Documentaire over de band tussen het Oranjehuis en de Nederlandse Joodse gemeenschap

Plaatje hierboven: Vanaf september 1941 mochten Joden in Nederland niet meer naar schouwburgen, cafés, restaurants en parken [beeldbron: Sobib]

In het tweeluik ‘De Joden & de Oranjes’ bespreken onder meer journalist Hans Knoop, schrijver Ies Vuijsje, historicus Bart Wallet en Blauw Bloed-presentator Jeroen Snel de band tussen het Oranjehuis en de Nederlandse Joodse gemeenschap. Ook gaan ze in op hoe deze bijna onherstelbaar beschadigde tijdens en na de Tweede Wereldoorlog en hoe de eeuwenoude relatie in de afgelopen jaren weer hersteld is.

Al eeuwenlang wordt er iedere sjabbat in de synagogen gebeden voor het welzijn van de koninklijke familie. De innige band tussen de familie en de Joodse gemeenschap heeft echter veel schade opgelopen tijdens en na de Tweede Wereldoorlog.

De vlucht van het Oranjehuis naar Londen, koningin Wilhelmina die via Radio Oranje nauwelijks aandacht besteedt aan de Jodenvervolging, de nasleep van de oorlog en het huwelijk tussen Juliana en Bernhard gaf de Joodse gemeenschap een groot gevoel van onveiligheid. Ze voelde zich gekwetst en vergeten.

Herstel
Koningin Beatrix en prins Claus wisten de band te herstellen. Op 4 mei van dit jaar sprak koning Willem Alexander over de rol van koningin Wilhelmina tijdens zijn toespraak op de Dam: “Medemensen, medeburgers in nood, voelden zich in de steek gelaten, onvoldoende gehoord, onvoldoende gesteund, al was het maar met woorden. Ook vanuit Londen, ook door mijn overgrootmoeder, toch  standvastig en fel in haar verzet. Het is iets dat me niet loslaat.”

Historische band
‘De Joden & de Oranjes’ toont in twee delen hoe de Joodse gemeenschap zich in de afgelopen tweehonderd jaar heeft verhouden tot het Oranjehuis. Startpunt is het jaar 1796 wanneer de Joden dankzij de Fransen burgerrechten ontvangen. Cruciaal in het tweeluik is de periode vanaf de jaren dertig van de 20e eeuw. Het huwelijk van kroonprinses Juliana met de voormalige SS-er Bernhard von Lippe Biesterfeld, de vlucht van Koningin Wilhelmina en de kabinetsleden in mei 1940, de passieve houding tijdens de bezetting gaven de Joodse gemeenschap een gevoel van onveiligheid.

In de toespraken van Koningin Wilhelmina via Radio Oranje wordt nauwelijks melding gemaakt van het leed dat de Joden in bezet Nederland overkomt. Voor koningin Wilhelmina zijn alle Nederlanders gelijk en zij wil voor de Joden geen uitzondering maken.  Dat de nazi’s dit in Nederland wel doen heeft haar niet kunnen overtuigen zich strijdbaar in te zetten voor de vervolgde Nederlandse staatsburgers. Schrijver Ies Vuijsje: “Het zwijgen van de regering en van Wilhelmina heeft waarschijnlijk vele slachtoffers gekost”.

Loe de Jong
Ook na de Tweede Oorlog doen zich in de optiek van de Joodse gemeenschap ongemakkelijke en pijnlijke incidenten voor zoals de min of meer verplichte oprichting van een Joods dankbaarheidsmonument in Amsterdam en de gratieverlening door koningin Juliana aan een groep Duitse oorlogsmisdadigers die de doodstraf tegen zich geëist wisten. Daarnaast is er ook kritiek op de rol van het NIOD en in het bijzonder op de rol van historicus Loe de Jong. Hij schreef haar toespraken voor Radio Oranje en is in zijn geschiedschrijving erg positief over koning Wilhelmina. Schrijver Ies Vuijsje stelt in ‘De Joden & de Oranjes’ dat De Jong bij het schrijven van zijn standaardwerk over de Tweede Wereldoorlog bewust bronnen afzwakte en met de feiten knoeide.

Het tweeluik ‘De Joden & de Oranjes’ is gemaakt in samenwerking met Blauw Bloed. Verteller is zangeres Shirma Rouse. Zaterdag 26 december wordt deel 2 om 19.30 uur op NPO 2 deel 2 uitgezonden.


Bronnen:

♦ naar een artikelDocumentaire: De Joden en de Oranjes” van 19 december 2020 op de site van Blauw Bloed (Evangelische Omroep)

Een gedachte over “Documentaire over de band tussen het Oranjehuis en de Nederlandse Joodse gemeenschap

  1. De verontschuldigingen na 75 jaar door Koning Alexander voor het gedrag van zijn overgrootmoeder in London was prima, maar véél te summier, gezien de hele Oranje geschiedenis…..ja ook die van zijn grootouders en grootvaders familie die trouwe Nazi’s waren ondanks het wegpoetsen daarvan door de NL-regering.

    Geliked door 1 persoon

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.