Antwerpse Isi Leibler, mensenrechten activist en pleitbezorger voor joodse ‘refuseniks’ overleden in Jeruzalem

Isi Leibler in Jeruzalem met op de achtergrond David’s Toren en een minaret

Deze ochtend is de befaamde mensenrechten activist Isi Leibler overleden op 86-jarige leeftijd. De Joodse Isi Leibler, geboren in 1934 te Antwerpen, België, werd als baby door zijn ouders naar Australië gebracht net voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.

Leibler was voorzitter van de Executive Council of Australian Jewry en voorzitter van de Governing Board van het World Jewish Congress. Hij was een leider in de wereldwijde campagne namens het Sovjet-jodendom en speelde een rol in de aanloop naar de Israëlische diplomatieke betrekkingen tussen India en China.

In 1958 huwde hij met Naomi Porush en het echtpaar kreeg drie zonen en een dochter. Leibler en zijn vrouw verhuisden in 1999 naar Israël en vestigden zich in Jeruzalem. Al zijn kinderen en de meeste van hun gezinnen wonen ook in Israël.

Hij schreef wekelijkse columns in de Jerusalem Post, het Hebreeuwse dagblad Israel Hayom en op zijn blog Candidly Speaking from Jerusalem. De Australian Jewry beschreef Leibler in de nieuwe editie van Encyclopaedia Judaica als ‘ongetwijfeld de dominante joodse lekenleider in Australië tijdens de vorige kwart eeuw’.

Leibler had de leiding van de Australische joodse gemeenschap (Executive Council of Australian Jewry) van 1978 en diende vier termijnen in dit ambt tot hij in 1995 met pensioen ging.

Jeremy Leibler, president van de zionistische federatie van Australië en Isi’s neef, zei in een verklaring dat de gemeenschap rouwde om het overlijden van een reus:

Isi had een grote invloed op zowel de Australische Joodse Gemeenschap als op de Joodse wereld. Hij toonde aan dat één individu inderdaad de wereld kan veranderen – en dat is precies wat Isi bereikte in de rol die hij speelde in de strijd om het Sovjetjodendom te bevrijden. Hij was onbevreesd en compromisloos in zijn toewijding aan het Joodse volk en de staat Israël. Isi was ook mijn oom, en ik had het voorrecht om zowel de privé-kant als zijn publieke persoonlijkheid te zien.

Isi Leibler spreekt op de Derde Wereldconferentie van Sovjet-Joden, Jeruzalem 1983 [beeldbron: J-Post]

Refusniks in de Sovjet Unie

Leibler’s betrokkenheid bij de strijd om de Sovjet-Joden werd voor het eerst gevraagd door Shaul Avigur, het hoofd van Nativ (het toenmalige geheime bureau dat zich bezighield met Sovjet-Joden) die een enorme rol speelde achter de schermen bij het formuleren van beleid in de beginjaren van de staat.

In 1962 voerde de heer Leibler een publiekscampagne uit die ertoe leidde dat Australië het eerste land ter wereld werd dat de benarde situatie van het Sovjetjodendom bij de Verenigde Naties aan de orde stelde. In 1965 publiceerde hij Sovjet-jodendom en mensenrechten.

Vóór de ineenstorting van het Sovjet-rijk bracht Leibler talloze bezoeken aan de Sovjet-Unie en ontwikkelde hij nauwe banden met de leidende Joodse dissidenten en refuseniks, die hij vanuit Israël onderhield.

Aan de bezoeken kwam in 1980 een einde met zijn arrestatie en uitzetting uit de Sovjet-Unie. Toen Gorbatsjov het systeem liberaliseerde, werd Leibler de eerste internationale Joodse leider die in de Sovjet-Unie werd uitgenodigd om de veranderingen te evalueren.

Vervolgens lanceerde hij het eerste Joodse culturele centrum in de Sovjet-Unie – het Solomon Mykhoels Center in Moskou samen met de eerste Hebreeuwse Songfestivals in Moskou en Leningrad. Leibler’s activiteiten en campagne namens het Sovjet-jodendom zijn gedocumenteerd in het boek: Let my People Go: The Untold Story of Australia and Soviet Joden 1969 – 1989, geschreven door Sam Lipski en Suzanne Rutland in 2015.

Na de bevrijding van het Sovjet-Jodendom richtte Leibler zijn aandacht op de regio Azië-Pacific. Hij had een ontmoeting met de Indiase premier Narasimha Rao en de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Qian Qichen voorafgaand aan het aangaan van diplomatieke betrekkingen tussen Israël en beide landen.

Leibler organiseerde ook een colloquium voor vooraanstaande joodse en Chinese geleerden in Peking, voordat diplomatieke betrekkingen tussen Israël en China werden aangegaan.

Ongeveer 250.000 mensen verzamelden zich voor het Sovjet-Jodendom tijdens de Vrijheidszondagmars in Washington in december 1987. (American Jewish Historical Society)

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.