In het Antwerpse Deurne werden voor slachtoffers van de Holocaust 30 struikelstenen geplaatst

In het Antwerpse district Deurne werden 30 struikelstenen geplaatst om de Joodse burgers te herdenken die zijn omgekomen in de Tweede Wereldoorlog. Een struikelsteen (Stolperstein) is een kleine, goudkleurige klinker die voor het huis van de overledene wordt geplaatst om hem of haar te herdenken.

Het burgerinitiatief “Struikelstenen in Deurne” legde op 20 november 2011 30 struikelstenen in verschillende straten van het Antwerps district. Een struikelsteen is een klein kasseitje waarop de naam staat van iemand die gedeporteerd werd tijdens de Tweede Wereldoorlog. De steen wordt voor het huis gelegd waar die persoon woonde.

Marc Weyns, bezieler van het burgerinitiatief “Struikelstenen Deurne”, vertelde op VRT Radio 2 Antwerpen:

“Historici kwamen nog maar recent te weten dat er zo’n 500 joden in Deurne woonden, en dat is verrassend veel. We wisten dat er in Deurne Joodse gezinnen woonden tijdens de Tweede Wereldoorlog. We weten echter nog niet zo lang dat het er verrassend veel waren, zo’n 500. Van die 500 joden die in Deurne woonden, zijn er 260 omgekomen in concentratiekampen in Duitsland en Polen. Er was geen joodse wijk in Deurne. Die mensen woonden verspreid over héél Deurne, in ongeveer 60 verschillende straten, zowel in Deurne-Zuid, Deurne-Centrum als Deurne-Noord.”

Stolpersteine in de Jonker Fransstraat 19, Rotterdam (Kralingen-Crooswijk), ter herinnering aan Bernard Roos en zijn vrouw Sara Betje Roos-Abas die in 1942 via Westerbork werden gedeporteerd naar KZ Auschwitz en daar op 19 oktober 1942 werden vermoord [beeldbron: Traces of War]

Antwerps-Joodse aversie tegen Struikelstenen

In België worden al twaalf jaar dergelijke stenen geplaatst met de allereerste steen in Brussel op 13 mei 2009. Echter, de Joodse gemeenschap van Antwerpen heeft zich om onbegrijpelijke redenen lange tijd verzet tegen het plaatsen van dergelijke struikelstenen (Stolpersteine).

Net zoals in andere Belgische steden waar struikelstenen werden ingebed in voetpaden en pleintjes zoals Charleroi, Eupen, Gent, Leuven, Luik, Mol en Sint-Truiden behalve dan in Antwerpen, waarmee de sinjorenstad de enige stad was in West-Europa waar Stolpersteine taboe bleven, ondanks het feit dat er al 65.000 struikelstenen zijn geplaatst verspreid over heel Europa.

Echter, op 12 februari 2018 werden, op twee plaatsen in Antwerpen de eerste struikelstenen ingemetseld in de stoep, om slachtoffers van de nazi’s te herdenken die daar woonden. Aldus werden in Antwerpen de eerste struikelstenen gelegd. Dat gebeurde zonder toestemming van de stad en zeer tegen de zin van de Joodse gemeenschap bij monde Michael Freilich van Joods Actueel Magazine.

Vooral het Forum der Joodse Organisaties (FJO), dat de belangrijkste Joodse organisaties in Antwerpen vertegenwoordigt, wilde er helemaal niet van weten. “Gedenkstenen waar mensen over lopen, dat is onrespectvol”, zei Diane Keyser, toenmalig voorzitster van het Forum. “Bovendien wonen daar nu nieuwe Antwerpenaars, die geen enkele voeling hebben met de Shoah.”

Belgische Joden bekvechten al ruim zeven jaar over de struikelstenen. In Antwerpen stond toenmalig burgemeester Patrick Janssens (SP.a) aanvankelijk niet onwillig tegenover het initiatief maar verbood uiteindelijk toch het plaatsen van de stenen onder druk van de Antwerpse Joodse gemeenschap en hun organisaties.

Maurice Sosnowski, voorzitter van de CCOJB (de Franstalige tegenhanger van het FJO) zei destijds over Patrick Janssens dat hij… “zo idioot is geweest om ‘raad’ te gaan vragen aan het Joods Forum”. Maar dat lijkt nu allemaal voorbij te zijn.

Stolpersteine zijn stenen waarover je niet struikelt met je voeten, maar met je hart en je hoofd. Ze zetten mensen aan tot nadenken over oorlog en vrede“, zei Tine Heyse op 11 februari 2018, schepen voor internationale solidariteit in Gent

Door een Struikelsteen wordt de herinnering aan het slachtoffer in ons dagelijks leven bewaard. Iedere steen symboliseert bovendien ook het gezamenlijke lot van alle slachtoffers,” zei de Duitse kunstenaar Gunter Demnig in juni 2012

Stolpersteinen in Brussel

Bronnen:

  • naar een artikel van Els Broekmans “30 nieuwe struikelstenen in Deurne: “Pas recent bekend dat er 500 joden in Deurne woonden tijdens WO II”” van 20 november 2021 op de site van VRT NWS
  • naar een artikel30 struikelstenen in Deurne voor slachtoffers Holocaust” van 20 november 2021 op de site van ATV
  • naar een artikel van Philippe Truyts “Dertig struikelstenen voor slachtoffers nazigruwel: “Nu hebben we plek om grootouders te herdenken” van 6 maart 2019 op de site van Het Laatste Nieuws

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.