Nederland: antisemitisme is weer salonfähig

Het volgende artikel werd 41 jaar geleden geschreven en verscheen in een maandblad dat maar twee jaar heeft bestaan, onder hoofdredactie van André Gantman met name ‘In Naam van de Vrijheid‘.

In het nummer dat dateert van 15 februari 1981 pikken de auteurs in op de zoveelste golf van antisemitisme en Jodenhaat die andermaal over Nederland rolt. Wie de 41 jaar oude tekst leest, merkt net zoals ik tot zijn grote ontsteltenis dat die tekst net ook gisteren kon geschreven zijn.

Ik was nog een jonge kerel toen dat maandblad verscheen en meer dan veertig jaar later moet ik inderdaad vaststellen dat er niks is veranderd. We hebben niks begrepen en we hebben niks geleerd. Is domheid dan soms erfelijk? Is antisemitisme erfelijk?

André Gantman

Nederland: antisemitisme weer salonfähig
André Gantman

Er is verontrusting over een dominee die meent dat de Nederlandse pers in Joodse handen is. Er is verontwaardiging over het feit dat de minister van Buitenlandse Zaken zich voor de rassenwetten van Saoedi-Arabië buigt.

Neemt het antisemitisme toe of neemt de sensibiliteit jegens de bedreigde joodse staat af? Een waarschuwende en relativerende bijdrage tot een emotionerende discussie. Men stelt zich thans, in Trouw, de Gelderlander, Het Parool en het Nieuw Israëlitisch Weekblad, de bezorgde vraag : is het antisemitisme weer onder ons ?

Er is sprake van onbekookte jongeren die in de Rotterdamse Kuip tieren over het «jodenkluppie» Ajax. De afdeling Breda van het Palestina-comite verspreidt prentbriefkaarten die suggereren dat de Israëlische politiek niet onder de sterre Davids doch onder het hakenkruis zou staan. Een onderwijsfunctionaris beschuldigt minister Pais van een «stippeltje-stippeltje-stippeltje-streek».

Een gezaghebbend weekblad signaleert dat een pater dominicaan, ex-rector magnificus van de Universiteit van Nijmegen, in obscure roomse blaadjes de legende van de joodse rituele moorden heeft geactualiseerd. In de brievenrubriek van het dagblad De Limburger constateert een lezer dat het voorstel van genoemde pater dominicaan, om de joden naar een «in landschappelijk en klimatologisch sterk met Palestina overeenkomend» land als Guyana te laten emigreren, nog zo gek niet is. Met andere woorden, concludeert het NIW, het antisemitisme is weer salonfähig.

Antisemitisme, zei de protestantse kerkhervormer Karl Barth, is een Zonde tegen de Heilige Geest. Deze woorden gedachtig heeft ook dominee Daniël van der Meulen, predikant te Wassenaar, zijn stem verheven. «Omdat van verschillende zijden gezegd wordt dat het antisemitisme weer komt opzetten,» schreef hij, «meen ik op sommige dingen te moeten attenderen, juist om geen voet te geven aan deze pest !»

De wijze waarop ds. Van der Meulen zich tegen het antisemitisme keerde was echter dermate merkwaardig dat de man inmiddels zelf wegens joden-vijandelijke uitlatingen is aangeklaagd.

Ds. Van der Meulen, zo lezen wij in een memorandum van de Stichting Bestrijding Antisemitisme (Stiba), op 21 januari 1981 ingediend bij de president van het Haagse Gerechtshof, heeft zich recentelijk tweemaal in het openbaar over de joden – in en buiten Israel – uitgelaten.

Op de gereformeerde synode pleitte hij er voor om “in mindering op de aandacht voor de joden” meer aandacht te besteden aan de belangen der christen-Palestijnen. “De Joodse staat stelt zich veel te intolerant op,” meende de spreker. “Jezus Christus heeft nooit iets gezegd over de `landbelofte’.

Moeten wij niet eens veranderen van dialoog-onderwerp en behoort het schuldbelijden over het verleden niet eens een einde te vinden ?” Hij signaleerde “zwemen van overeenkomst en wortels tussen het nationaal-socialisme en bepaalde joodse gedachten” en waarschuwde de joden op apocalyptische toon voor “de vergelding die zal moeten komen”.

