Israël bestudeert nieuwe bosrijke thuis voor bedreigde berggazelle

Plaatje hierboven: Het nationale dier van Israël: de berggazelle. Gazelles staan bekend om hun snelheid. Sommige dieren halen wel 100 km per uur [beeldbron: WhatsAnswer]

Israël is een van de laatste plaatsen waar de met uitsterven bedreigde berggazelle in het wild ronddwaalt, maar omdat de ontwikkeling hun natuurlijke savanne-habitat verkleint, onderzoeken ecologen of ze ook in bossen kunnen gedijen.

Natuurexperts hopen dat zij hun bevolking kan herstellen in bossen zoals het Bos van de Martelaren ten westen van Jeruzalem, waar zes miljoen bomen zijn geplant na de Tweede Wereldoorlog, wat het aantal Joden weerspiegelt dat is omgekomen in de Holocaust.

Om te bestuderen hoe de dieren zich aanpassen aan hun nieuwe omgeving en voedselbronnen, heeft een team van het Volcani Center, de Israëlische landbouwonderzoekorganisatie, hun uitwerpselen verzameld om de kwaliteit van hun dieet te bestuderen.

Gewapend met kleine schoppen liepen ze onlangs over de met loof bedekte paden die teamleider Guy Dovrat en zijn staf naar wat zij ‘een station’ noemen, verheugd om de kleine donkere pellets aan te treffen die door de dieren zijn afgezet. Analyse suggereert al dat de slanke herbivoren zich inderdaad kunnen aanpassen aan het bosecosysteem, zei Dovrat.

Gazellen worden nog steeds gevonden in het noorden en zuiden van Israël, nabij de kustlijn en in de omgeving van Jeruzalem, zei Dovrat, met bossen die nu ‘de laatste grote open ruimtes vormen waar gazellen kunnen leven’.

De Internationale Unie voor het behoud van de natuur plaatste de berggazelle in 2017 op de ‘Rode Lijst’ en zei dat de populatie afnam als gevolg van stroperij, verkeersdoden en aantasting van de leefomgeving.

Volgens Yoram Yom-Tov van de Universiteit van Tel Aviv en Uri Roll van de Ben Gurion Universiteit in Beersheba, die endemisch is voor de Levant, wordt hun bevolking in Israël nu geschat op ongeveer 5.000, maar ze daalt als gevolg van verstedelijking en andere druk.

‘Laatste bolwerk’
Nieuwe wegen, steden en huizen in Israël hebben de habitat van de dieren verkleind, hun territoria en geïsoleerde gazelle-populaties versnipperd, noteren de twee wetenschappers in een artikel gepubliceerd in Oryx, The International Journal of Conservation.

De dieren worden ook bedreigd door auto’s, roofdieren zoals wolven of jakhalzen, en zelfs jagen, hoewel het in Israël verboden is. Het artikel merkte op dat ondanks dat Israël de ‘laatste bolwerk’ van de berggazelle is, de bevolking daar ook afneemt en niet hun volledige reproductieve potentieel bereikt.

Dovrat heeft voor zijn studie de krachten gebundeld met het Joods Nationaal Fonds dat het Bos van de Martelaren beheert, geplant in 1951. “We hebben dit partnerschap opgezet om te zien hoe we in de toekomst gegevens (over gazellen) kunnen gebruiken om de Bos”, zegt Yahel Porat, 45, een ecoloog en landschapsarchitect bij het JNF.

Een manier om de gazellen te helpen, is het planten van vegetatie waar ze de voorkeur aan geven, zei Porat. Het team van Dovrat installeerde ook camera’s op bomen om de beweging van gazellen vast te leggen en hun aantal te schatten. “Het is belangrijk voor ons om te weten waar er gazellen zijn om onze activiteit in het bos aan te passen, om ze niet te storen en om ze niet naar de wegen te duwen,” zei Porat. “Het JNF heeft onlangs ecologische bruggen over wegen aangelegd om gazellen van bos naar bos te laten gaan,” zei hij.

Berggazelle
De bedreigde berggazelle was ooit wijdverbreid in het gebied van de vruchtbare halve maan in delen van het huidige Israël, Libanon, Jordanië, Syrië, Turkije en Irak. Het grootste deel van het voormalige verspreidingsgebied overlapt met gebieden in de regio die nu dichtbevolkt zijn door mensen.

Berggazellen komen het meest voor in Israël, in Judea & Samaria aka de Westelijke Jordaanoever en op de Golanhoogte, maar zijn ook te vinden in delen van Jordanië en Turkije. Hoewel er geen nauwkeurige schattingen zijn van het aantal individuen in het wild, schat Israël dat er in hun land slechts 3.100 bedreigde gazellen zijn.

Archeologische overblijfselen geven ook aan dat gazellen de belangrijkste prooi waren waarop door mensen in het hele Pleistoceen werd gejaagd. Niettemin overleefde de berggazelle tot de 19e eeuw deze jachtdruk en bloeide.

Plaatje hierboven: Een berggazelle in een mozaïek uit de 6e eeuw na Christus dat het atrium van een groot paleiscomplex buiten de stadsmuur van het Byzantijnse Caesarea, Caesarea Maritima, in Israël sierde [beeldbron: Wikimedia Commons]

De toename van de menselijke bevolking in deze regio van c. 5.7 tot c. 66,5 miljoen in de periode 1900–2016, samen met het toegenomen gebruik van vuurwapens en terreinwagens voor de jacht, leidden tot het uitsterven van gazellen uit het grootste deel van dit gebied. Israël en de Palestijnse Autoriteit zijn momenteel de laatste bolwerken van de berggazelle.


Bronnen:

♦ naar een artikel van Alexandra Vardi “Israel studies new forest home for endangered mountain gazelle” van 15 januari 2021 op de site van The Times of Israel

♦ een artikel op deze blogIsraëlische ecologen maken een plan om de bedreigde berggazelle te redden” van 13 juni 2020

♦ naar een artikel van Hana Levi Julian “Israeli Ecologists Create Plan to Save Endangered Mountain Gazelle” van 10 juni 2020 op de site van The Jewish Press