Nederlandse ‘historische’ roman omtrent Holocaust reddingsoperatie, staat vol vreselijke fouten

Plaatje hierboven: In Nederland werd 13 februari 1941 door de nazi’s een ‘Judenräte’ Raad voor Amsterdam opgericht. In deze Joodse Raad, geleid door Abraham Asscher en David Cohen, moesten de toonaangevende Joodse leiders en rabbijnen zitting nemen en werd aldus de enige geaccepteerde vertegenwoordiger namens de Joodse gemeenschap van Nederland die met de overheid en de bezetters mocht communiceren.

Het was bedoeld als een ode aan een van de meest moedige maar weinig bekende reddingspogingen van Joden tijdens de Holocaust. Maar een week na zijn publicatie vormt een Nederlandstalige historische roman de kern van een controverse over de vraag of de auteur de geschiedenis zodanig heeft verdraaid dat het publieke begrip van de genocide kan worden verstoord, aldus JTA.

Critici zeggen dat “De Crèche”, dat is gebaseerd op een gewaagde reddingsoperatie om honderden Joodse kinderen Amsterdam uit te smokkelen en zichzelf op de omslag beschrijft als een “real-life verhaal”, tientallen historische onnauwkeurigheden bevat. De belangrijkste daarvan is de beschrijving van de Joodse Raad, een orgaan dat door de nazi’s was opgericht om te helpen bij de moord op Nederlandse Joden, maar het boek beschrijft het als een organisatie die is opgericht om “samen Joden sterk te maken”.

Esther Gobel, een stafmedewerker bij het Nationaal Holocaust Museum en de auteur van verschillende non-fictieboeken over de Holocaust, noemde die fout ‘gewoon verschrikkelijk’ in een interview dat donderdag in Het Parool werd gepubliceerd.

“De Joodse Raad was door de nazi’s opgericht als een instrument om anti-Joodse maatregelen uit te voeren”, zei Gobel tegen de krant. Gobel zei dat ze de poging verwelkomde om een ​​nieuw publiek kennis te laten maken met het verhaal, “maar het moet gebeuren in de juiste historische context en nauwkeurigheid, vooral te midden van toenemende ontkenning van de Holocaust en antisemitisme.”

De auteur, Elle van Rijn, een niet-joodse soapactrice die romanschrijver werd , vertelde Het Parool dat ze “diep gekwetst” was door de kritiek en noemde het “oneerlijk”. Van Rijn zei dat ze concepten van het boek had gedeeld met een aantal critici die nu de klachten uiten en dat ze het hadden ondertekend. “Ik wilde deze geschiedenis beschrijven met de grootste aandacht voor details”, zei ze.

Hollands Diep, de uitgever van van Rijn, zei dat het “volledig achter het boek staat”, waarvan Elco Lenstra, een woordvoerder van het bedrijf, benadrukte dat het als een roman op de markt werd gebracht. “Iedereen is vrij om over elk onderwerp een roman te schrijven”, zegt Lenstra tegen Het Parool.

“De Crèche” is verschenen in een tijd van aanhoudende populaire belangstelling voor de Holocaust. Michael Berenbaum, een voormalig projectdirecteur van het US Holocaust Memorial Museum, zei in een interview in 2016 dat de aanhoudende overvloed aan holocaustliteratuur het bestaan ​​van “holocaustmoeheid” weerlegt.

Maar naarmate meer verhalenvertellers ervoor kiezen om het onderwerp in hun werk aan te pakken, uiten sommigen hun bezorgdheid over een afnemende toewijding aan feitelijke nauwkeurigheid.

Pawel Sawicki, persvoorlichter en opvoeder bij het Auschwitz Memorial, vertelde eerder dit jaar in een interview aan de Irish Times:

Er lijken steeds meer boeken te zijn gebaseerd op het verhaal van Auschwitz die niet goed worden onderzocht. Het probleem is dat lezers denken, vooral wanneer het boek wordt geadverteerd als gebaseerd op een waargebeurd verhaal, dat alles in het boek juist en waar is, terwijl dat in veel gevallen niet het geval is.

Van Rijn’s roman is gebaseerd op de reddingsoperatie onder leiding van Johan van Hulst , die werkte op een protestants religieus seminarie in het door de nazi’s bezette Amsterdam. De Duitsers openden een kinderdagverblijf om joodse kinderen op te vangen in een gebouw naast het seminarie terwijl ze hun ouders aan de overkant vasthielden aan de Hollandsche Schouwburg, die de Duitsers hadden omgebouwd tot gevangenis.

Vanaf 1942 werd een plan uitgebroed om de kinderen van de crèche, die werd gerund door joods personeel, over het hek dat ze deelde met het seminarie over te brengen naar de veiligheid op het platteland. Het was verreweg de grootste reddingsoperatie van joden in Nederland.

Onder de andere onnauwkeurigheden die critici hebben aangehaald, is de plaats van een joodse bruiloft in een warenhuis dat destijds verboden was voor joden. Het boek zet ook Henriette Pimentel, de directeur van de crèche en een hoofdrolspeler in de reddingsoperatie, als lesbienne neer, hoewel er geen feitelijke basis voor is. In het boek staat ook dat ze sommige kinderen begon te verwaarlozen omdat ze gecharmeerd was van een baby genaamd Remi aan wie ze al haar aandacht besteedde.

De dochter van Sieny Cohen, een kinderdagverblijfvrijwilliger die deel uitmaakte van de reddingsoperatie, klaagde ook over het boek en eiste dat het zou worden herdrukt zonder het verhaal van haar moeder en de kwalificatie dat het een waargebeurd verhaal vertelt. “Dit geeft een verkeerde voorstelling van mijn familie,” zei Greta Cune. ‘Mijn vader wordt omschreven als een ongemanierde Rotterdammer, mijn grootmoeder als onverschillig voor deportaties. Het is erg schokkend. “

Plaatje hierboven: De kweekschool aan de Plantage Middenlaan in Amsterdam waar De Crèche was gevestigd [beeldbron: WikipediaCommons]


Bronnen:

♦ naar een artikelJohan van Hulst, Dutch politician who saved hundreds of Jewish children during Holocaust, dies at 107” van 26 maart 2018 en een artikel van Cnaan Liphshiz “Historical novel on Holland’s largest Holocaust rescue operation slammed for ‘awful’ errors” van 4 december 2020 op de site van The Jewish Telegraphic Agency (JTA) in een vertaling op Joods.nl van 6 december 2020

♦ naar een artikel van Anniek van den Brand “Actrice Elle van Rijn schreef een historische roman: ‘Ik wil weten hoe het is om iemand anders te zijn’” van 27 november 2020 en een artikel van Hanneloes Pen “Nazaten eisen dat boek De Crèche wordt aangepast: ‘Fictie is feit geworden’” van 3 december 2020 op de site van Het Parool

Een gedachte over “Nederlandse ‘historische’ roman omtrent Holocaust reddingsoperatie, staat vol vreselijke fouten

  1. Ach ja…..als het maar verkoopt want om de feitelijke waarheid malen vele van de huidige diep gekwetste auteurs/journalisten niet wanneer zij met hun onnauwkeurigheden (beleefd uitgedrukt) door de mand vallen.

    Deze schrijfster is natuurlijk niet de enige maar het zoveelste voorbeeld van een auteur/journalist die via Joods lijden carriere probeert te maken.

    Geliked door 1 persoon

Reacties zijn gesloten.