RDI Canada zendt eenzijdige documentaire uit over Gaza zonder context

Op 19 oktober zond RDI de documentaire “Gaza” uit als onderdeel van hun Les Grands Reportages-serie, die een kortzichtig beeld gaf van de Palestijnen in Gaza omdat het verstoken was van de juiste context.

De originele documentaire van 90 minuten werd uitgebracht in 2019 en werd geregisseerd door Gary Keane en Andrew McConnell. RDI zond een verkorte versie van 46 minuten uit om in het gebruikelijke tijdslot van een uur te passen dat aan Les Grands Reportages is toegewezen. 

  • ICI RDI (Réseau de l’information) is een Franstalige Canadese nieuwszender die uitzendt vanuit Montreal in Quebec, Canada en ongeveer 10 miljoen gezinnen bereikt.

Er is geen wezenlijk verschil tussen de door RDI uitgezonden versie en het origineel. Hoewel deze kritiek rechtstreeks betrekking heeft op de versie die RDI heeft uitgezonden, is deze ook van toepassing op de volledige documentaire (beschikbaar voor streaming in het Frans op Prime Video).

Het productiebedrijf, Filmoption International, beschrijft de documentaire als “een filmisch en verrijkend portret van een volk dat probeert een zinvol leven te leiden tegen het puin van eeuwigdurende conflicten.” De documentaire laat het leven van Palestijnse burgers zien, met de nadruk op hun strijd en hun kijk op het leven. 

Er is echter één flagrante tekortkoming die de hele documentaire doordringt, het totale gebrek aan achtergrondinformatie. Het resultaat is een misleidende documentaire zonder enige historische, politieke of sociale context. 

Het is waardevol om de wereld van de Gazastrook te verkennen vanuit het perspectief van degenen die erin leven, maar de flagrante weglatingen leiden tot een zeer onevenwichtige kijk op een conflict dat al vol verkeerde informatie zit. Hieronder pakken we enkele van de meest in het oog springende omissies aan en voegen we de context toe die nodig is om de benarde situatie van de Palestijnen die in Gaza leven te begrijpen.

Trailer van de documentaire “GAZA”

Hamas Overname van de Gazastrook

In het begin van de documentaire wordt ons verteld dat “Israël in 2005 zijn nederzettingen vernietigde en zich terugtrok uit Gaza. In 2007 kwam de islamitische verzetsbeweging Hamas aan de macht via vrije verkiezingen. Sindsdien heeft Israël een blokkade opgelegd aan Gaza, waardoor de grenzen volledig zijn afgesloten.” Iemand die niet goed thuis is in de fijne kneepjes van de geschiedenis van het conflict, ziet misschien drie misleidende punten niet:

Uit deze verklaring zou gemakkelijk kunnen worden afgeleid dat Israël hun nederzettingen heeft vernietigd om de Palestijnen met lege handen achter te laten toen ze het gebied overnamen.

In werkelijkheid gebeurde dit op verzoek van de Palestijnen die de “ruime eengezinswoningen op het platteland” wilden vervangen door de “bouw van meergezinsappartementen, die meer geschikt zouden zijn voor de lokale bevolking“. De Palestijnen geloofden ook dat de bouw van nieuwe appartementsgebouwen een bron van werkgelegenheid zou zijn voor de lokale bevolking.

De openingsopmerkingen misleiden de kijkers van RDI ook door te stellen dat “Hamas aan de macht kwam in vrije verkiezingen.” Hamas behaalde wel een meerderheid in de Palestijnse Wetgevende Raad en behaalde 76 van de 132 zetels

De conflicten tussen de Palestijnse Autoriteit (PA) en Hamas waren echter bijna een jaar aan de gang en eindigden in een bloedige interne strijd in Gaza waarbij eerstgenoemde volledig uit de Gazastrook werd verdreven. Als gevolg daarvan trok de EU haar controlemacht terug uit Gaza en zowel Israël als Egypte voerden een blokkade uit om te voorkomen dat Hamas dodelijke wapens zou verwerven.

Elektriciteit

Een winkeleigenaar klaagt dat “stroomstoringen een groot probleem zijn [in Gaza]. We hebben maar vier uur elektriciteit per dag.” Helaas gaat de documentaire op geen enkel moment in op waarom dat zo is. 

Gaza heeft drie elektriciteitsbronnen : (1) een enkele elektriciteitscentrale die op diesel werkt, (2) de Israeli Electric Corporation (IEC) en (3) Egypte. De zogenaamde “Gaza-elektriciteitscrisis” is het resultaat van het aanhoudende conflict tussen Hamas en de PA. 

In april 2017, nadat de energiecentrale zonder brandstof kwam te zitten, was elektriciteit geleverd door de IEC essentieel voor het onderhoud van het elektriciteitsnet. De PA kondigde echter aan dat ze alle elektriciteitsbetalingen aan de IEC zouden stopzetten, wat zou leiden tot meer stroomonderbrekingen in de Strip. Waarom heeft de PA deze beslissing genomen? Om de druk te verhogen over Hamas voorafgaand aan de Palestijnse verkiezingen.

