Siberische Joden openen het grootste Joodse onderwijs centrum van de regio in Tomsk

Siberische Joden vieren de opening van een nieuw Joods onderwijscentrum in Tomsk, Rusland, 12 september 2021 [beeldbron: Facebook/Jewish Tomsk]

Een eeuw geleden sloten communisten de synagogen van Tomsk, een van de oudste steden in Siberië.

Het was een pijnlijke klap, vooral voor de lokale gemeenschap van joodse kantonisten – voormalige soldaten die tegen hun wil waren gerekruteerd of waren ontvoerd in het leger van de Russische tsaar en die hun geloof niet mochten belijden. Na vele jaren van dwangarbeid en vervolging keerden velen van hen terug naar het jodendom in Tomsk, een stad van ongeveer 500.000 inwoners.

Deze week hebben lokale Joden het gevoel dat een cirkel rond is, toen de stad een Joods onderwijscentrum opende, het grootste momenteel in Siberië – het gebied van Rusland dat ten oosten van het Oeralgebergte ligt en waar tienduizenden Joden woonden.

Het gebouw, met een vloeroppervlak van ongeveer 25.000 vierkante meter, werd zondag ingehuldigd met de hulp van leiders van de chassidische Chabad-Lubavitch-beweging. De feestelijke ceremonie werd bijgewoond door ongeveer 400 mensen, waaronder de Russische opperrabbijn Berel Lazar, die overvloog vanuit Moskou, dat ongeveer 2.000 mijl ten westen van Tomsk ligt.

Het nieuwe centrum, waar 200 Joodse kinderen verschillende lessen en workshops zullen volgen, beschikt over een kleuterschool met drie klassen kinderen. Met 15 kinderen per klas – de helft van het gemiddelde op openbare kleuterscholen – is het de enige instelling in westerse stijl in de stad met 500.000 inwoners, met een roboticalab, modern meubilair, pottenbakkerijen en tafeltennistafels.

“Dit hele gebouw is gebouwd met donaties van Joodse filantropen, en dat is indrukwekkend”, vertelde Rabbi Levy Kaminetzky, de afgezant van de Chabad-Lubavitch-beweging in Tomsk, aan de Jewish Telegraphic Agency.

De 200 Joodse kinderen die het nieuwe onderwijscentrum bezoeken, vormen een fractie van de capaciteit van het gebouw, voegde hij eraan toe. Het gebouw staat ook open voor niet-joden die hun kinderen willen inschrijven voor buitenschoolse activiteiten.

Joodse gemeenschappen in Siberië met educatieve centra zijn onder meer Novosibirsk en Krasnoyarsk, maar die, ook beheerd door aan Chabad gelieerde gemeenschappen, zijn veel kleiner.

Deze houten synagoge in Tomsk, werd in 1903 gebouwd door Joodse soldaten van een lokaal garnizoen. Buitenkant van de kantonistische synagoge die op 1 februari 2018 werd teruggegeven aan de Joodse gemeenschap van Tomsk. (Met dank aan Chabad van Tomsk)

Siberische Joden openen het grootste Joodse onderwijscentrum van de regio in Tomsk

De aankoop en restauratie van Joods erfgoed in Tomsk is aan de gang sinds 1999, toen de regering een van de gebouwen teruggaf aan de Joodse gemeenschap die als synagoge had gediend.

In 2018 overhandigde de stad vervolgens de Soldatensynagoge, een vervallen houten structuur die Kantonisten ongeveer een eeuw geleden openden omdat ze zich niet welkom voelden in de synagoge van de gevestigde gemeenschap.

De inspanningen om die synagoge te restaureren, die de kantonisten zelf met de hand hebben gebouwd, waarbij ze Davidsterreliëfs en andere ornamenten in het hout hebben uitgehouwen, zijn aan de gang.

Bronnen:

  • naar een artikel van Cnaan Liphshiz “Siberian Jews open region’s largest Jewish education center in Tomsk” van 16 september 2016 op de site van The Jewish Telegraphic Agency (JTA)
  • naar een artikel van Yaakov Schwartz “In frozen Siberia, a small Jewish community is unthawed” van 16 maart 2018 op de site van The Times of Israel
  • naar een artikel van Dr. Irena Vladimirsky “The Jewish Settlement in Siberia” op de site van ANU The Museum of the Jewish People
  • naar een artikelThe only wooden synagogue to be returned to Tomsk Jewish community” van 23 janari 2018 op de site van RiaTomsk.ru