die de lichamen van mannen had zien vermoorden door de NKVD en die op het stadsplein waren neergelegd, 24 uur de tijd om op te treden tegen de Poolse Joden, die gedwongen om de lijken schoon te maken en te dansen en werden vervolgens gedood door te slaan met bijlen, pijpen enz.

Hetzelfde soort massamoorden vond plaats in Brzezany. Tijdens de pogroms in Lviv werden 7.000 Joden vermoord door Oekraïense nationalisten, geleid door de Oekraïense Volksmilitie. Nog in 1945 waren Oekraïense militanten nog bezig met het oppakken en vermoorden van Joden.

Terwijl sommige van de collaborateurs burgers waren, kregen anderen de keuze om vanaf september 1941 dienst te nemen voor paramilitaire dienst vanuit de Sovjet krijgsgevangenenkampen vanwege de aanhoudende nauwe betrekkingen met de Oekraïense Hilfsverwaltung.

In totaal hebben meer dan 5.000 inheemse Oekraïense soldaten van het Rode Leger zich aangemeld voor een training bij de SS in een speciaal trainingskamp in Trawniki om te helpen bij de Endlösung. Nog eens 1.000 van hen liepen over tijdens veldoperaties.

Oekraïense ‘Trawniki’-mannen tijdens de vernietiging van het getto van Warschau mei 1943

Trawniki-mannen speelden een belangrijke rol in het nazi-plan om Europese Joden uit te roeien tijdens Operatie Reinhard. Ze dienden in alle vernietigingskampen en speelden een belangrijke rol bij de vernietiging van onder meer de opstand in het getto van Warschau (zie het Stroop-rapport) en de opstand in het getto van Białystok.

De mannen die als bewakers naar vernietigingskampen en joodse getto’s werden gestuurd, werden nooit volledig vertrouwd en stonden dus altijd onder toezicht van de Volksdeutsche. Af en toe vermoordden ze, samen met de gevangenen die ze bewaakten, hun commandanten terwijl ze probeerden over te lopen.

In mei 2006 merkte de Oekraïense krant Ukraine Christian News op:

Het uitvoeren van het bloedbad was de Einsatzgruppe C, ondersteund door leden van een Waffen-SS-bataljon en eenheden van de Oekraïense hulppolitie, onder algemeen bevel van Friedrich Jeckeln. De deelname van Oekraïense medewerkers bij deze gebeurtenissen, nu gedocumenteerd en bewezen, is een kwestie van pijnlijk openbaar debat in Oekraïne’.

Bronnen:

  • naar een artikelCollaboration in German-occupied Ukraine” en een artikelLviv pogroms (1941)” from Wikipedia, the free encyclopedia
  • naar een artikel30 Shocking Photos of the Lviv Pogroms in 1941” op de site van Atchuup
  • naar een artikel van Peter J. Potichnyj “Ukrainians in World War II Military Formations: An Overview” op de site van Litopys Upa
  • naar een artikel (PDF-file) “The Holocaust in Ukraine” van 2013 op de site van The United States Holocaust Memorial Museum (USHMM)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.