De Kerk van Engeland verontschuldigt zich voor middeleeuws antisemitisme – waarom nu?

De Kerk van Engeland verontschuldigt zich voor middeleeuws antisemitisme – waarom nu? Hierboven: De Britse aartsbisschop van Canterbury Justin Welby (L) en opperrabbijn Ephraim Mirvis (R) [beeldbron: Hannah McKay/EPA-EFE]

Brits-Joodse leiders zeggen dat een verwachte verontschuldiging van de Kerk van Engeland voor antisemitische wetten die in 1222 werden uitgevaardigd “beter laat dan nooit” is.

De kerk plant een formele “daad van berouw” voor volgend jaar, de 800ste verjaardag van de Synode van Oxford, een reeks wetten die de rechten van Joden om met christenen in Engeland om te gaan aan banden legde, volgens een bericht in de Telegraph.

De wetten leidden uiteindelijk tot de verdrijving van de Engelse joden in 1290. Ze werden pas in 1656 officieel opnieuw toegelaten.

Dave Rich, de beleidsdirecteur van een Brits antisemitisme waakhondgroep, vertelde aan The Telegraph:

De zinsnede ‘beter laat dan nooit‘ is hier echt op zijn plaats. Het historische trauma van middeleeuws Engels antisemitisme kan nooit worden uitgewist en de erfenis ervan overleeft vandaag de dag, bijvoorbeeld door het volharden van de beschuldiging van ‘bloedsmaad’ die in dit land werd uitgevonden. Maar in een tijd van toenemend antisemitisme, is de steun en empathie van de Kerk van Engeland voor onze Joodse gemeenschap zeer welkom als herinnering dat het Groot-Brittannië van vandaag een heel andere plaats is.

Engeland kende dit voorjaar een golf van spraakmakende antisemitische incidenten tijdens en na het conflict tussen Israël en Gaza.

Bij het plannen van de formele verontschuldiging neemt de Kerk van Engeland de verantwoordelijkheid voor het christelijk antisemitisme dat dateert van vóór de oprichting in 1534.

“Een van de vele verbijsterende dingen over dit verbijsterende nieuwsverhaal is dat de Kerk van Engeland niet bestond in 1290 toen de Joden uit Engeland werden verdreven”, tweette Jeffrey Shoulson, een professor in Judaïsche studies aan de Universiteit van Connecticut.

Hoewel een verontschuldiging nieuwe wegen zou inslaan, heeft de kerk de afgelopen jaren stappen ondernomen om goodwill bij Britse joden te kweken. 

In 2019 bracht het een document uit met de titel “Gods onfeilbare woord” dat het belang van de christelijk-joodse relatie schetste en erkende dat eeuwen van christelijk antisemitisme in Europa de basis legden voor de Holocaust. 

Destijds zei de opperrabbijn van Engeland, Ephraim Mirvis, dat het document een stap voorwaarts betekende, maar het schoot tekort omdat het de geschiedenis van de kerk om Joden te bekeren niet verwierp.

Waarom nu?

Er zijn een paar factoren die de aard en timing van deze verontschuldiging kunnen verklaren, maar ook waarom deze geen volledige impact heeft. Een meer betekenisvolle verschuiving van de anglicaanse theologie, als het gaat om joodse relaties, zou een afwijzing zijn van alle pogingen om joden tot het christendom te bekeren.

Hoewel de Kerk van Engeland niet langer actief op zoek is naar Joden om zich te bekeren (ze heeft een fortuin uitgegeven zonder veel beloning in de 19e eeuw, en ging tot ver in de 20ste eeuw door met haar kerkelijke missie naar de Joden), heeft ze het theologische principe niet uitgesloten om dit ooit nog te doen.

De stap om zich te verontschuldigen voor de middeleeuwse wetten komt als onderdeel van een groeiende erkenning binnen de Kerk van Engeland dat christelijk anti-judaïsme een belangrijke, zo niet de enige oorzaak was van modern antisemitisme.

Dit werd al in de jaren twintig erkend door de radicale anglicaanse predikant James Parkes, die zijn hele carrière voor, tijdens en na het nazi-tijdperk voor de joden vocht. Parkes confronteerde de omvang van het gewelddadige, raciale antisemitisme op de universiteitscampussen van Europa in de jaren twintig van de vorige eeuw en deed diepgaand onderzoek naar de wortels van deze vijandigheid.

In zijn autobiografie uit 1969 schreef Parkes hoe hij ‘volledig onvoorbereid was op de ontdekking dat het alleen de … christelijke kerk was, die een normale vreemdelingenhaat en normale goede en slechte gemeenschapsrelaties veranderde in het unieke kwaad van antisemitisme’.

Gods onfeilbare woord, het document van de Church of England uit 2019 over christelijk-joodse relaties, accepteert het cruciale werk van Parkes bij het erkennen van die verontrustende erfenis. In die zin is de verontschuldiging een verlengstuk van het document uit 2019.

De verontschuldiging weerspiegelt de bezorgdheid over hedendaags antisemitisme, dat volgens gemeentecijfers in aantal en intensiteit is toegenomen in Europa, inclusief het VK. Het is uiteindelijk een kwestie van algemeen belang geworden binnen en buiten de Joodse wereld.

Het maakt ook deel uit van de algemene herbeoordeling van ideeën en erfgoed na de moord op George Floyd en het werk van de Black Lives Matter-beweging. De Church of England heeft sinds de zomer van 2020 potentieel aanstootgevend fysiek erfgoed met betrekking tot zwarte mensen onderzocht en, waar nodig, verwijderd, zoals grafstenen in Rottingdean, East Sussex ter herdenking van ‘blackface’-entertainers.

Bronnen:

  • naar een artikel van Philissa Cramer “British Jews to get apology 800 years after antisemitic laws that led to their expulsion” van 13 juli 2021 op de site van The Jewish Telegraphic Agency (JTA)
  • een artikel op deze blogBeter laat dan nooit? Kerk van Engeland wil berouw tonen voor anti-Joodse decreten uit de 13de eeuw” van 14 juli 2021
  • naar een artikel van Ben Cohen “Amid ‘Worsening Antisemitism’ in UK, Church of England to Offer ‘Repentance’ for Anti-Jewish Decrees of Thirteenth Century” van 13 juli 2021 op de site van The Algemeiner
  • naar een artikelThe Church of England is apologising for medieval antisemitism – why now?” van 16 juli 2021 op de site van The Conversation

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.