Amos Yarkoni, de bedoeïen uit Galilea die zijn lot aan de Joodse staat verbond


Generaal van het Zuidelijk Commando Zvi Zamir (rechts) met Shaked Reconnaissance Commander luitenant-generaal Amos Yarkoni (3de van links), na een succesvolle operatie in 1963, die eindigde in de eliminatie van een Egyptische inlichtingendienst die Israël infiltreerde

De vergeten helden in de IDF: het verhaal van de bedoeïen die het bevel voerde over het gemengde regiment Amos Yarkoni, aka de beroemde bedoeïenenofficier ‘Abd al-Majid Khader al-Mazarib, die 64 jaar geleden de doctrine van preventie in de IDF neerzette waardoor de IDF enkele jaren van vrede kon genieten.

Amos Yarkoni was een felle strijder en een onderscheiden officier. Hij leverde een belangrijke bijdrage aan de veiligheid van Israël, was geliefd bij zijn commandanten en bewonderd door zijn soldaten. Zijn leven had er heel anders uit kunnen zien als hij had besloten tegen de Joodse kolonisten te vechten in plaats van zich bij hen aan te sluiten.

De dag voordat hij zou worden geëxecuteerd, wisten Amos Yarkoni en twee van zijn kameraden, alle drie vastgebonden en geketend, te ontsnappen uit de diepe put waarin ze waren gegooid door de Arabische bende die hen gevangen had genomen. 

Yarkoni, die toen nog bekend stond als Abd el-Majid Hidr, een lid van de bedoeïenen al-Mazarib-stam, was uit zijn gemeenschap verbannen als een verrader en kreeg opdracht een brief te ondertekenen waarin hij toegaf dat hij de zionistische vijand had geholpen. Toen hij zich daar niet aan hield, werd hij ter dood veroordeeld. 

Het was eind jaren dertig, de periode van het Britse mandaat in het land Israël, en Abd el-Majid Hidr begon moedige vriendschappen te smeden met mensen uit Nahalal, een moshav – een coöperatieve joodse boerengemeenschap – in de buurt van zijn dorp, Nahalal.

Hij ontmoette zijn vrienden uit Nahalal toen hij een tiener was. Hij was een herder en ze bewaakten de velden van Nahalal. De incidentele ruzies en dagelijkse wrijvingen veranderden in de loop van de tijd in vriendschappen, en toen Hidr zich realiseerde dat de vijandelijkheden van lokale Arabische bendes niet alleen gericht waren op zijn Joodse vrienden, maar ook op andere Arabische families, besloot hij samen te werken met de mensen van Nahalal.

In 1947 was hij 26 jaar oud en werkte hij als boodschapper bij de olieraffinaderijen buiten de stad Haifa, toen hij getuige was van een bloedbad dat werd gepleegd door Arabische arbeiders op hun Joodse collega’s, waarbij 39 Joodse arbeiders werden gedood en 51 gewond raakten. 

Dit was gebeurd kort nadat tijdens een granaataanval van de Irgun, 6 Arabische arbeiders had gedood. Toen hij zich realiseerde hoe golven van ophitsing leidden tot het onnodig doden van onschuldige mensen, nam hij zijn besluit: “Ik zag toen dat de Joden een klein volk zijn dat hulp nodig heeft, en ik heb het in mijn bloed – als ik mensen zie vechten, Ik kom altijd de zwakken te hulp“, zei hij tegen Maariv.

Hij nam contact op met zijn vriend Oded Yanai uit Nahalal, die hem in dienst nam bij de IDF Minorities Unit, die eind 1948 werd opgericht. Een jaar later, na het voltooien van een militaire opleiding, werd hij de eerste commandant van het bedoeïeneneskader van het Israëlische leger. Op 33-jarige leeftijd was hij een IDF-officier geworden, vastbesloten om deel te nemen aan de verdediging van de staat Israël.

Geschrokken door weer een ander gewelddadig incident, besloot Abd el-Majid Hidr zijn banden met het Joodse volk te verdiepen: een reeks moorden en wraakmoorden onder de bedoeïenen- en druzengemeenschappen was wat hem ertoe bracht zijn naam te veranderen, en vanaf dat moment werd hij “Amos Yarkoni.” Hij koos de naam Yarkoni omdat deze de Hebreeuwse wortel YRK (ירק) bevat, die wordt geassocieerd met de kleur groen. Het woord hidr of khidr heeft een soortgelijke associatie in het Arabisch.

