Oekraïne-crisis: wie breidde de NAVO uit?

Het hoofdkwartier van de NAVO in Brussel

Onwetendheid, het wapen dat geen spion in kaart kan brengen en geen bunker kan verbergen – is de ultieme overwinnaar van het Oekraïense conflict.

Er is deze week veel gezegd over Vladimir Poetins versie van de Oekraïense geschiedenis en zijn afwijzing van het recht op zelfbeschikking.

Velen in het Westen maakten de uitspraak van Poetin belachelijk, maar in feite was hun onwetendheid groter dan de zijne. Oekraïne maakte eeuwenlang zeker deel uit van Rusland, en de twee zijn inderdaad etnisch, religieus en cultureel met elkaar verweven.

Dit is naast het feit dat velen van degenen die lachten om Poetins historicisme niet toegerust zijn om te debatteren over de interpretatie van een Russische leider van de Russische geschiedenis. In feite werd het imperialisme van het post-Sovjet-Rusland aangewakkerd door een opeenvolging van onwetendheid van de Amerikaanse leiders.

Verblind door de euforie aan het einde van de geschiedenis die volgde op de ontbinding van de USSR, schreef voormalig minister van Buitenlandse Zaken James Baker:

“NAVO-leiders zouden een duidelijke routekaart moeten opstellen om het bondgenootschap naar het oosten uit te breiden met de staten van Midden- en Oost-Europa en de voormalige Sovjet-Unie, vooral een democratisch Rusland.” (“Uitbreiden naar het Oosten: een nieuwe NAVO”, Los Angeles Times, 5 december 1993)

De verklaring van Baker weerspiegelde de westerse indruk dat Rusland was gekrompen tot een post-keizerlijke macht als Frankrijk, en dat Moskou dus ertoe kon worden gebracht zich bij het Westen aan te sluiten, zoals Baker het uitdrukte, een eufemisme – in de ogen van Russen als Poetin – voor het volgen van de westerse leiding.

Uitbreiding van de NAVO 1949-2022:

Als ze minder onwetend waren geweest, zouden westerse leiders beseffen dat Rusland, wat zijn binnenlandse situatie ook is, niet aan de kant kan worden gezet. Het bleef ’s werelds grootste land, rijker dan enig ander aan natuurlijke hulpbronnen en tot de tanden bewapend.

Shimon Peres begreep dit toen hij erop stond dat de Russische minister van Buitenlandse Zaken Andrei Kozyrev de ondertekeningsceremonie van de Oslo-akkoorden in 1993 bijwoonde. Bill Clinton begreep dit niet toen hij probeerde, en faalde, om vredesakkoorden in het Midden-Oosten te sluiten zonder acht te slaan op Rusland.

George W. Bush begreep ook de plaats van Rusland in de wereld niet en reageerde daarom op de aanslagen van 11 september door Afghanistan binnen te vallen met de NAVO, waarbij hij de gevoeligheid en de nabijheid van dat theater tot Rusland negeerde.

Dezelfde onwetendheid bracht hem ertoe de islamitische aanval af te schilderen als een aanval op het Westen, in plaats van deze af te schilderen als een aanval op alle niet-moslims, zoals een gezamenlijke Amerikaans-Russische reactie duidelijk zou hebben gemaakt.

Dezelfde misvatting deed zich voor in het voorjaar van 2008, toen Bush zei dat Georgië en Oekraïne zich bij de NAVO moeten voegen, ondanks het Russische verzet, een verklaring waardoor Rusland vier maanden later Georgië, zijn zuidelijke buurland, binnenviel.

De onwetendheid over de plaats van Rusland in de wereld bereikte een hoogtepunt tijdens het presidentschap van Obama, toen de NAVO Libië bombardeerde zonder acht te slaan op de rol van Rusland als veteraan in dat land. 

Als Barack Obama was voorbereid op de reactie van Rusland – een effectieve overname van Syrië – zou dat één ding zijn geweest, maar Obama’s reactie op de reactie van Rusland was om het toneel te ontvluchten en Syrië over te laten in de handen van Moskou.

Dus ja, Amerikaanse onwetendheid leidde eerst tot het neo-imperialisme van Rusland, maar kon het toen niet in de kiem smoren. Dit betekent niet dat onwetendheid rond het Oekraïense conflict uitsluitend westers is. 

