Antisemitisme in de Kaukasische republiek Georgië [deel 4] Christen-Orthodoxe kerk en de Joden

Plaatje hierboven: De monumentale 86 meter hoge Sameba kathedraal van de Georgisch-Christen-Orthodoxe kerk in Tbilisi, kostprijs ca. 1 miljard dollars (!), vormt sinds de opening ervan op 23 november 2004, het symbool van de wederopstanding van de Georgische natie [beeldbron: Wikipedia]

Het christen geloof (en vele andere geloven) gaat dikwijls vergezeld van een behoorlijke dosis onverdraagzaamheid en kwezelarij, aka dat nimmer falend patent op de waarheid, die fundamentalistische levenshouding die zo gemakkelijk op een catastrofe uitloopt.

Een diep gekoesterd geloof heeft helaas meermaals in de geschiedenis hele stammen, volkeren, dorpen en zelfs hele landen verwoest. Vraag het maar aan de Joden, de kanarie in de koolmijn en de gedoodverfde pineut voor al wat misloopt in de wereld.

In 1054 vond het Oosters Schisma plaats, een kerkscheuring binnen de christelijke kerk, waarbij het tot een splitsing kwam tussen de oosters-orthodoxe kerken en de Rooms-Katholieke Kerk. Het zal nadien nooit meer goed komen tussen die twee christen religieuze imperiums en de afgunst en rivaliteit om de macht over de geest (én vooral de geldbeugel) van Jan Modaal zal eeuwenlang de scheur steeds maar verder uitdiepen.

In het begin van de 19e eeuw werden Asjkenazische Russische joden door de Russische regering gedwongen naar Georgië te verhuizen. De Asjkenazische joden en de Georgische joden begonnen contact met elkaar te leggen, maar de betrekkingen waren gespannen. Georgische joden beschouwden de Ashkenazim als goddeloos en seculier, terwijl de Ashkenazim neerkeken op de Georgische joden.

Religie in Georgië
Orthodox Christen: 83,9%
Moslim: 9,9%
Armeneens-Gregoriaans: 3,9%
Rooms-katholiek: 0,8%
Andere zoals Baha’i, Boedhisme: 0.8%
Geen of atheïst: 0,7%
Jehovah’s Getuigen: ca. 15.000 personen
Judaïsme: ca. 3.000 personen

Joden van Georgië
De situatie van de joodse gemeenschap van Georgië is door het einde van de Sovjetbezetting dramatisch verbeterd. In 1994 vaardigde president Shevardnadze een decreet uit ter bescherming van joodse religieuze, culturele en historische monumenten. Bovendien hebben de joden van Georgië met succes hun joodse identiteit en tradities behouden ondanks de onderdrukking waarmee ze onder de sovjets werden geconfronteerd.

Huwelijken zijn altijd laag geweest en het niveau van Joodse kennis is aanzienlijk hoger dan dat van andere GOS-republieken. In 1990 werd de Rachamim Society opgericht, die financiële en medische ondersteuning biedt aan de joden van Tbilisi en joodse begraafplaatsen en synagogen onderhoudt. Het functioneert als een overkoepelende organisatie voor Asjkenazische joden.

De Vereniging van Georgische Joden (Derekh Yehudi) richt zich op het herwinnen van tijdens de Sovjetperiode in beslag genomen Joodse eigendommen. De Joodse gemeenschap wordt nog steeds geconfronteerd met gewelddaden en obstakels bij het teruggeven van eigendomsrechten aan een 19e-eeuwse Ashkenazi-synagoge die door de Sovjets is gestolen.

De opperrabbijn van Georgië uit Chabad Lubavitsch is Rabbi Avraham Michaelshvili, die daar sinds het begin van de jaren negentig de Georgische gemeenschap en veel gasten met vurigheid en toewijding heeft ontvangen. Er was nog een opperrabbijn Ariel Levin. Rabbi Ariel Levine keerde terug naar Israël. Hij werd opgevolgd door de aan Vaad l’Hatzolas Nidchei Yisroel gelieerde Rabbi Avimelech Rosenblath.

