Al-Fatah en Hamas: relaas van een bloedige geschiedenis van mislukte verzoeningen

Plaatje hierboven: Doha, Qatar, 4 februari 2012. Links PA-president Mahmoud Abbas, midden Hamasleider Ismail Haniyeh en rechts hun nieuwe beschermheer, de Qataarse leider Emir Sjeik Hamad bin Khalifa Al Thani,  tijdens een zoveelste poging om de terreurgroepen al-Fatah en Hamas met elkaar te verzoenen [beeldbron: Times of Israel/AP/Amr Nabil]

De aankondiging dat Fatah en Hamas onderhandelingen beginnen om zich te verzoenen en een nieuwe Palestijnse eenheidsregering te vormen, wordt ten onrechte in de media gemeld als een belangrijke ontwikkeling. Het nieuws van gesprekken tussen de twee rivaliserende facties is het laatste in een lange reeks transacties die steevast slecht zijn geëindigd.

Het Heilig Land bevrijden van Israël
De Palestijnse terreurorganisatie al-Fatah werd in 1959 opgericht als de Palestijnse Nationale Bevrijdingsbeweging, wiens doel het was om het Heilige Land te bevrijden van de Joodse staat.

Eind jaren zestig werd Fatah de dominante kracht binnen de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie. In 1969 werd Fatah-oprichter Yasser Arafat voorzitter van de PLO. De BBC meldde dat Arafat naar deze positie was opgeklommen nadat zijn beweging in 1969 2432 terreuraanslagen tegen Israël had gepleegd.

Terwijl de oprichtingsdocumenten van de PLO oproepen tot de totale eliminatie van Israël, resulteerde het Oslo-proces van begin jaren negentig in de belofte dat de organisatie het bestaan ​​van de Joodse staat zou accepteren.

De eerste intifada en de oprichting van Hamas
Hamas werd opgericht kort nadat de eerste intifada in 1987 begon, door radicale soennitische moslims die verbonden waren met de Moslimbroederschap in Egypte.

In tegenstelling tot Fatah wordt Hamas – wiens Covenant oproept tot de vernietiging van Israël – door velen in de internationale gemeenschap, waaronder de Verenigde Staten en de Europese Unie, nog steeds beschouwd als een terreurorganisatie.

Aangezien Arafat zich bleef inzetten voor het terroriseren van de Joodse staat, zoals blijkt uit zijn weigering om een ​​deal te sluiten met Jeruzalem tijdens de Camp David-top in 2000 en zijn ontketening van de Tweede Intifada, werkten Fatah en Hamas samen bij hun aanvallen op Israël.

Plaatje hierboven: Gaza, zomer van 2007. Hamaspolitie en militanten van al-Fatah met elkaar slaags om de macht.  Bij gebrek aan Joden in de Gazastrook, slaan ze om de regelmaat op elkaar in, uit pure verveling en om in conditie te blijven. Balans van de Palestijnse broedertwist ruim 13 geleden: 616 doden, 1.500 gewonden en duizenden vluchtelingen, voor het juiste begrip: allemaal Palestijnen dus… vermoord door andere Palestijnen [beeldbron]

Verkiezingen leiden tot de eerste Hamas-Fatah breuk
Israël trok zijn soldaten en burgers uit de Gazastrook in 2005, waardoor de Palestijnen de kans kregen om zichzelf te regeren en hun eigen staat op te bouwen. De dingen leken in de richting van eenheid te gaan.

In januari 2006 werden verkiezingen gehouden. Als gevolg hiervan nam Hamas de controle over het Palestijnse wetgevende orgaan over. Maar de twee facties konden het niet eens worden over hoe ze samen zouden regeren.

Ismail Haniya, de leider van Hamas, kondigde op 29 maart 2006 een nieuwe Palestijnse regering aan. Fatah weigerde zich bij de regering aan te sluiten, onder andere vanwege de weigering van Hamas om Israël te erkennen. Er brak geweld uit, waaronder moordaanslagen op de leiders van zowel Fatah als Hamas. Honderden Palestijnen kwamen om.

Het Gevangenen Document
In mei 2006 schreven en ondertekenden Palestijnse terroristen in een Israëlische gevangenis wat bekend werd als het ‘Prisoner’s Document‘, officieel het Nationale Bemiddelings Document.

Het riep op tot eenheid tussen alle Palestijnse facties in de strijd tegen de ‘Israëlische bezetting’ en een regering van nationale eenheid om een ​​Palestijnse staat te leiden binnen de grenzen van 1967 van de Westelijke Jordaanoever en Gaza. Al Quds (Jeruzalem) zou de hoofdstad worden. Dit impliceerde een aanvaarding van de staat Israël in zijn grenzen van vóór 1967.

Op 11 september 2006 kwamen Abbas en Haniyeh overeen om een ​​nieuwe regering te vormen op basis van het Prisoner’s Document. Maar Hamas was niet bereid deel uit te maken van een leiderschap dat Israël erkende. De verzoeningsgesprekken liepen tot stilstand en de gevechten gingen door.

Fatah en Hamas ondertekenden in op 8 februari 2007 de Mekka Overeenkomst onderde bemiddeling van Saoedi-Arabië, waarin ze beloofden het geweld te beëindigen en een eenheidsregering te vormen. Tussen maart en juni 2017 kwamen echter meer dan 260 mensen om het leven. Human Rights Watch meldde dat onder deze moorden ook mensen uit gebouwen werden gegooid en openbare executies plaatsvonden.