Poetin’s onbekendheid met de westerse mentaliteit kwam het meest naar voren in zijn leugens. Denkt hij echt dat iemand in de vrije wereld zijn beschuldigingen van Oekraïense “genocide” tegen Russen gelooft? Waar is het bewijs, basiszaken zoals locaties, data, aantallen slachtoffers en methoden om te doden?

Hetzelfde geldt voor zijn absurde suggestie dat Oekraïne erop uit is om Rusland aan te vallen, of dat het Westen erop uit is Oekraïne een “gedwongen identiteitsverandering” te laten ondergaan. Door dergelijke fictie te gebruiken terwijl hij zich tot ‘het Westen’ richt, geeft Poetin blijk van een volslagen onwetendheid over de westerse geest.

Toch, en hoe hard deze bereidheid om feiten te verzinnen ook is, het is minder cruciaal dan Poetins misvatting van de geschiedenis, die op één lijn staat met, en veel erger is voor Rusland, dan de onwetendheid van welke Amerikaanse president dan ook.

De historische misvattingen van Poetin beginnen met de term ‘NAVO-expansie’.

Zoals hij de dingen ziet, breidde de NAVO zich uit omdat ‘het Westen’ haar expansie beraamde. Dat is niet wat er is gebeurd. De druk kwam niet van bovenaf, maar van onderaf. Toen de USSR instortte, waren de westerse leiders terughoudend om voormalige rivalen toe te laten tot hun militaire alliantie.

De drijvende krachten achter de uitbreiding van de NAVO waren de nieuwe democratieën van het ter ziele gegane Warschaupact. Het was de vraag van hun nieuw gemachtigde mensen. Zo was er in Hongarije in 1997 een referendum over toetreding tot de NAVO. Het idee kreeg een meerderheid van 85%.

Was dat een westerse truc, zoals Poetin oprecht gelooft? Het was niet. Het was de wil van het volk, net zoals lid worden van de NAVO een duidelijk doel was van de Hongaarse Opstand in 1956.

Achter die keuze schuilt het tweede wat Poetin niet begrijpt van de geschiedenis: dat de ‘bondgenoten’ van Rusland Rusland haatten. Na verschillende post-Sovjetrijken van de Baltische staten tot de Kaukasus te hebben bezocht, is deze schrijver herhaaldelijk met dit gevoel in aanraking gekomen.

Voor die mensen is de Sovjet-Unie niet de romantische herinnering die het is voor de man die zei dat de ineenstorting ‘een echte tragedie’ was, maar een trauma van onderdrukking, armoede en moord.

Dit is klaarblijkelijk moeilijk te verteren voor een KGB-afgestudeerde, maar het is een fundamenteel feit van de realiteit waarmee hij wordt geconfronteerd, en van de geschiedenis die hij zo domweg wil doen herleven.

Dezelfde achtergrond leidt Poetin tot zijn ergste misvatting van de geschiedenis, het kleineren van de economie.

In de lezing van zijn Cold Warrior zijn atlassen belangrijker dan balansen. Daarom steekt hij zoveel energie in het vergroten van de grenzen van zijn volk, en zo weinig in het verhogen van hun inkomen, dat lager is dan in bijna de helft van de wereldlanden.

Als hij de geschiedenis had begrepen, zou Poetin minder tijd besteden aan het nadenken over hoe hij Europa kan overspoelen met immigranten, en meer tijd besteden aan het afvragen waarom geen van de migranten die hun leven riskeren om Italië, Frankrijk, Duitsland of Zweden binnen te komen, naar Rusland wil verhuizen.

Ja, Amerikaanse leiders hebben de geschiedenis ook niet begrepen, maar Poetin valt de geschiedenis aan, en de geschiedenis, zoals hij uiteindelijk zal leren, verliest nooit, en zeker niet van degenen die proberen haar koers te keren. 

Bronnen:

  • naar een artikel van Amotz Asa-El “Ukraine crisis: Who expanded NATO?” van 24 februari 2022 op de site van The Jerusalem Post

Een gedachte over “Oekraïne-crisis: wie breidde de NAVO uit?

  1. M.a.w. ….onwetendheid, arrogantie en overtuigd van het eigen gelijk is wat dit (en andere conflicten) in beweging zetten.

    Het volgende conflict (Iran) is al in de maak……..en alwéér door onwetendheid, arrogantie en overtuiging van het eigen gelijk.

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.