De Kazachse Joden, die de politiek ‘buiten de deur houden’, zitten de bloedige onrust in hun land uit

Een Chabad-Lubavitch Synagoge in Almaty, Kazachstan. Vandaag leven 2.000 Joden in het land, overwegend Bukharian en Juhuro Bergjoden

De Joodse gemeenschap van Almaty, de grootste stad in Kazachstan, heeft haar activiteiten stopgezet omdat de meeste van haar leden in hun huizen blijven te midden van een golf van bloedige protesten.

Tientallen demonstranten en 18 politieagenten zijn omgekomen bij het geweld, dat zondag begon en ertoe leidde dat een door Rusland geleide coalitie van staten troepen naar het Centraal-Aziatische land stuurde.

De protesten begonnen over een verhoging van de brandstofprijs, maar zijn meer in het algemeen gericht tegen het autocratische bewind van president Kassym-Jomart Tokayev. Oproerkraaiers hebben de gevel van het presidentiële paleis in brand gestoken en winkels geplunderd in heel Almaty, waar de meeste Joden van Kazachstan wonen.

Yeshaya Cohen, de opperrabbijn van Kazachstan die is aangesloten bij de Chabad-Lubavitch-beweging, zei dat de Joden van het land het conflict uitzitten, zowel fysiek als politiek, door binnen te blijven “totdat de krachten die de orde handhaven de situatie stabiliseren”, vertelde hij aan JTA op vrijdag.

Er zijn acht synagogen in Kazachstan, waarvan minstens drie wekelijks of dagelijks activiteiten organiseren. Ze hebben allemaal hun activiteiten opgeschort om de gemeenteleden niet in gevaar te brengen, zei Cohen. Maar begrafenissen, waarvan er één vrijdag was, en andere dringende activiteiten vinden plaats. Joden en hun eigendommen zijn volgens Cohen niet geschaad door de onrust.

De synagoge van Beit Menachem en het joodse gemeenschapscentrum, het grootste joodse centrum van Almaty, bevinden zich buiten het stadscentrum, wat “waarschijnlijk in het voordeel is van de gemeenschap”, zei de Russische opperrabbijn Berel Lazar, aangezien het meeste geweld in het centrum plaatsvindt.

Zeev Levin, hoofd van de Bukharian Joden onderzoekseenheid bij het Yad Ben Zvi Instituut in Jeruzalem en een expert op het gebied van Centraal-Azië, zei dat het risico van aanvallen op Joden of Joodse erfgoedsites in Almaty tijdens de aanhoudende onrust laag tot onbestaande is. Het aantal antisemitische incidenten in vredestijd is ook traditioneel laag in Kazachstan.

“Zelfs tijdens de meest wrede burgeroorlogen die de Centraal-Aziatische republieken de afgelopen decennia hebben verscheurd, werden Joodse erfgoedsites grotendeels met rust gelaten”, zei Levin. 

Kazachstan, een overwegend moslimland van 19 miljoen mensen en een landoppervlak dat ongeveer vier keer zo groot is als Texas, herbergt aanzienlijke minerale hulpbronnen, waaronder ongeveer 3% van ’s werelds bekende oliereserves en grote voorraden steenkool en aardgas. 

Het is de thuisbasis van een paar duizend Joden , volgens het World Jewish Congress. In 2019 verving Tokayev Nursultan Nazarbayev, de eerste president van Kazachstan na zijn onafhankelijkheid van de voormalige Sovjet-Unie. 

Nazarbajev trad in 2019 af te midden van protesten tegen zijn drie decennia durende dictatoriale bewind, maar koos Tokajev persoonlijk als zijn opvolger. Tokayev beloofde “continuïteit te handhaven”, maar riep niettemin op tot “systeemhervormingen”.

Veel Kazachs-Joodse families verdienen hun brood door zaken te doen en ‘blijven helemaal uit de buurt van politiek’, zei Levin. ‘En als ze ertoe worden gedwongen, kun je verwachten dat ze de regering steunen’, zei Levin.

Cohen was het daarmee eens, maar noemde Tokayev ook ‘een man van vrede en vooruitgang’. Cohen beweerde zonder bewijs dat de demonstranten “niet echt Kazachen lijken te zijn, die een vreedzaam volk zijn.” Op de vraag wie de demonstranten waren, antwoordde hij: ‘We weten het niet precies. Het blijken groepen te zijn die hier kwamen. Kazachen plunderen en verbranden geen winkels; dat is niet hun manier van doen.” 

Op vrijdag zei Tokayev dat hij de veiligheidstroepen had verteld om “zonder waarschuwing te schieten” op demonstranten en dat degenen die zich niet overgaven zouden worden “vernietigd”, meldde de BBC. Hij verwierp het idee om met de demonstranten te onderhandelen.

De Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en andere westerse landen riepen op tot een de-escalatie van geweld door zowel politie als demonstranten; de autocratische heersers van landen als Turkije, Wit-Rusland en China hebben hun solidariteit betuigd met Tokajev.

Volgens de Russische opperrabbijn Berel Lazar, die ook gelieerd is aan Chabad, zijn de Kazachse joden religieus, velen van hen afkomstig uit oude Georgische en Bukharian-joodse gemeenschappen, ook meestal traditioneel en conservatief. 

Beit Menachem werd gebouwd in 1994 ongeveer vijf kilometer ten noordwesten van het stadscentrum, vlakbij het graf van Levi Yitzchak Schneerson, een leider van de Chabad-beweging. Het is een belangrijk bedevaartsoord dat de regering van Tokajev in 2020 heeft toegevoegd aan de lijst van nationale erfgoedsites van het land.

In het centrum wordt een nieuwe synagoge gebouwd, maar deze is momenteel niet operationeel. 

Lazar, die nauwe banden heeft met de Russische president Vladimir Poetin, noemde de buitenlandse militaire interventie ‘een positieve ontwikkeling’. De Europese Unie riep Rusland op om de soevereiniteit van Kazachstan te respecteren en om een ​​”vreedzame oplossing van de situatie”. De topdiplomaat van de EU, Josep Borrell, zei naar verluidt dat de militaire aanwezigheid van Rusland “herinneringen aan te vermijden situaties” heeft opgeroepen.

“Elke kracht die het geweld kan stoppen is goed. Dan kunnen er discussies komen over democratie en de wil van het volk’, zei Lazar over de troepen, die rond de 2500 liggen.

Hoewel WhatsApp en andere chat-applicaties zijn afgesloten “zodat samenzweerders hun plannen niet kunnen uitvoeren”, in de woorden van Cohen, werken vaste lijnen en mobiele telefoons grotendeels.

Veiligheidstroepen lijken de controle over Almaty te hebben herwonnen, voegde Cohen eraan toe. Hij zei dat hij geloofde dat Kazachstan onder Tokayev “een model van vrede en tolerantie voor de hele wereld” is.

Bronnen:

  • naar een artikel van Cnaan Liphshiz “Kazakhstan’s Jews, who ‘steer clear’ of politics, are sitting out their country’s bloody unrest” van 7 januari 2022 en een artikel van Cnaan Liphshiz “Kazakhstan adds Chabad leader’s grave to its list of national heritage sites” van 10 augustus 2020 op de site van The Jewish Telegraphic Agency (JTA)
  • naar een artikelJews in Kazakhstan. Why a Jewish woman is the head of te family and the ‘Shabbat’ is similar to the ‘Juma’” van 28 augustus 2018 op de site van WE Media Project

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.