Plaatje hierboven: Veiligheidsagenten van Hamas en aanhangers van Al Fatah gaan elkaar met stokken te lijf tijdens schermutselingen in Gaza City op 7 september 2007 [beeldbron: AP/Haaretz]

De overname van Gaza door Hamas
In juni 2007 lanceerden Hamas-militanten, ervan overtuigd dat de internationale gemeenschap Fatah financierde en bewapende om de controle over de Gazastrook over te nemen, een gewelddadige overname.

Alle Fatah-ministers werden van de macht verdreven. Hamas heeft sindsdien de controle over de Gazastrook en heeft de kustenclave gebruikt als lanceerplatform voor raketaanvallen op Israëlische steden, wat leidde tot talloze oorlogen.

Hamas broedt een staatsgreep uit op de West Bank
De twee partijen tekenden op 23 maart 2008 een vredesakkoord in Sana’a, Jemen. De deal riep op tot het regeren van de Gazastrook onder een gezamenlijke leiderschap, zoals het was vóór juni 1967. Dit gebeurde niet.

Na Operatie Cast Lead martelde en executeerde Hamas ten minste 30 Palestijnen – van wie velen Fatah-leden waren – die werden beschuldigd van collaboratie met Israël. De twee partijen kwamen in februari in Caïro bijeen om de besprekingen over eenheid opnieuw te starten, maar dit vielen andermaal uit elkaar.

Egypte deed in 2010 een voorstel voor Palestijnse eenheid, maar de onderhandelingen zijn afgebroken omdat – onder andere – Hamas weigerde het geweld af te zweren en het bestaansrecht van Israël te erkennen. Dit werd gevolgd door de Doha-overeenkomst en de overeenkomst van Caïro, beide ondertekend in 2012.

Ondanks deze inspanningen bereikten de spanningen tussen Fatah en Hamas een hoogtepunt toen de door de VS gesteunde Abdel Fattah Al-Sisi in 2013 president van Egypte werd. Al-Sisi besloot de grensovergang bij Rafah tussen Gaza en Egypte gesloten te houden totdat PA-president Abbas de controle over Gaza werd gegeven.

Hamas zag dit als de PA-leiding die samenwerkte met Israël om de Gazastrook te blokkeren, en reageerde door een poging tot staatsgreep te lanceren om de controle over Palestijnse gebieden binnen de Westelijke Jordaanoever over te nemen. Israëlische veiligheidsdiensten ontdekten het complot en verijdelden het.

Plaatje hierboven: De dialoog tussen Abbas’ partij Al Fatah (West Bank/Oost-Palestina) en Hamas (Gaza/West-Palestina) schiet lekker op, letterlijk zelfs [beeldbron: cartoon van de Israëliche tekenaar Ronny Gordon]

Fatah’s plan om de Strook terug te nemen
Vervolgens werd op 23 april 2014 een verzoeningsovereenkomst ondertekend. De deal riep op tot de vorming van een eenheidsregering binnen vijf weken en de verkiezingen voor de president en de wetgevende macht binnen zes maanden.

Maar de ontvoering en moord door Hamas van drie Israëlische tieners en de daaropvolgende Israëlische Operatie Protective Edge hebben dit in de wacht gezet. Deze ronde van verzoeningsgesprekken stortte uiteindelijk in elkaar in 2016, toen de Fatah-leiders begonnen te eisen dat Hamas zijn controle over de Gazastrook zou opgeven en er geruchten de ronde deden over een Fatah-plan om de Strook met geweld terug te nemen.

In oktober 2017 voegden andere Arabische landen zich bij de inspanningen voor eenheid. De Verenigde Arabische Emiraten, Qatar en Egypte hebben de twee partijen gedwongen een overeenkomst te ondertekenen waardoor Fatah de volledige civiele controle over Gaza krijgt in ruil voor het helpen van Hamas bij zijn economische crisis als gevolg van de blokkade, waaronder de opening van de grensovergang bij Rafah.

Israëls verzet tegen verzoening tussen Fatah en Hamas
Israël is fel gekant tegen elke samenwerking tussen de PA en Hamas. In april 2011 zei premier Benjamin Netanyahu: “de PA moet kiezen voor vrede met Israël of vrede met Hamas. Er is geen mogelijkheid voor vrede met beide.

De Verenigde Staten en de Europese Unie zijn ook tegen verzoening. Ondertussen heeft het vredesplan van de Amerikaanse president Donald Trump, dat de Palestijnen hebben afgewezen, hen verder weggeduwd van Israël en richting Hamas in een gemeenschappelijke strijd tegen Israël.

Zal dit verzoeningsgerucht er dan toe leiden dat Fatah de erkenning van Israël afwijst? Zal de veranderende omgeving in het Midden-Oosten ervoor zorgen dat Hamas van gedacht verandert en Israël erkent? Of zal de laatste verzoeningspoging tussen Fatah en Hamas helemaal op niets uitdraaien?


Bronnen:

♦ naar een artikel van Dov Lipman “Fatah-Hamas: A Bloody History of Reconciliations” van 4 oktober 2020 op de site van Honest Reporting

Een gedachte over “Al-Fatah en Hamas: relaas van een bloedige geschiedenis van mislukte verzoeningen

  1. Twee palestijnse ‘volken’ uit 2 ‘staten’ die elkaar zo intens haten en daarom waar maar mogelijk de tent uit vechten, moeten van de Westerse geniale denktanks vrede met de Israelische Joden maken…..een groep die ze nóg meer & intenser haten dan zichtzelf.

    Wie deze ‘oplossing’ heeft uitgedacht verdient een Nobelprijs voor doordachte domheid!

    Geliked door 1 persoon

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.