Er is geen overkoepelende organisatie voor alle joden in Georgië, maar er zijn meer dan 30 joodse instellingen, naast één joodse dagschool en vier aanvullende scholen. Er worden drie joodse kranten gepubliceerd: Menora, Shalom en 26 Century, en er is ook een joods radio- en televisiestation. Tbilisi Synagoge, Chanoeka-gebed

De joodse bevolking van Georgië is in de loop der jaren gestaag afgenomen als gevolg van alijah als reactie op de politieke en economische problemen sinds de onafhankelijkheid. In totaal zijn sinds 1989 21.134 joden naar Israël verhuisd. Ooit waren het er 100.000, maar tegenwoordig is de Georgisch-Joodse bevolking ongeveer 3.000 anno 2020.

Bijna drie decennia na de val van de Sovjet-Unie en de komst van vrije verkiezingen in een groot deel van Midden- en Oost-Europa is de Oosterse Christen Kerk aan een flinke inhaalbeweging begonnen na de eeuwenlange Russische repressie van religie in het bijzonder tijdens de Sovjet periode (1917-1991).

In het hele land bestaan ​​joodse gemeenschappen, met grote concentraties in de twee grootste steden, Tbilisi en Kutaisi.

Christusmoordenaars
In tegenstelling tot de katholieke en protestantse kerken, heeft de orthodoxe kerk nooit antisemitische passages uit haar liturgie verwijderd, die nog steeds naar joden verwijst als Christusmoordenaars.

De in New York gevestigde Anti-Defamation League heeft onlangs aangedrongen bij de Orthodox-christelijke wereldleiders om een ​​christelijk voorstel te steunen om oude antisemitische passages uit hun liturgie te verwijderen.

De twaalf orthodoxe priesters die de verklaring ondertekenden – sommigen in openlijk verzet tegen richtlijnen van hun kerkleiders – zijn representatief voor vijf verschillende orthodoxe kerken, waaronder de Russische, Griekse, Oekraïense, Georgische en oecumenisch-orthodoxe kerken. Abraham H. Foxman, nationaal directeur van ADL, noemde de inspanning ‘langverwacht’:

Onnoemelijke aantallen joden hebben door de eeuwen heen geleden en tegenwoordig, in sommige landen waar deze kerken prominent aanwezig zijn, worden joden geconfronteerd met groeiend antisemitisme, omdat ze dit niet aanpakken.

Dr. Dmitry Radyshevsky, directeur van de Jerusalem Summit, een conservatieve Israëlische denktank, merkte op dat de antisemitische passages het meest in het oog vielen tijdens de paasdiensten en dat hij uitspraken bevatte als “de Joodse stam die je tot kruisiging veroordeelde, laat ze terugbetalen, o Heer“, – die tijdens de liturgie een half dozijn keer wordt herhaald – “Christus Is opgestaan, maar het Joodse zaad is verdwenen” evenals verwijzingen naar Joden als “Goddoders“.

Plaatje hierboven: Patriarch Ilya II presideert over een dramatisch toegenomen geloofsgemeenschap, zowel in omvang en prestige van de Georgisch Christen-Orthodoxe Kerk [beeldbron: BBC News]

Religieuze intolerantie
Artikel 9 van de huidige grondwet van Georgië voorziet in volledige vrijheid van geloof en religie. Het erkent ook de ‘speciale rol … in de geschiedenis van Georgië’ van de Georgisch-Orthodoxe Kerk, maar bepaalt dat de GOC onafhankelijk is van de staat.

Een speciaal Concordaat (juridische overeenkomst) tussen de Georgische staat en de GOC werd in 2002 geratificeerd, waardoor de GOC een speciale juridische status kreeg en rechten die niet aan andere religieuze groeperingen werden gegeven.

Inclusief juridische immuniteit voor de Georgisch-orthodoxe patriarch, vrijstelling van militaire dienst voor de GOC Geestelijken, en een adviserende rol in het onderwijs en andere aspecten van de overheid.

Echter sommige Georgiërs beschouwen religieuze minderheidsgroepen als een bedreiging voor de Georgische nationale identiteit, culturele waarden en de GOC. Tussen 1999 en 2002 vielen aanhangers van een gedeprimeerde voormalige GOC-priester, Basil Mkalavishvili, gemeenten van Jehovah’s Getuigen en Baptisten in Tbilisi aan.

In 2012 meldden sommige gemeenten van moslims en Jehovah’s Getuigen fysieke confrontaties en verbale bedreigingen, sommige met lokale GOC-priesters en hun parochianen. In 2011 werden acht leden van orthodoxe fundamentalistische groepen veroordeeld tot gevangenisstraf omdat ze hadden ingebroken in een televisiestation en deelnemers hadden mishandeld tijdens een talkshow over religieuze vrijheid.

