De nazi-wortels van Arabisch antisemitisme mogen niet worden ontkend

De Groot-Moefti van Jeruzalem Haj Amin Al-Hoesseini schouwt de islamitische eenheden die collaboreerden met het nazi-regime

Welke impact had de grootmoefti van Jeruzalem, Haj Amin al-Husseini, op de nazi-onderneming? 

Volgens Dani Dayan, voorzitter van Yad Vashem, was de rol van de moefti beperkt – zo marginaal dat Dayan weigerde een grote foto te herstellen van de moefti die Hitler in november 1941 ontmoette.

De kamerhoge foto stond vroeger in het museum voordat het in de jaren negentig opnieuw werd ontworpen. 

De voormalige moefti van Jeruzalem, Hajj Amin al-Husayni, ontmoet Hitler voor de eerste keer. Berlijn, Duitsland, 28 november 1941.

Dayan ontkende in eerste instantie dat de foto ooit in Yad Vashem had gehangen was en vertelde zelfs  Haaretz: 

Degenen die willen dat ik hem ophang, zijn niet echt geïnteresseerd in het aandeel van de Mufti in de Holocaust, die hoe dan ook beperkt was, maar proberen het beeld te schaden van de Palestijnen vandaag. De moefti was een antisemiet. Maar zelfs als ik hem verafschuw, zal ik Yad Vashem niet veranderen in een instrument dat doelen dient die niet direct verband houden met de studie en herdenking van de Holocaust. Hasbara [puberdiplomatie] … is een volkomen irrelevante overweging die onze poorten niet zal binnenkomen.

Het is zeker waar dat de moefti marginaal was voor de ‘eindoplossing’. De voormalige Israëlische premier Benjamin Netanyahu had het bij het verkeerde eind toen hij in 2018 opmerkte dat de moefti Hitler “overtuigde” om de Joden te vernietigen.

Er waren echter gevallen waarin de moefti, van wie bekend was dat hij nazi-kampen had bezocht en met Himmler en von Ribbentrop omging, zelfs extremer bleek te zijn dan de nazi’s. In 1942 werd een plan om 10.000 Joodse kinderen van Polen naar Theresienstadt te brengen en ze in te ruilen voor Duitse burgergevangenen na felle protesten van de moefti laten vallen.

Moefti Al-Husseini maakt een rondreis door het nazi-concentratiekamp in Trebbin, een bijkamp van KZ Sachsenhausen, ten zuiden van Berlijn [beeldbron: Hamodia]

De kinderen werden de dood ingestuurd. De moslim-SS-eenheden van de moefti in het voormalige Joegoslavië hebben tienduizenden vermoord. Volgens de memoires van de moefti had Hitler hem tijdens hun beroemde bijeenkomst in november 1941 expliciet toegezegd dat hij het Joodse probleem zou oplossen. “De Joden zijn van jou”, zei Hitler.

De moefti had niet de voldoening de joden in zijn invloedssfeer uit te roeien, maar zijn alliantie met de nazi’s was veel meer ideologisch dan pragmatisch.

Het is niet het effect van de moefti op de nazi’s dat Dayan negeert, maar eerder zijn effect op de Arabieren. En hier had hij een enorm effect, en – velen zouden beweren – nog steeds. Waar hij ook ging in de Arabische wereld, de moefti veroorzaakte problemen tegen de lokale joden. Hij was de drijvende kracht achter de pro-nazi-coup in Irak die leidde tot het Farhud -bloedbad van honderden Joden in juni 1941 – het bewijs dat antizionisme was overgegaan in regelrecht antisemitisme.

Bagdad, Irak, 1 & 2 juni 1941. Met getrokken zwaarden gaat een woeste meute, geleid door de Farhoed, de Joodse bevolking van de hoofdstad te lijf. Honderden Joden worden vermoord, duizenden anderen gewond en verminkt voor het leven. Deze pogroms markeerden het begin van het einde van het Jodendom in Irak, gevolgd door de uittocht tussen 1950 en 1952 van ca. 130.000 Iraakse Joden  (75 % van het totaal) naar Israël [beeldbron: The Jewish Museum]

Ontsnapt naar Berlijn toen hij Hitlers rijkelijk gefinancierde oorlogsgast was, pompte de moefti met een groep Arabische ballingen giftige propaganda uit de kortegolfzender in Zeesen, waarbij anti-joodse verzen uit de koran werden versmolten met moderne anti-joodse samenzweringstheorieën.