Yarkoni was een onderscheiden officier, die een onschatbare bijdrage leverde aan de verdediging van de veiligheid van Israël. Zijn speurvaardigheden maakten hem beroemd onder zijn collega’s en commandanten, die graag verhalen en anekdotes over zijn capaciteiten deelden:

Ik vergezelde Amos op een van de achtervolgingen. Ik begreep niet hoe hij de sporen kon zien van enkele infiltranten die met een paar koeien ontsnapten. Hij zag dat ik nieuwsgierig was en zei tegen mij: ‘Kijk eens naar het afgeknabbelde gras. De koeien die ze meenamen aten er onderweg wat van.’ Ik dacht dat ik iets had geleerd. Een uur later zei ik tegen hem: ‘Hier, hier heeft de koe gegeten.’ Amos lachte en zei: ‘Weet je niet dat een koe dat bittere onkruid niet opeet?’” herinnerde generaal-majoor Rechavam Zeevi zich in een artikel over Yarkoni. Naast Zeevi rekende Yarkoni ook Moshe Dayan tot zijn goede vrienden.

Tijdens zijn legerdienst raakte Yarkoni meerdere keren gewond bij confrontaties met infiltranten. Hij liep een ernstige verwonding op aan zijn been en verloor zelfs zijn linkerhand. 

Yarkoni richtte speciale volgeenheden op terwijl hij naast de Israëlische elite-troepen diende, en tegen het einde van zijn dienst voerde hij het bevel over “Shaked”, een onafhankelijke eenheid die belast was met het lokaliseren, stoppen en gevangennemen van infiltranten, spionnen, inlichtingenpersoneel en Arabische guerrillastrijders langs de grenzen van Egypte en Jordanië. 

Luitenant-generaal van de IDF Amos Yarkoni

Yarkoni werd onderscheiden met de Medal of Distinguished Service en ontving drie onderscheidingen voor moed. In 1969 trok hij zich terug uit de IDF met de rang van luitenant-kolonel.

Bij zijn afscheid van de eenheid zei hij: “Ik leidde de besten van de Joodse jeugd. Ik vond het leuk om ze aan mijn zijde te zien opgroeien en ik deed mijn best om eerlijk en fatsoenlijk tegen ze te zijn. Ik zag mezelf als een liaison tussen Arabieren en Joden in mijn relatie met deze jonge mannen. Ik zei tegen ze: jongens, jullie moeten Arabisch leren. Deze grens zal niet voor altijd blijven.

Yarkoni woonde met zijn gezin in de zuidelijke woestijnstad Beer Sheva, terwijl zijn kinderen de plaatselijke scholen bezochten. Toen zijn zoon zich vrijwillig wilde aanmelden voor een marine-commando-eenheid en zich wilde aanmelden voor de opleiding van IDF-officieren, stuitte hij op aarzeling en bedenkingen, ondanks de erfenis van zijn vader. Uiteindelijk hoorde de jongen een telefoontje tussen zijn commandanten, waarbij een opmerkte: “zijn vader was een IDF-bataljonscommandant, en vanuit veiligheidsoogpunt is het prima“. 

Gekwetst en beledigd weigerde Yarkoni’s zoon deel te nemen aan de officierscursus, zelfs nadat Yarkoni verontschuldiging voor het incident eiste – en kreeg . Een andere zoon werd niet opgeroepen voor de dienstplicht totdat Yarkoni erop aandrong.

Ondanks de moeilijkheden en discriminatie die zijn familie ondervond na zijn pensionering van militaire dienst, bleef Yarkoni streven naar verzoening en coëxistentie tussen alle burgers van het land. Toen hij in 1991 stierf, werd Yarkoni op verzoek van Rechavam Zeevi begraven op de militaire begraafplaats Kiryat Shaul in Tel Aviv.

Bronnen:

  • naar een artikel van Liron Halbriech “The Bedouin from the Galilee Who Tied His Fate to the Jewish State” van 3 oktober 2021 op de site van The Librarians