Op een avond van de Nederlands-Arabische Kring, mede georganiseerd door het Nederlandse Genootschap voor Internationale Handel, werkte hij deze gedachten wat nader uit. Andermaal ging hij in op de treffende overeenkomsten tussen nationaal-socialisme en bepaalde aspecten van de joodse leer:

“Zionisme is gebaseerd op dezelfde `Blut-und-Boden’-ideologie als die van Hitler». (..) “De joden in Amerika zijn een kleine groep die sinds dertig à veertig jaar het kapitaal beheerst.” (…) “Het is objectief gezien verkeerd dat iemand zoals Salomon Bouman berichtgeving verstrekt in NRC Handelsblad over het Midden Oosten.” (…) “De joden zijn sinds vierhonderd jaar in Nederland. Zij hebben geld, invloed en een greep op de pers, reden waarom de pers hier eenzijdig is en het Palestijnse probleem met belicht wordt. Zij gebruiken de Holocaust om mensen te bewegen, doch hebben ze van de Holocaust niets geleerd.”

Mensenliefde

Omdat het kritisch bezien van de joden in het algemeen en de staat lsraël in het bijzonder in Nederland diepe emoties pleegt los te woelen, bleef het optreden van ds. Van der Meulen niet onopgemerkt.

Het contactblad van het Nederland-Israël-Comité sprak over «schunnige woorden», «opruiende, beledigende, discriminerende kreten» en «een vloek jegens Israël en het joodse volk».

De stichting Stiba schreef, bij monde van haar voorzitter R. Stein, aan de gereformeerde synode dat zij niet begreep «dat een man van de kerk niet in staat is om mensenliefde ten aanzien van Palestijnse christenen te bepleiten, zonder dit gepaard te laten gaan met mensenhaat, gericht tegen het joodse volk».

Het artikel dat de heer Stein even later over dezelfde materie in het dagblad Het Parool publiceerde droeg de kop : “De joden hebben het weer gedaan”.

De lichtvaardige theorie dat Nederland door een nieuwe antisemitische golf wordt overspoeld, verduistert alleen maar het zicht op de werkelijke gevaren. Het zou trouwens niet de eerste antisemitische golf zijn die Nederland verontrustte – en die even later niets bleek voor te stellen. Er was zo’n golf vlak na de oorlog, want vijf jaar nazi-propaganda bleek ook in dit opzicht zijn sporen te hebben nagelaten.

Er was zo’n golf in 1962, een gematigde imitatie van een echte uitbarsting van jodenhaat, aan gene zijde van de grens. Het Nieuw Israëlietisch Weekblad plaatste toen een paar uiterst verstandige mannen rond de tafel (onder andere de advokaat Abel Herzberg en de hoogleraren I. Kirsch en S. Kleerekoper) en liet hen een aantal relativerende woorden spreken.

Zo zei Herzberg : “Die verontrusting onder de joden – deze hele zaak interesseert me eigenlijk niet. Het is helemaal geen joods probleem, het is een beschavingsprobleem van de niet-joden en als de heren antisemieten willen zijn, dan moeten ze het vooral niet laten.

Zo is het. Het antisemitisme, zei reeds Sartre, is geen probleem van de joden, maar van de antisemieten. Overigens zou het aangenaam zijn als die paar antisemieten die er nog zijn die paar joden die er nog zijn eindelijk eens met rust zouden laten.

Bronnen:

  • naar een artikel van André GantmanNederland: antisemitisme weer salonfähig” van 15 februari 1981 in het maandblad In Naam van de Vrijheid; 2de jaargang nr. 3; 15 februari/15 maart 1981; blz 40-41

2 gedachtes over “Nederland: antisemitisme is weer salonfähig

  1. Het is nu dus te begrijpen waarom er in Nederland in de Holocaust procentueel de mééste Joden werden weggevoerd mét de actieve hulp van de NL instanties.

    Veel hebben ze echter niet geleerd, ondanks alle mooie speeches op herinnerings dagen.

    Geef ze de kans en ze zijn weer nét zo ‘behulpzaam!

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.