Economie en werkloosheid

Een rode draad door de documentaire is de financiële situatie van het Palestijnse volk, vooral de jeugd. Zoals een hospik het verwoordt: “Al meer dan tien jaar hebben deze jonge mensen geen uitzicht op de toekomst, ze hebben geen hoop.” Armoede en werkloosheid heersen overal in Gaza, maar de documentaire gaat nooit in op waarom dat zo is. 

Bovendien worden de miljoenen Amerikaanse dollars aan humanitaire hulp die zijn gestuurd om het Palestijnse volk in Gaza te helpen, nooit aangepakt. Misschien ligt de reden voor deze omissie in het ongemakkelijke feit dat deze fondsen worden weggesluisd door de “vrij gekozen” Hamas-regering die ze gebruikt voor persoonlijke verrijking, om tunnels en raketten voor terreuraanvallen te bouwen.

Israël en valse beweringen over “bezetting”

“Jongeren zijn bereid alles op te offeren voor hun vrijheid. Zolang het territorium bezet is, zullen ze niet stoppen .” Vrij van en bezet door wie? De bewering dat Israël Gaza “bezet” is een politieke laster zonder feitelijke basis. 

Een blokkade wordt afgedwongen door Israël en Egypte om hun respectieve bevolkingsgroepen te beschermen tegen terrorisme. Maar er is geen Israëlische aanwezigheid , militair of civiel, in Gaza. 

Wat de Palestijnen gevangen houdt, is niet de blokkade, die slechts een symptoom is van een veel groter probleem: Hamas. Misschien kan de energie van deze jonge mensen beter worden gebruikt om de Hamas-regering te verdrijven die hen als pionnen gebruikt in hun voortdurende aanval op Israël.

De Gaza-oorlog en slachtoffers van 2014

De 50-daagse oorlog tussen Hamas en Israël is zeer prominent aanwezig in de hele documentaire. Vaak wordt het geframed als een keerpunt in het Israël-Gaza-conflict. Er wordt echter op geen enkel moment een context gegeven waarom het gebeurde.

De oorlog begon als gevolg van voortdurend raketvuur en de dreiging van “militanten van Hamas die onder de grens tunnels” die Israël ertoe aanzetten wraak te nemen in de hoop de aanvallen te stoppen. Niemand kan ontkennen dat de oorlog verwoestend was en dat de Palestijnen in Gaza er de dupe van werden. Het weglaten van de oorzaak misleidt het publiek echter. Elke oorlog tussen Hamas en Israël is keer op keer door Hamas geïnitieerd.

In de documentaire zijn de enige feiten die we over de oorlog krijgen, de slachtoffers die aan beide kanten zijn gemaakt. “Gaza heeft vooral geleden tijdens de 50 dagen durende oorlog tussen Israël en Israël. Meer dan 2.200 mensen werden gedood, onder wie 500 kinderen. Aan de kant van Israël werden 66 soldaten en 6 burgers gedood tijdens de schermutselingen.” De implicatie hier is dat de ongelijkheid te wijten is aan het feit dat Israël een onevenredige vergelding en toegenomen macht uitvoert.

Het is niet zo simpel. Het hogere verlies aan mensenlevens aan Palestijnse kant is sterk verbonden met twee factoren die niets te maken hebben met de reactie van Israël. In de eerste plaats heeft Israël miljoenen dollars geïnvesteerd om de veiligheid van zijn burgers te waarborgen door middel van de Iron Dome-raketonderschepper en een uitgebreid netwerk van schuilkelders. Zonder deze veiligheidsmaatregelen zouden de raketten die door Hamas zijn afgevuurd massale slachtoffers van Israëlische burgers hebben veroorzaakt. 

Het meest flagrante is dat Hamas burgers als menselijk schild gebruikt. Ze plaatsen doelbewust militaire hoofdkwartieren en wapenopslagplaatsen “in ziekenhuizen, moskeeën en scholen”. Als de Hamas-regering de miljoenen aan humanitaire hulp zou gebruiken om hun burgers te beschermen in plaats van ze in gevaar te brengen, zouden er aan geen van beide kanten, militairen of burgers, slachtoffers vallen.

Hoe gaan we verder?

Het doel van de documentaire was om de microfoon aan Palestijnse burgers te overhandigen en hen in staat te stellen hun verhaal te vertellen. Daar zit natuurlijk waarde in. Israëli’s willen niet dat de Gazaanse Palestijnen lijden. Het is hartverscheurend om te zien hoe de scènes zich ontvouwen in de documentaire van RDI, maar de schuld wordt vaak misplaatst of overgelaten aan interpretatie. 

De Palestijnen in Gaza moeten worden bevrijd van hun ware onderdrukker: Hamas. Zoals een chauffeur zei: “Als Hamas niet bestond, zouden de problemen van Palestina zijn opgelost.” Tot die tijd zijn alle pogingen om het leven van de inwoners van Gaza te verbeteren gedoemd te mislukken; Hamas zal doorgaan met aanvallen op Israëlische burgers, en Israël zal geen andere keuze hebben dan wraak te nemen ter verdediging.

Bronnen:

  • naar een artikel van Guila Cohen “RDI diffuse un documentaire sur Gaza dépourvu de contexte / RDI Airs Gaza Documentary Devoid of Context” van 1 november 2021 op de site van Honest Reporting Canada