Het Loofhuttenfeest (Soekot), in het Getto van Łódź tijdens de Holocaust

Loofhuttenfeest in het Getto van Łódź (Litzmannstadt) in 1941 [beeldbron: Yad Vashem]

De Joodse feestdag van Soekot begint deze dinsdagavond 21 september 2021 en loopt verder tot 27 september 2021. Gekend als het Loofhuttenfeest, herinneren deze feestdagen aan het Bijbelse verhaal toen de Joden veertig jaren lang in hutten doorheen de woestijn zwierven.

Religieuze activiteit in het getto was levendig en openlijk tijdens de eerste twee jaar van het getto, ondanks verschillende beperkingen die door de Duitsers werden opgelegd. Geïmproviseerde synagogen werden druk bezocht, vooral op festivals.

Loofhuttenfeest in het Getto van Łódź (Litzmannstadt) in 1941 [beeldbron: Yad Vashem]

De hierbij gevoegde foto’s, die in 1941 werden genomen in het Getto van Łódź, getuigen van het feit dat joden zelfs in de benarde omstandigheden van het Getto de feestdag als een daad van geloof en verzet beschouwden.

Op 30 april 1940, toen de poorten van het getto sloten, woonden er 163.777 inwoners. Tegen augustus 1944, toen het getto werd gesloten, hadden ca. 210.000 Joden in het Getto verbleven.

Toen de deportaties in 1942 begonnen, voornamelijk naar de zes vernietigingskampen van Chelmno en Auschwitz-Birkenau, veranderde de situatie.

Niettemin bleven sommige joden hun geloof heimelijk belijden met groot risico, aangezien veel religieuze praktijken door de nazi’s categorisch werden verboden.

Loofhuttenfeest in het Getto van Łódź (Litzmannstadt) in 1941. De man in het midden sjokkelt met vier boomproducten: een palmtak, een citrusvrucht en enkele mirte- en wilgentakjes [beeldbron: Yad Vashem]

Na de oorlog

Zesenzeventig jaar geleden, voor het eerst sinds hun bevrijding uit de nazi-vernietigings- en concentratiekampen, gingen de overlevenden van de Shoah samen zitten om na te denken over hun pas onlangs verworven bevrijding uit hun nachtmerrieachtige slavernij.

Eind maart en begin april 1945, tijdens Pesach, de Joodse Pasen, waren de meesten nog steeds gevangenen van Bergen-Belsen, Buchenwald, Dachau en andere kampen, en niet in staat om de feestdagen behoorlijk te vieren.

Het eerste festival na het einde van de Tweede Wereldoorlog in Europa, op 18 mei 1945, was Sjavoeot (Wekenfeest), volgens de Bijbel de verjaardag van God die de Thora aan het Joodse volk gaf op de Sinaïberg.

Maar de Holocaust was nog niet ten einde: alleen al in Bergen-Belsen stierven nog dagelijks honderden aan tyfus, extreme ondervoeding en andere sporen van de verschrikkingen die ze hadden meegemaakt.

Het eerste naoorlogse Soekot feest op 22 september 1945 werd in mineur gevierd:

Er was geen extase, geen vreugde over onze bevrijding. We waren onze families kwijt, onze huizen. We konden nergens heen, niemand om te knuffelen. Nergens wachtte iemand op ons. We waren bevrijd van de dood en de angst voor de dood, maar niet van de angst voor het leven.

Joodse mannen verzamelen zich in een gemeenschappelijke soeka (loofhut) in het Amberg-kamp voor ontheemden in Amberg, Duitsland, oktober 1947 [beeldbron: Abraham Malach/USHMM]
Een soeka (loofhut) in 1935 in het vooroorlogse Duitsland onder de nazi’s in Mannheim  [Baden; Baden-Wuerttemberg) [beeldbron: USHMM[

Bronnen:

  • naar een artikelOctober 1941, Jews at prayer during the Jewish holiday of Sukkot (The Feast of the Tabernacles), in the Lodz Ghetto, Poland” en een artikel van Hannah Keye “Celebrating Sukkot – Before, During and After the Holocaust” van 16 oktober 2019 op de site van Yad Vashem
  • naar een artikel van Menachem Z. Rosensaft “Holocaust survivors celebrated Sukkot on their own terms” van 8 oktober 2020 op de site van The Jewish Telegraphic Agency (JTA)