Monument in voormalig Joods Rijkswerkkamp Molengoot in NL vernield

Het monument in het voormalige Joodse Rijkswerkkamp Molengoot in NL werd vernield

Grote verontwaardiging na vernielingen bij het monument voor het Joods werkkamp Molengoot in Hardenberg.

Maandagochtend werden de kransen die tijdens de jaarlijkse herdenking op 7 oktober waren gelegd, vernield aangetroffen. “Ze waren overal heen gesmeten. Over het hek, op de grond en zelfs op het monument gegooid,” zegt de zwaar aangeslagen Jannie Wiegman tegen het NIW.

Wiegman, voorzitter van Stichting Joods Werkkamp Molengoot, is al sinds 2000 nauw betrokken bij het monument. “Toen ik maandag bij het monument aankwam heb ik eerst een half uur staan huilen.” Bij de plek staan bankjes die vaker worden gebruikt als hangplek en volgens Wiegman laten mensen er vaak afval achter. “Zitten mag, maar doe dat met respect.”

De voorzitter heeft aangifte gedaan van de vernielingen. “Dit is geen vandalisme, dit is pure haat. We hebben in Hardenberg een oorlogsmonument en een Indië monument, daar gebeuren dit soort dingen niet. Dit is bewust gedaan en het is antisemitisme.”

De politie houdt de plek voorlopig extra in de gaten.

Kamp Molengoot

Joodse Rijkswerkkampen dienden als voorportaal van het Doorgangskamp Westerbork en van daar uit naar de vernietigingskampen in het Oosten zoals Auschwitz, Sobibor, Treblinka, Majdanek, Belzec en Chelmno.

Het Rijkswerkkamp Molengoot lag in Collendoorn aan de weg van Hardenberg naar Lutten. Het bood plaats aan maximaal 192 arbeiders. In het begin van de oorlog waren de eerste arbeiders die er tewerkgesteld werden werkloze mannen uit Den Haag en Scheveningen. Ze verrichtten spit- en graafwerk voor de Heidemaatschappij aan het afwateringskanaal De Molengoot.

Op 25 april 1942 kwam een grote groep joodse dwangarbeiders in Molengoot aan. Op 2 en 3 oktober 1942 werden al de werkkampen in een landelijke actie leeggehaald en werden de mannen, onder het mom van gezinshereniging, naar Westerbork getransporteerd.

De achtergebleven gezinsleden werden van huis gehaald en bij hun mannen en vaders gevoegd. De gezinshereniging was van korte duur. Enkele dagen na aankomst is vrijwel iedereen (ruim 12.000 personen) doorgestuurd naar de vernietigingskampen.

Na het vertrek van de joden heeft Molengoot dienst gedaan als opvangkamp voor families uit Rotterdam en Den Haag, van wie de woningen waren gebombardeerd of door de nazi’s afgebroken. De eersten kwamen een maand na het vertrek van de joden in het kamp aan.

Vlak na de oorlog werden NSB-ers in de barakken geïnterneerd. Ook hebben in Molengoot nog repatrianten uit Nederlands-Indië gewoond. In 1970 werd het kamp gesloten en ontmanteld. Wat nu nog rest is een klein bos op het voormalige kampterrein.

In 2000 is hier ter nagedachtenis aan de joodse mannen een monument onthuld. Beeldend kunstenaar Kees Huigen heeft rondom een zwerfkei geprobeerd het leven, de dwangarbeid en het lijden van de dwangarbeiders van Molengoot uit te beelden.

De zwerfkei staat voor de omzwervingen van het joodse volk. De kei rust ook als symbool van onderdrukking op een plein in de vorm van een Davidster.

Bronnen:

  • naar een artikelJoods monument Molengoot vernield” van 20 oktober 2021 op de site van het Nieuw Israëlitisch Weekblad (NIW)
  • naar een artikelJoodse onderzoeker over Nederlandse werkkampen: ‘Geniaal uitgevoerd’” van 26 januari 2020 op de site van het Brabants Dagblad (BD)
  • naar een artikelKamp Molengoot” van 14 december 2010 op de site van GeoCoaching
  • h/t “Tiki S.