Nieuwe pogingen van Katholieken om lakse houding van Pius XII, aka de ‘Zwarte Paus’, tijdens de Holocaust te vergoelijken

Eugenio Pacelli als nuncio van Berlijn van 1917 tot 1929 in Duitsland. Pacelli werd in 1939 (tot aan zijn dood in 1958) Paus van Rome aka Pius XII, bijgenaamd de Zwarte Paus omwille van zijn banden met de nazi-top

Sommige katholieke media hebben onlangs artikelen gepost over hoe paus Pius XII niet zo passief was tegenover de genocide op Joden in de Holocaust als waarvan hij is beschuldigd.

Het Catholic News Agency (CNA) interviewde diaken Dominiek Oversteyns uit België, een voormalig ingenieur zonder formele achtergrond als historicus, die zich in openbare archieven verdiepte om aan te tonen dat Pius XII actief hielp bij het redden van enkele honderden Joden uit Rome.

Volgens zijn studie waren er 8207 Joden in Rome vóór de nazi-inval in het Joodse getto op 16 oktober 1943. Hiervan vonden 1.323 – of 16% – een schuilplaats voorafgaand aan de inval. Achttien gingen naar de extraterritoriale eigendommen van het Vaticaan, 393 naar dorpen in de bergen rond Rome, 368 naar de privéwoningen van vrienden, 500 tot 49 verschillende Romeinse kloosters en 44 naar parochies en pauselijke colleges in Rome, meldde Oversteyns. Pius XII was ook in staat om 152 Joden te helpen die verborgen waren in particuliere huizen onder de bescherming van DELASEM, de Delegatie voor de Hulp aan Joodse Emigranten. In totaal gaf Pius XII steun aan zo’n 714 Joden.

Oversteyns wijst ook op de interventie van het Vaticaan die de nazi-deportaties van Joden uit Rome vertraagde, aangezien de nazi’s zo’n 249 Joden vrijlieten van de 1.351 die in 1943 uit het getto van Rome waren opgepakt, na katholieke smeekbeden. 

De joden die werden vrijgelaten waren degenen die met katholieken waren getrouwd of in dienst waren van „Ariërs”. Toch geeft zelfs Oversteyns toe dat dit slechts tijdelijk was, en dat de nazi’s in de maanden daarna nog honderden joden hebben gedeporteerd.

Dit is geen nieuwe informatie. Zoals John Pawlikowski, een professor in ethiek aan de Catholic Theological Union in Chicago, betoogde toen een andere niet-professionele Pius’ proleet probeerde te vergoelijken:

We weten dat Pius sommige dingen goed deed, maar ze kwamen nogal laat, ze waren meestal achter de schermen en waren relatief kleine gebaren.

In feite had de paus meer voor de Joden van Rome zelf kunnen doen. Pas vorig jaar werd ontdekt dat Pius XII een memo negeerde om publiekelijk te protesteren tegen de deportatie van Joden uit Rome:

David Kertzer, een professor in antropologie en Italiaanse studies aan de Brown University, zei dat hij nu de volledige versie heeft gevonden van een memo van een hoge Vaticaanse functionaris die Pius aanspoorde om formeel te protesteren tegen de deportatie – advies dat de paus negeerde. “Er was geen formeel pauselijk protest tegen Duitsland“, zei professor Kertzer.

De echte erfenis van paus Pius XII is niet dat hij indirect en stil enkele honderden lokale Joden hielp om onderdak te vinden in verschillende katholieke kloosters of kloosters, maar wat hij niet deed, had mogelijk nog tienduizenden meer kunnen redden.

Het Vaticaan voerde vanaf het begin van de Tweede Wereldoorlog een neutraliteitsbeleid. De geallieerden ondertekenden op 17 december 1942 een verklaring waarin de uitroeiing van de Joden werd veroordeeld, maar de paus weigerde zijn handtekening onder het document te zetten.

Hij verwees een week later in zijn kerstboodschap slechts terloops naar de Holocaust, zonder de Joden expliciet te vernoemen en hield het rustig, verwijzend naar “de honderdduizenden personen die, zonder enige schuld van hun kant, soms alleen vanwege hun nationaliteit of etnische afstamming, zijn overgeleverd aan de dood of aan een langzame achteruitgang.

Het falen van Pius XII om de Holocaust expliciet te veroordelen, gaf de verantwoordelijkheid om Joden te redden of te verdoemen aan individuele katholieke leiders en leken. Sommigen besloten om Joden onderdak te bieden en te redden, en sommigen besloten samen te werken met de nazi’s.