Na de parlementsverkiezingen van oktober 2012 en de overgang naar een nieuwe regering werden deze personen echter opnieuw geclassificeerd als ‘gewetensgevangenen’ en werden ze vrijgelaten als onderdeel van een algemene amnestie. [1] [27]

Een onderzoek in 18 landen door Pew Research Center geeft de mate van opkomende religiositeit weer in het bijzonder in Georgië dat in elke bevraging omtrent belangrijkheid van religie en nationalisme helemaal bovenaan piekt.

Het conservatisme primeert en zaken zoals euthanasie, abortus, LGBT-rechten enz. zijn nagenoeg onbespreekbaar in Georgië, mede tengevolge van de macht en invloed van de Georgische kerk in onderwijs en parlement.

Nationaliteit en [christen] religie zijn in Georgië onlosmakelijk met elkaar verweven” … stelt het Georgische Patriarchaat onomwonden. Kortom:  een  ‘goede’ en of een ‘echte’ Georgiër is een Christen Georgiër.

Gevallen van geweld op basis van religieuze intolerantie tussen 2013–2016 gingen grotendeels niet onderzocht, volgens het mensenrechtenrapport van Georgian Public Defender uit 2017. Volgens het rapport moet het worden beschouwd als een ‘systematisch probleem’.

Het document, gepubliceerd op 2 april, zei dat er in 2017 minder gevallen van dergelijk geweld waren in vergelijking met voorgaande jaren, maar dat de manier waarop wetshandhavers ermee omgaan, problematisch is. Het belangrijkste doelwit van religieuze onverdraagzaamheid in 2017 waren Jehovah’s Getuigen, zegt het rapport, wijzend op 13 van dergelijke gevallen.

Zes daarvan omvatten geweld wegens religieuze onverdraagzaamheid, terwijl in vijf gevallen de belemmering van religieuze praktijken en beschadiging van religieuze literatuur werd beschreven. In de overige twee gevallen werden gebedshuizen beschadigd. Volgens het rapport waren de acties van de politie problematisch en in 3 van de 13 gevallen waren er tekenen van ‘machtsmisbruik’.

Het rapport documenteerde onvolledig onderzoek naar misdaden begaan op grond van religieuze haat tussen 2012-2014 tegen de moslimgemeenschap in Georgië. Het zei dat in sommige van deze gevallen functionarissen hun macht misbruikten en dat de onderzoeken geen resultaten opleverden, wat wijst op een ‘onverschillige houding’ van de regering.

Materiële en juridische discriminatie
De openbare verdediger zei dat het land een discriminerend belastingbeleid jegens religieuze minderheden hanteerde, aangezien de Georgische wetgeving alleen voor bepaalde doeleinden belastingverlaging verleent aan de orthodoxe kerk, bijvoorbeeld voor het opknappen van het interieur van kerken.

Het rapport zei ook dat de wet op staatseigendom discriminerend is, omdat alleen de orthodoxe kerk een voorkeursbehandeling krijgt bij het verkrijgen van staatseigendom, en niet andere religieuze minderheden. ‘Het ongelijke beleid met betrekking tot vergoeding van de schade die tijdens de Sovjetperiode is aangericht, blijft bestaan’, zegt het rapport.

Het is nog onduidelijk hoe de staat naast de orthodoxe kerk de vier religieuze groepen heeft gekozen die een vergoeding voor dergelijke schade ontvangen. Krachtens een grondwettelijk akkoord van 2002 tussen de staat en de orthodoxe kerk is een groot deel van het historische bezit van de kerk aan hen teruggegeven.

Andere religieuze groeperingen hebben ook verzocht om het eigendom van hun historische eigendommen aan hen over te dragen, waarvan de meeste zijn aangewezen als cultureel erfgoed, en velen gaan langzaam achteruit als gevolg van verwaarlozing.

Het rapport riep de lokale overheden ook op om neutraal te zijn bij de afgifte van bouwvergunningen voor religieuze groeperingen. “Ondanks een rechterlijke uitspraak kon de katholieke kerk geen kathedraal bouwen op hun eigen terrein in Rustavi. De regering bood hen een andere plek in de stad aan”, luidt het rapport.

“De rol van de Rijksdienst voor Religieuze Zaken in het proces van niet-dominante religieuze groeperingen die bouwvergunningen verwerven, is onduidelijk. Lokale overheden die bevoegd zijn om dergelijke vergunningen af ​​te geven, beschouwen de positie van de dienst, die gezien kan worden als een ongerechtvaardigde tussenkomst van de centrale overheid”, luidt het rapport.

