Duitse Bundeswehr heeft voor het eerst in 100 jaar weer een veldrabbijn in het leger

De inhuldiging in de Leipziger Synagoge van Rabbi Zsolt Balla op 21 juni 2021 [beeldbron: epd via Reuters Connect]

De Duitse Bundeswehr heeft maandag de eerste militaire rabbijn in het leger van het land in 100 jaar ingehuldigd.

De nieuw benoemde Joodse kapelaan van het Duitse leger zal zich bij de protestantse en katholieke pastores voegen bij het bieden van ondersteuning aan soldaten. De inaugurele ceremonie voor de 42-jarige rabbijn Zsolt Balla vond plaats in de synagoge van Leipzig.

In zijn toespraak tot de Centrale Raad van Joden in Duitsland sprak Josef Schuster zijn vreugde en dankbaarheid uit over het feit dat ongeveer 75 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog Joodse militaire aalmoezeniers hun taken in de Bundeswehr opnemen. “Dat leek decennialang ondenkbaar”, merkte Schuster op.

Dit is volgens Schuster ook een belangrijke stap in de strijd tegen antisemitisme:

Dit zal de vreemdheid ten opzichte van het jodendom verminderen, zodat – ik ben ervan overtuigd – vooroordelen niet zullen optreden of in de kiem worden gesmoord. De Joodse gemeenschap aanvaardt de verantwoordelijkheid. Verantwoordelijkheid voor onze democratie. En dat omvat een leger dat deze democratische waarden naleeft. Een leger, waar geen plaats is voor politiek extremisme en intolerantie.

De Duitse minister van Defensie Annegret Kramp-Karrenbauer noemde de benoeming een “groot teken van vertrouwen en toewijding aan onze democratie, aan onze open, diverse en tolerante samenleving. En dat we dit voorbeeld geven in de Bundeswehr – dat maakt me trots”, zei ze.

Als Joodse militaire kapelaan zal Balla verantwoordelijk zijn voor de zorg voor naar schatting 300 Joodse soldaten en hun families. Hij zal fungeren als contactpersoon bij wie de soldaten terecht kunnen met ethische vragen, religieuze zorgen en persoonlijke kwesties.

Balla, geboren in Boedapest, is getrouwd en heeft drie kinderen en woont sinds 2002 in Duitsland. Na zijn studies in Boedapest, Berlijn en Jeruzalem werd Balla de tweede orthodoxe rabbijn die sinds 1938 in Duitsland werd opgeleid en gewijd.

Sinds 2009 heeft hij diende als gemeenterabbijn van Leipzig en sinds 2019 als staatsrabbijn van Saksen. In zijn nieuwe functie zal hij de Joodse gemeenschap van Leipzig blijven dienen en zijn huidige functies behouden.

Onder de sprekers tijdens de ceremonie waren de katholieke militaire bisschop dr. Franz-Josef Overbeck, de protestantse militaire bisschop dr. Bernhard Felmberg, evenals rabbijn prof. Andreas Nachama en rabbijn Avichai Apel voor de rabbijnse conferenties en de Israëlische ambassadeur Jeremy Issacharoff.

De komende maanden zullen maximaal tien militaire rabbijnen worden aangesteld, zoals is afgesproken in het militaire pastoraatscontract.

Veldrabbijn
In de Duitstalige landen werd de functie van Militärrabbiner in het Feldrabbinat voor het eerst geïntroduceerd in 1875 in de militaire pastorale zorg van de Oostenrijks-Hongaarse landstrijdkrachten. In het Duitse leger werd het Feldrabbinat pas aan het begin van de Eerste Wereldoorlog geïntroduceerd. Meest bekende veldrabbijnen van het Duitse leger waren Leo Baeck en Aron Tänzer.

Leo Baeck (1873-1956) was een 20ste-eeuwse Duitse rabbijn, geleerde en theoloog. Hij diende als leider van het Liberaal Judaïsme in zijn geboorteland en internationaal. Tijdens de Eerste Wereldoorlog was Baeck een veldrabbijn in het Duitse keizerlijke leger. Later vertegenwoordigde hij alle Duitse Joden tijdens het Nazi-tijdperk. Na de oorlog vestigde hij zich in Londen, Verenigd Koninkrijk, waar hij diende als voorzitter van de World Union for Progressive Judaism.

In totaal zijn er vandaag ongeveer dertig Duitse veldrabbi’s uit de tijd van de Eerste Wereldoorlog bekend. De Vereniging van Duitse Joden heeft speciaal een speciale veldbijbel uitgegeven. De Duitse Feldrabbiner uit de Eerste Wereldoorlog droeg het veldgrijze legeruniform met een armband met rood kruis. De Davidster werd aan een ketting gedragen.

Plaatje hierboven: Joodse soldaten in het Duitse leger tijdens Chanoeka 1916. Ongeveer 100.000 Joden dienden gedurende de Eerste Wereldoorlog in het Duitse leger. 12.000 werden gedood in actie en niet minder dan 35.000 ontvingen medailles en onderscheidingen [beeldbron: The Librarians]

Bronnen:

  • naar een artikel van Sharon Wrobel “First Jewish Military Rabbi Appointed to Germany’s Bundeswehr in 100 Years” van 21 juni 2021 op de site van The Algemeiner
  • naar een artikel van Cnaan Liphshiz “A rabbi from Hungary will be the German army’s first rabbi chaplain since the Holocaust” van 11 juni 2021 op de site van The Jewish Telegraphic Agency (JTA)
  • een artikel op deze blogDuitsland tekent akkoord om militaire rabbijnen na meer dan een eeuw opnieuw te introduceren” van 21 december 2019 en een artikelOpmerkelijk: Voor het eerst in honderd jaar weer veldrabbijnen in het Duitse leger” van 18 april 2019