Het Vaticaan opende vorig jaar zijn archieven over het oorlogsverslag van Pius slechts een week voordat de bibliotheek werd gesloten vanwege COVID-19, en zelfs in die paar dagen vonden wetenschappers vernietigend bewijs tegen de paus en de kerk.

Zoals Smithsonian Magazine schreef:

Op 18 september 1942 ontving Pius’ assistent, de toekomstige paus Paulus VI, een ooggetuigenverslag van “ongelooflijke afslachting” van Joden in Warschau. Een maand eerder bracht de Oekraïense aartsbisschop Andrzej Szeptycki [*] een soortgelijk verslag uit om de Paus te informeren over de wreedheden die plaatsvonden in het Getto van Lwów (Lemberg), berichtte Ofer Aderet in Haaretz.

Kort daarna vroeg de gezant van de Verenigde Staten aan het Vaticaan of het de berichten over massamoorden in Warschau en Lwów kon bevestigen. In reactie hierop verklaarde de Vaticaanse minister van Buitenlandse Zaken Luigi Maglione naar verluidt: “Ik geloof niet dat we informatie hebben die dit serieuze nieuws in detail bevestigt.”

Terwijl ze de kranten doorzochten, vonden de onderzoekers ook een memo van een Vaticaans staflid die waarschuwde om de rapporten niet te geloven, en deze verslagen verwierp op grond van het feit dat Joden “gemakkelijk overdrijven” en “Oriëntalen” – een verwijzing naar aartsbisschop Sheptytsky – “echt niet een voorbeeld zijn van eerlijkheid.”

Hoewel Pius de katholieken misschien heeft geholpen een klein percentage van de joden in Rome te redden, was hij geen plaatselijke Romeins ambtenaar – hij was de leider van zo’n 200 miljoen Europese katholieken. Zijn woorden hadden hen kunnen aanmoedigen om honderdduizenden gedoemde joden te verbergen en te redden. 

Zijn belangrijkste misdaad was verzuim, en geen enkele hoeveelheid onderzoek die aantoont dat hij indirect een paar honderd lokale joden heeft gered, kan zijn afschuwelijke staat van dienst van het weigeren om zijn aanzienlijke morele gewicht te gebruiken om nazi-Duitsland te veroordelen en zijn volgelingen te instrueren elke jood te redden, wegnemen. zij konden.

Andrey Sheptytsky (1865-1944)

[*] Tijdens de Tweede Wereldoorlog herbergde Andrey Sheptytsky honderden Joden in zijn residentie en in Grieks-katholieke kloosters. Hij vaardigde ook de pastorale brief uit, ‘Gij zult niet doden’, om te protesteren tegen de gruweldaden van de nazi’s. Als enige onder de kerkleiders in het door de nazi’s bezette Europa sprak Sheptytsky zich openlijk uit ter verdediging van de vervolgde Joden. Als eerste bisschop van de Oekraïense katholieke kerk stuurde hij een officiële brief naar Hitler en Himmler waarin hij protesteerde tegen de vernietiging van de joden.

In een speciale pastorale brief gericht aan zijn Oekraïense gelovigen, verbood hij hen (op straffe van excommunicatie) met klem om deel te nemen aan of te helpen bij de vernietiging van Joden. Bovendien gaf hij geheime instructies aan zijn seculiere en monastieke geestelijken, waarbij hij hen opdroeg de Joden te helpen door ze op kerkelijk terrein te verbergen, te voeden en het land uit te smokkelen. Een van de rabbijnen wiens leven werd gered door metropoliet Sheptytsky, David Kahane, verklaarde: ‘Andrew Sheptytsky verdient de eeuwige dankbaarheid van de Joden en de eretitel ‘Prins van de Rechtvaardigen’. Gedurende deze periode wijdde hij in het geheim Josyf Slipyj in als zijn opvolger.

Bronnen:

  • naar een artikel van EoZ “A new attempt to whitewash the shameful Holocaust record of Pope Pius XII” van 5 september 2021 op de site van Elder of Ziyon
  • naar een artikel van Andrea Gagliarducci “Expert’s latest investigation dispels myths about Pius XII and Rome’s Jews” van 29 augustus 2021 op de site van Catholic News Agency (CNA)
  • naar een artikel van Theresa Machemer “Newly Unsealed Vatican Archives Lay Out Evidence of Pope Pius XII’s Knowledge of the Holocaust” van 5 mei 2020 op de site van Smithsonian Magazine