Corona-pandemie leidde tot een nieuwe golf van antisemitisme online

Moderne Jodenhaat uit de oude doos: “Verwerp het Joodse gif“. Covid-19: “Het is allemaal de schuld van de haakneuzen!

De pandemie van het coronavirus heeft geleid tot een nieuwe golf van antisemitisme en islamofobie online, volgens een onderzoek van het (IFFSE).

Socialmediabedrijven , waaronder Facebook en Instagram, moeten meer doen om antisemitisme en islamofobie te bestrijden in de context van de COVID-19-pandemie, en dat is de centrale eis van de auteurs van de studie die maandag in Brussel werd gepresenteerd.

Zelfs anderhalf jaar na het begin van de pandemie in Europa is antisemitische en islamofobe inhoud ongebreideld online, bekritiseert het Institute for Freedom of Faith and Security in Europe (IFFSE), een initiatief onder leiding van de Conference of European Rabbis ( CER), in de studie.

Dit heeft zich vooral verspreid op sociale-mediaplatforms, waarbij bestaande anti-joodse en anti-moslimverhalen opnieuw worden verpakt en minderheden de schuld krijgen van de pandemie. De studie identificeert drie typische antisemitische en anti-islamitische patronen. 

Onder hen, volgens de auteur van het onderzoek, Hannah Rose, is het samenzweerderige verhaal dat Joden financieel profiteerden van de coronaviruscrisis. Een andere mythe is dat moslims het coronavirus gebruiken als wapen tegen mensen met andere religies – ze worden bijvoorbeeld aangemoedigd door imams om de infectie via deurknoppen te verspreiden.

Aan het begin van de pandemie. “Het coronavirus gezien onder een microscoop”. Een antisemitische cartoon van 2 april 2020 van de Amerikaanse ‘blanke supremacist’ en gelieerd met The Daily Stormer JinjerZilla die over zichzelf zegt: “I am the most censored artist on the alt right” [beeldbron: ADL]

Het IFFSE-rapport stelt dat, ondanks enige inspanningen, sociale mediaplatforms aantoonbaar niet voldoende hebben gehandeld om de verspreiding van antisemitisme en islamofobie op hun platforms effectief te voorkomen. Integendeel, online complottheoriebewegingen zijn erin geslaagd een nieuw publiek aan te trekken onder COVID-19-omstandigheden. 

Deze online haat heeft zich volgens de IFFSE-studie ook offline getoond – met name bij demonstraties tegen coronavirusgerelateerde lockdowns of vaccinatiecampagnes. Als gevolg hiervan zijn geloofsgemeenschappen zoals joden en moslims steeds meer bedreigd en zijn ze banger om hun geloof en manier van leven in het openbaar uit te leven vanwege online haat.

Opperrabbijn Goldschmidt, voorzitter van de Conferentie van Europese Rabbijnen (CER), waarschuwt:

De weg van woord naar daad wordt steeds korter en het gevaar om slachtoffer te worden van een fysieke of zelfs dodelijke aanval door haatboodschappen is toegenomen als gevolg van de coronaviruspandemie. Exploitanten van sociale netwerken en messenger-diensten doen nog te weinig om ‘nepnieuws’ en haatberichten voldoende te verwijderen en bieden nog steeds een te groot platform voor complottheoretici, islamhaters en antisemieten. Het transport van haat en grove complottheorieën mag niet langer een winstgevend bedrijfsmodel zijn.

Tijdens de presentatie van het rapport zei Daniel Hoeltgen, speciaal vertegenwoordiger van de Raad van Europa tegen antisemitische en anti-islamitische haatmisdrijven, dat de inzet van platformexploitanten op dit gebied tot nu toe halfslachtig is geweest en dat er meer moet worden worden gedaan op het gebied van contentmoderatie.

Voor Illka ​​Salmi, coördinator terrorismebestrijding van de Europese Unie, is de bijdrage van exploitanten van sociale platforms van fundamenteel belang om haatzaaiende uitlatingen en haatinhoud effectief aan te pakken. Maar regulering is ook cruciaal, zei hij. “De Digital Service Act van de Europese Commissie is een grote stap voorwaarts om dit probleem te beteugelen.”

In termen van passende tegenmaatregelen bevat het laatste rapport van de IFFSE aanbevelingen voor sociale netwerken, voor regeringen en voor het maatschappelijk middenveld. Antisemitische en islamofobe inhoud op Facebook moet bijvoorbeeld worden gemarkeerd als nepnieuws van COVID-19. Daarnaast moeten de platforms nauwer gaan samenwerken. 

Dit is ook tegen de achtergrond dat extremisten reguliere diensten exploiteren door daar alleen acceptabele inhoud te publiceren om gebruikers naar radicalere websites te lokken. Staten wordt aangeraden antisemitische en islamofobe haatzaaiende uitlatingen online even streng als offline te straffen. Maatschappelijk onderwijs moet worden bevorderd om de samenleving minder kwetsbaar te maken voor verkeerde informatie en racistische samenzweringen.

Bronnen:

  • naar een artikelPandemic led to new wave of anti-Semitism online, study says” van 19 oktober 2021 op de site van Arutz Sheva
  • naar een artikelPandemic hate: IFFSE research condemns wave of antisemitism and Islamophobia since Covid outbreak” van 18 oktober 2021 op de site van het Institute for Freedom of Faith and Security in Europe (IFFSE)