‘Verraad,’ met een persoonlijk tintje: waarom de PA zo boos is op de deal tussen Israël en de VAE

Plaatje hierboven: Aan de Muqata in Ramallah, 18 december 2006. Een oude vete tussen Dahlan en Abbas, propagandabazen van Pallywood, steekt weer de kop op. Links zweert PA-president Mahmoud Abbas plechtig dat hij Israël van de kaart zal vegen, terwijl rechts – zijn eeuwige rivaal – Mohammed Dahlan hetzelfde denkt [beeldbron: Reuters/Eliana Aponte]

De Palestijnse Autoriteit is verontwaardigd over de overeenkomst tussen Israël en de Verenigde Arabische Emiraten. Het is zo boos dat het doet denken aan een driejarige die een driftbui heeft, zichzelf op de grond werpt en schreeuwt zonder echte reden.

Dit had ogenschijnlijk een heerlijke week moeten zijn voor de PA. Het belangrijkste doel van de afgelopen maanden – het dwarsbomen van Israëlische annexatie van delen van de Westelijke Jordaanoever – werd bereikt met de hulp van niemand minder dan premier Benjamin Netanyahu zelf, gesteund door de regering-Trump.

Enorme diplomatieke inspanningen, demonstraties die weken van tevoren werden voorbereid, reizen naar het buitenland om de Europese Unie en de Arabische landen te overtuigen – ze lijken allemaal hun vruchten af ​​te werpen. Bovendien had het annuleren van de annexatie moeten leiden tot een hervatting van de veiligheidssamenwerking tussen de PA en Israël.

Tot 1 juli, toen Netanyahu klaar was om door te gaan met het uitroepen van Israël’s soevereiniteit over de Israëlische gemeenschappen en de Jordaanvallei, zowat 30% van het grondgebied in Judea & Samaria, aka de Westelijke Jordaanoever, die aan Israël was toegewezen onder het Trump-plan van januari. Alle financiële, veiligheids- en civiele coördinatie tussen Israël en de PA was tot dan vrijwel soepel verlopen.

Deze samenwerking werd stopgezet door de PA, om Israël onder druk te zetten om het soevereiniteitsplan af te blazen, wat inderdaad het geval is. Waarom zouden de Palestijnen de coördinatie tussen Israël en de PA dan niet onmiddellijk vernieuwd kunnen worden en tegelijkertijd de overeenkomst tussen Israël en de VAE verwelkomen?

Er zijn twee hoofdredenen waarom de overeenkomst tussen Israël en de VAE zulke woedende reacties heeft veroorzaakt in Ramallah. De eerste is politiek en bekend – het verlies van prestige voor het Israëlisch-Palestijnse conflict: plotseling stellen de VAE, die een primaire speler is op het soennitische Arabische veld, haar eigen belangen boven die van de Palestijnen en voortschrijdend, met het hoofd omhoog gehouden, om de betrekkingen met Israël te normaliseren.

De reactie van de PA doet in grote mate denken aan de belediging van de PLO bij het vredesakkoord tussen Israël en Egypte. Een van de vaste wortelen die bij de onderhandelingen met de Palestijnen aan Israël bungelden, is ook dat als er een vredesakkoord wordt bereikt, er spoedig vrede met de soennitische Arabische staten zal volgen. Nou, dat is niet het geval gebleken. Dit betekent dat de toch al zwakke motivatie van Israël om de onderhandelingen met de Palestijnen te hervatten nu bijna verdwijnt.

De tweede reden, die mogelijk meer psychologisch gewicht heeft, is gerelateerd aan Mohammad Dahlan, adviseur van Mohammed bin Zayed, kroonprins van de Verenigde Arabische Emiraten, ook bekend onder zijn acroniem MBZ. Dahlan wordt door velen gezien als de aartsvijand van PA-president Mahmoud Abbas. De Oude Man, zoals Abbas bekend staat onder zijn mannen, beschouwt deze overeenkomst als een bijzonder samenzweerderige poging van Dahlan om hem opnieuw uit het presidentschap te verdrijven en, deze keer, ook om de Palestijnse Autoriteit zelf schade te berokkenen.

De haat tussen Abbas en zijn voormalige veiligheidschef en belangrijkste adviseur in Gaza zit diep. Het begon eind 2010, toen Dahlan rapporten naar de Arabische media lekte waarin hij beschuldigde van corruptie door Abbas’ twee zonen, Tarek en Yasser, en er geruchten de ronde deden over zijn voornemen om een ​​staatsgreep te plegen. In 2011 werd Dahlan, die een van de prominente kanshebbers was om Abbas op te volgen, gedwongen de Westelijke Jordaanoever te verlaten – drie jaar nadat Hamas zijn mannen uit Gaza had verdreven – vanwaar hij naar de VAE verhuisde.

Sindsdien is hij een goede vriend en adviseur van MBZ geworden en is hij betrokken bij een groot aantal financiële projecten, niet alleen in de Golf maar in heel Europa (waardoor hij overigens het Servische staatsburgerschap verwierf). Elke Israëlische zakenman die de afgelopen jaren in de VAE of de Perzische Golf heeft gewerkt, is zich bewust van de immense invloed die Dahlan uitoefent. In een gebied dat doordrenkt is van rijke zakenmensen, is hij een van de rijkste. Tegelijkertijd heeft hij er ook voor gezorgd dat hij zijn machtskanalen in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever in stand hield.

Het zijn niet alleen Abbas en zijn directe medewerkers die de overeenkomst aanvallen. Alle andere hoge Fatah-functionarissen die worden gezien als kandidaten om Abbas te zijner tijd op te volgen – de PA-chef is 84 – beschouwen het als een steek in de rug, georkestreerd door Dahlan.

Ook zij hebben begrepen dat deze overeenkomst de terugkeer van Dahlan naar het centrum van het Palestijnse toneel kan betekenen. Grotendeels geschrapt op de lijst van mogelijke erfgenamen, maakt hij nu een comeback – stilzwijgend gesteund door niet alleen Arabische landen, maar ook door de regering-Trump. De kaarten zijn opnieuw geschud.

Plaatje hierboven: Mahmoud Abbas, toen secretaris-generaal van het uitvoerend comité van de PLO (midden) en voormalig veiligheidschef van Gaza Mohammed Dahlan (helemaal rechts), naast andere Palestijnse functionarissen die bidden naast het graf van Yasser Arafat, in de stad Ramallah op de Westelijke Jordaanoever, 13 november 2004 [beeldbron: AP Photo/Jerome Delay]


Bronnen:

♦ naar een artikel van Avi Issacharoff “‘Betrayal,’ with a personal touch: Why the PA is so angry at the Israel-UAE deal” van 21 augustus 2020 op de site van The Times of Israel (TOI)