Nieuwe synagoge van Potsdam is de eerste synagoge van de Duitse stad sinds 1938

Inhuldiging van de nieuwe synagoge in de gebouwen van de Universiteit van Potsdam

De stad Potsdam, Duitsland, heeft zijn eerste nieuwe synagoge sinds de Holocaust – en het ziet er behoorlijk goed uit.

De synagoge maakt deel uit van het onlangs geopende European Centre for Jewish Learning aan de Universiteit van Potsdam, dat ook de paraplu zal zijn voor de School of Jewish Theology van de school, opgericht in 2013 en twee egalitaire rabbijnse seminaries – het progressieve Abraham Geiger College (opgericht in 1999 ) en het conservatieve Zacharias Frankel College (ook opgericht in 2013).

Volgens historicus Ulrich Knufinke, die heeft bijgedragen aan een architectuurgids over het renovatie- en bouwproject, is de synagoge de eerste die sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog in Potsdam wordt geopend, en de eerste synagoge die ooit is geopend als onderdeel van een universiteit in Duitsland.

Het biedt plaats aan ongeveer 40 gelovigen in zijn minimalistische kerkbanken en heeft witte vloeren en muren die in verschillende kleuren kunnen worden verlicht.

Het centrum, dat tot doel heeft meer kandidaten uit heel Europa aan te trekken, bevindt zich op de campus van de universiteit in het 18e-eeuwse nieuwe paleis in het Sanssouci-park – een Unesco-werelderfgoed.

De drie programma’s hebben momenteel 80 ingeschrevenen, waaronder 31 rabbijnse studenten. Sommige van de 44 voormalige afgestudeerden van de rabbijnse programma’s werken met Joodse gemeenschappen in Duitsland en over de hele wereld.

De volledige kosten van het project, 13,5 miljoen euro, werden gedekt door de staat Brandenburg.

Bij de openingsceremonie van de synagoge afgelopen woensdag was de Duitse president Frank-Walter Steinmeier te zien; Josef Schuster, hoofd van de Centrale Raad van Joden in Duitsland (Zentralrat der Juden in Deutschland); Sonja Guentner, voorzitter van de Europese Unie van Progressieve Joden; de minister-president van de deelstaat Brandenburg, Dietmar Woidke en de Israëlische ambassadeur in Duitsland, Jeremy Issacharoff.

Tijdens de ceremonie sprak Steinmeier voor een menigte van 250 en veroordeelde hij de toename van openlijk geuit antisemitisme in Duitsland, inclusief “vreselijke complotmythes” in verband met de coronaviruspandemie. Hij zwoer om ‘resoluut op te treden tegen degenen die haat en ophitsing verspreiden.’

Woidke zei dat het nieuwe huis voor drie instellingen ‘hoop, dankbaarheid en vertrouwen’ inspireerde. Verschillende rabbijnse programma’s werden in Duitsland geopend na de massale emigratie van voormalige Sovjet-joden naar Duitsland, die begon in het begin van de jaren negentig en een hoogtepunt bereikte in het begin van de jaren 2000.

Orthodoxe rabbijnen zijn gewijd door het rabbijnse seminarie in voormalig Oost-Berlijn onder de paraplu van de Ronald S. Lauder-stichting, en studenten zijn ook gewijd door de Chabad Lubavitch-beweging in Berlijn.

“De belangstelling voor joodse studies, ook onder niet-joden, neemt zeker toe,” zei Johannes Frank, directeur van het Ernst Ludwig Ehrlich Studienwerk, een in Berlijn gevestigde studiebeurs voor studenten binnen de joodse gemeenschap, in een e-mail aan JTA. Er is een nieuw beurzenprogramma toegevoegd voor internationale studenten, merkte hij op.

De oude synagoge op de Wilhemplatz in Potsdam, opgetrokken in rode zandsteen en ingehuldigd op 17 juni 1903, werd tijdens de Reichskristallnacht in de nacht van 9 op 10 november 1938 geplunderd en vernietigd door de nazi’s

Bronnen:

  • naar een artikel van Toby Axelrod “German state to help build synagogue” van 31 januari 2009 en een artikelPotsdam’s stylish new synagogue is the German city’s first since WWII” van 27 augustus 2021 op de site van The Jewish Telegraphic Agency (JTA)
  • naar een artikelFirst University Synagogue Opens in European Progressive Center for Jewish learning” van 23 augustus 2021 op de site van World Union for Progressive Judaism (WUPJ)