Vooraanstaande leider van Roemeense Joodse gemeenschap Aurel Vainer overleden

Aurel Vainer, een oude leider van de Roemeense Joodse gemeenschap die als enige Joodse parlementslid bevriend raakte met collega’s van alle politieke achtergronden, is overleden.

Tientallen Roemeense joden bewezen hun laatste eer aan Vainer, die zondag op 89-jarige leeftijd stierf. Het oude hoofd van de Federatie van Joodse Gemeenschappen in Roemenië werd met militaire eer begraven en toppolitici aanwezig op de Filantropia Joodse begraafplaats in Boekarest.

Naast het leiden van het Roemeense jodendom, diende Vainer ook drie termijnen in het Roemeense parlement, waar hij warme relaties opbouwde met alle politieke partijen. Hij was bevriend met Corneliu Vadim Tudor, een luidruchtige antisemiet en hofdichter van de communistische dictator Nicolae Ceausescu, die leider werd van Roemeens nationalistisch rechts.

“Hij leerde antisemitische vervolging en de haat van de mensen om hem heen kennen”, zei David Saranga, de Israëlische ambassadeur in Roemenië, tijdens de begrafenis. “Maar ondanks al het lijden, koos hij ervoor om een ​​leven te leiden in de geest van liefde.”

Vainer, het zevende kind van een familie van bescheiden maar welvarende kooplieden, werd geboren in de sjtetl van Stefanesti, in het noordoosten van Roemenië, in 1932, toen het aantal Joden dat binnen de landsgrenzen woonde de 800.000 naderde.

Hij overleefde de verschrikkingen van de 20ste eeuw en ervoer uit de eerste hand de dramatische demografische achteruitgang van een gemeenschap. Als hoofd van de Roemeense Joden had Vainer de leiding over een vergrijzende en steeds kleiner wordende gemeenschap van amper 10.000 mensen, maar ook over 86 synagogen en meer dan 850 begraafplaatsen, vaak verspreid over afgelegen dorpen waar het Joodse leven al lang geleden ophield te bestaan.

“Met zijn dood nemen we afscheid van een tijdperk”, vertelde Gilbert Saim, een prominent lid van de gemeenschap die helpt bij het leiden van diensten in de Koortempel in Boekarest, aan de Jewish Telegraphic Agency.

Joodse arbeiders in Roemenië die de gele Davidster op hun kleding dragen, 1941.

Joden van Roemenië

Volgens de schattingen van de demograaf van de Hebreeuwse Universiteit Sergio DellaPergola’s ‘World Jewish Population, 2016’, is Roemenië de thuisbasis van tussen de 9.300 en 17.000 Joden.

De meerderheid van de Roemeense Joden woont in Boekarest, de hoofdstad. Andere belangrijke gemeenschappen zijn die in Timisoara, Iasi, Cluj en Oradea. Er wonen ook Joden in de belangrijkste steden van de regio’s Moldavië en Transsylvanië.

Tegen het einde van de Holocaust in Roemenië hadden de Duitsers en hun Hongaarse en Roemeense collaborateurs ongeveer 300.000 Roemeense joden vermoord, naast honderdduizenden Oekraïense joden. Dergelijke aantallen maken Roemenië direct verantwoordelijk voor meer Joodse doden in de Shoah dan enig ander land, na Duitsland.

Kort na de ineenstorting van het communisme smeekte de verbannen koning Mihai I van Roemenië zijn landgenoten om de Joden van Roemenië die omkwamen in de Holocaust niet te vergeten:

“Ze zullen voor altijd onze landgenoten zijn, onze broeders en zusters – ik dring er bij je op aan: denk aan hen.”

Zijn moeder, koningin Elena van Griekenland en Denemarken, werd op 11 maart 1993 door Yad Vashem erkend voor haar inspanningen om de benarde situatie van Roemeense joden te verlichten.

Het Roemeense jodendom, een van de grootste joodse gemeenschappen ter wereld vóór de Holocaust, draagt ​​tegenwoordig bij aan alle aspecten van de Roemeense samenleving en is sterk betrokken bij de politieke en diplomatieke ontwikkeling van het land volgens het WJC.

De Roemeens-Joodse gemeenschap wordt vertegenwoordigd door de Federaţia Comunităţilor Evreieşti Din România (Federatie van Joodse Gemeenschappen in Roemenië) – het Roemeense filiaal van het World Jewish Congress.

De Holocaust in Roemenië: De Iaşi dodentreinen stopten enkel om er de doden uit te werpen. De uitroeiing van ca. 380.000–400.000 Roemeense Joden door het met de nazi’s collaborerende regime van maarschalk Ion Antonescu (1882-1946). Van de 728.115 Roemeense Joden in 1930 bleven er in 2011 nog 3.271 over beeldbron: Inquiries]

Bronnen:

  • naar een artikel van Marcel Gascon Barbera “Romanian Jews bid ‘goodbye to an era’ with death of their longtime leader, Aurel Vainer, at 89” van 2 november 2021 op de site van The Jewish Telegraphic Agency (JTA)