De moefti werd, om verschillende realpolitieke redenen, nooit berecht in Neurenberg. Dit betekende dat, in tegenstelling tot Europa, het door de nazi’s geïnspireerde antisemitisme in de Arabische en moslimwereld nooit in diskrediet werd gebracht.

Toen de oorlog voorbij was, was een bijproduct de massale etnische zuivering van bijna een miljoen joden uit Arabische landen: de staten van de Arabische Liga stelden antisemitische decreten op die griezelig aan de Neurenbergse wetten deden denken, waarbij joden hun rechten werden ontnomen en hun eigendommen werden gestolen. 

Het effect van nazi-ophitsing op een analfabete en gemakkelijk te beïnvloeden Arabische bevolking kan niet worden verdisconteerd. In 1945 braken pogroms uit in Egypte en kostte het leven aan 130 Joden in Libië.

Beweren dat de nazi’s en hun Arabische sympathisanten niets met het Israëlisch-Palestijnse conflict te maken hadden, is historisch analfabeet. De moefti was, volgens de geleerde Matthias Kuentzel , de spil tussen de grote oorlog van de nazi’s tegen de joden en de kleine oorlog van de Arabieren tegen Israël.

Het nazisme inspireerde paramilitaire jeugdgroepen, zoals Young Egypt en Arabisch-nationalistische partijen, zoals de Ba’ath en de Syrische socialistische nationale partijen, die nog steeds bestaan. 

Het regime van Nasser schakelde voortvluchtigen van Goebbels’ propagandabureau, Leopold von Mildenstein en Johann van Leers, en andere nazi-oorlogsmisdadigers in, om wreed antisemitisme in Egypte te verspreiden. Een CIA-rapport uit 1956 verklaarde dat de Arabieren “gehypnotiseerd” waren door hun inspanningen.

Nazisme en stalinisme voedden beide het antisemitische antizionisme. Arabische intellectuelen, zoals Fiyaz Sayegh, die ooit lid was van de nazi-geïnspireerde Syrische Socialistische Nationale Partij, exporteerden hun antisemitische ideologieën naar het Westen. 

Sayegh verbond de Palestijnse strijd met internationaal links door het idee van het zionisme als ‘kolonistenkolonialisme’ te pionieren. Hij was de architect van de beruchte VN-resolutie ‘Zionisme is racisme’ uit 1975.

De moefti was lang niet de enige pro-nazi in de Arabische wereld, zoals hij wel eens wordt geportretteerd; de nazi’s waren enorm populair onder de Arabieren. Ze noemden Hitler ‘Muallem’ of ‘Hajji Hitler’. 

Een belangrijk radertje in de Arabisch sprekende propagandamachine was Yunis Bahri, wiens “Voice of the Arabs” zo populair werd dat de BBC wanhoopte om te concurreren met zijn radio-uitzendingen toen de oorlog voorbij was.

De vorm van geïslamiseerd antisemitisme, gepromoot door de moefti, kreeg na de Tweede Wereldoorlog steeds meer invloed. Het was de centrale pijler van de filosofie van de Moslimbroederschap en haar uitlopers, zoals Hamas. Als er tijdens de ISIS-ramp in 2014 nog Joden in Syrië en Noord-Irak waren achtergebleven, zouden ze zeker zijn afgeslacht.

De Abraham-akkoorden zijn cruciaal geweest bij het doorbreken van de vijandigheid jegens joden en Israëli’s, maar er is nog steeds een diepe stroming van antisemitisme in de Arabische wereld. Om het heden te kennen, moet men het verleden begrijpen. Maar geschiedenis is geen hasbara en wordt slecht gediend door kortzichtige en eurocentrische misvattingen.

Bronnen:

  • naar een artikel van Lynn Julius “The Nazi roots of Arab anti-Semitism must not be denied” van 7 februari 2022 op de site van The Jewish News Syndicate (JNS)
  • naar een artikelWhat Hitler and the Grand Mufti Really Said” van 22 oktober 2015 op de site van Time Magazine

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.