Nog 49 Joden leven er op het Britse eiland Jersey, belaagd door nazi’s en nu door COVID-19

Plaatje hierboven: Als onderdeel van de Atlantikwall bouwden tussen 1940 en 1945 de Duitse bezetter en de Organisation Todt versterkingen rond de kusten van de Kanaaleilanden, zoals deze uitkijktoren bij Battery Moltke op het eiland Jersey [beeldbron: Wikipedia]

De geschiedenis van de joden in Jersey gaat terug tot ten minste de jaren 1790. Er was een gemeenschap in Jersey vanaf de jaren 1840. De Jersey Old Hebrew Congregation die in 1843 was opgericht werd reeds in 1870 weer ontbonden.

Vanaf 2015 woonden er ongeveer 85 Joden in Jersey, hoewel hun aantal tegenwoordig is geslonken tot ca. 49 personen. Tegenwoordig heeft de gemeenschap, met een gemiddelde leeftijd van meer dan 70 jaar, erg te lijden onder de coronaviruscrisis en wordt erg bedreigd in haar feitelijke bestaan.

Jersey is een van de meest ongewone plaatsen van Groot-Brittannië: een autonoom eiland dichter bij Frankrijk dan bij het vasteland van Engeland, een belastingparadijs voor de superrijken van Londen en het laatste overblijfsel van de Normandische domeinen van de Engelse kroon.

Maar Jersey is ook de thuisbasis van een zeldzame niet-stedelijke Brits-Joodse gemeenschap met een unieke geschiedenis die is gesmeed in het licht van de nazi-bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog – de enige Duitse bezetting van welk Brits grondgebied dan ook.

Jersey onder Duitse bezetting
Een klein aantal Britse en andere joden woonde tijdens de bezetting op de Kanaaleilanden. Zich bewust van de aanstaande komst van de nazi’s, was de meerderheid van de joodse bevolking al naar het Britse vasteland ontsnapt. “Om strategische redenen” werden de Britse troepen de Kanaaleilanden verlaten (plaatje hierboven).

Maar de Britse wet stond vijandige burgers, ongeacht hun etniciteit, niet toe om Groot-Brittannië zonder vergunning binnen te komen waardoor een klein aantal Joden achter bleef. Toen de Duitsers arriveerden, meldden zich 18 joden aan van naar schatting 30-50. Obersturmführer Heine, de commandant van ‘Der Festung Jersey’, zal zich snel laten gelden.

In oktober 1940 vaardigden Duitse functionarissen de eerste anti-joodse orde uit, die de politie de opdracht gaf joden te identificeren als onderdeel van het burgerregistratieproces. De eilandautoriteiten voldeden hieraan en de registratiekaarten waren gemarkeerd met rode ‘J’s. Daarnaast werd een lijst opgesteld van joodse eigendommen, met inbegrip van eigendommen van eilandjoden die waren geëvacueerd, die aan de Duitse autoriteiten waren overgedragen.

De geregistreerde joden op de eilanden, vaak leden van de Kerk van Engeland met een of twee joodse grootouders, werden onderworpen aan de negen bevelen met betrekking tot maatregelen tegen de joden, inclusief het sluiten van hun bedrijven (of ze onder Arische heerschappij plaatsen), het opgeven van hun draadloze netwerken, en moesten binnenshuis blijven en maximaal een uur buitengaan.

De civiele besturen maakten zich zorgen over hoe ver ze zich tegen de bevelen konden verzetten. Lokale functionarissen deden enige moeite om de antisemitische maatregelen van de bezetter van de nazi’s te verzachten en weigerden als zodanig joden te verplichten gele identificerende sterren te dragen en lieten de meeste voormalige joodse bedrijven na de oorlog terugkeren.

Ambtenaren van de registratiedienst hebben valse documenten voorgelegd aan sommige van degenen die binnen de door de Duitsers verdachte categorieën vielen. De anti-joodse maatregelen werden niet systematisch uitgevoerd. Sommige bekende joden hebben de bezetting in relatieve openheid meegemaakt, waaronder Marianne Blampied, de vrouw van kunstenaar Edmund Blampied.

Op 9 mei 1945 werd Jersey in de Britse Kanaaleilanden als laatste plaats bevrijd van de nazi-bezetting. Op de vijftigste verjaardag van de bevrijding in 1995 werden slachtoffers van het nazisme in Jersey voor het eerst publiekelijk erkend.

Plaatje hierboven: De bioscoop Forum in Jersey, opgetuigd met swastika’s om de verjaardag van Reichsführer Adolf Hitler te vieren [beeldbron: Société Jersiaise]


Bronnen:

♦ naar een artikel van Jacob Judah “There are 49 Jews left on the British island of Jersey. The pandemic has pushed their one synagogue to the brink” van 24 juli 2020 en een artikelHelping Jews in Small British Communities to Remain Jewish” van 1 november 1976 op de site van The Jewish Telegraphic Agency (JTA)

♦ naar een artikelThe Jews of the Channel Islands” op de site van Holocaust Education & Archive Research Team (HEART)

♦ naar een artikelOn British Soil: Victims of Nazi Persecution in the Channel Islands” op de site van The Wiener Holocaust Library

♦ naar een artikel van F. Cohen “The Jews in the Islands of Jersey, Guernsey and Sark During the German Occupation 1940–1945” van 18 februari 2015 op de site van Journal Homepage

♦ naar een artikelHistory of the Jews in Jersey” en een artikelGerman occupation of the Channel Islands” from Wikipedia, the free encyclopedia

Een gedachte over “Nog 49 Joden leven er op het Britse eiland Jersey, belaagd door nazi’s en nu door COVID-19

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.