Kinderen onder druk
Toen de 14-jarige Giorgi op 16 oktober 2014 thuiskwam van school in Tbilisi, Georgia, wist zijn oudere broer Dato meteen dat er iets mis was. Gekneusd en gehavend beschreef Giorgi hoe vier oudere jongens hem om de beurt voor andere klasgenoten schopten. ‘Dit was niet alleen een jongensgevecht’, zegt Dato. Giorgi werd geslagen omdat hij zichzelf atheïst had genoemd.

Rechtenorganisaties zeggen dat dit slechts een voorbeeld is van toenemende religieuze onverdraagzaamheid in Georgische openbare scholen, gestimuleerd door wat zij zeggen een indoctrinatiecampagne aangemoedigd door de orthodoxe kerk van het land. “Ze vertelden me: Je beledigt onze religie, je bent een ongelovige“, zei Giorgi. Het schoolhoofd bevestigde het verhaal, maar zei dat het probleem is opgelost.

In 2012 verloor de regering van Saakashvili de verkiezingen voor de meer traditionele ‘Georgische Droom’ -partij die enthousiast werd gesteund door de kerk en de orthodoxe groepen aan de basis. “Sindsdien zijn ‘het aantal gezamenlijke gebeden, prediking en indoctrinatie op openbare scholen in opkomst”, zegt Eka Chitanava van het Georgia Tolerance and Diversity Institute, dat onlangs een enquête heeft gehouden onder 33 religieuze minderheden.

Allen zeiden dat hun kinderen onder druk staan ​​op school, vooral moslims en Jehovah’s Getuigen. Het ministerie van onderwijs heeft deze zorgen publiekelijk afgedaan als ‘individuele incidenten’. De regering zegt dat ze een grotere tolerantie voor verschillende religies bevordert via haar nieuw opgerichte Agentschap voor Religieuze Zaken. Het hoofd Zaza Vashakmadze toonde me trots een kalender van een bureau met feestdagen van alle belangrijke religieuze groepen. Maar iconen en orthodoxe parafernalia waren prominent aanwezig in alle scholen die we bezochten.

Invloed en prestige
Het bereik van de Georgische kerk in het sociale weefsel werd nog versterkt door een concordaat van 2002 (een jaar voordat de voormalige president Eduard Shevardnadze werd verdreven door de rozenrevolutie). Het concordaat verleende de Georgische kerk privileges zoals belastingvrijstellingen, speciale adviserende rollen bij de regering (met name in het onderwijs), immuniteit voor de patriarch en militaire vrijstellingen voor geestelijken.

De kerk heeft ook een regelitem in de overheidsbegroting (het ontving in 2013 $ 14,2 miljoen). Tot 2011 moesten alle andere religieuze denominaties (bijv. Baptisten, rooms-katholieken, joden, moslims en Armeens-apostolische christenen) zich registreren als ‘organisaties’ in plaats van als religieuze gemeenschappen. De hervorming van 2011 werd door de EU gepromoot en door het Westen geprezen, maar de Georgische kerk zag het als een inbreuk op haar unieke status..

Omdat de kerk een krachtig symbool is van de soevereiniteit van het land en een belangrijk onderdeel van het Georgische nationale verhaal en bewustzijn, heeft het standpunt van de kerk over morele, ideologische en politieke kwesties een groot gewicht.

Dienovereenkomstig hebben ambtenaren van de kerk deelgenomen aan nationale politieke debatten over de Georgische economie, cultuur, binnenlandse aangelegenheden en buitenlandse zaken. Evenzo hebben Georgische politieke elites religie gebruikt als instrument voor het mobiliseren van kiezers. Politici bekritiseren de kerk en haar beleid niet omdat haar autoriteit en bereik haar een sterke potentiële bondgenoot maken.

Conclusie
Orthodoxie is een van de meest conservatieve krachten in post-Sovjet Eurazië. Het heeft de neiging om elke innovatie te zien als een buitenlandse bedreiging die gericht is op het vernietigen van heilige nationale tradities. Incidentele wrijving tussen de pro-westerse politieke elites van Georgië en de Georgisch-orthodoxe kerk is niet ongebruikelijk.

Omdat het echter de meest gerespecteerde instelling in de Georgische samenleving is, kunnen bepaalde acties en verklaringen van de kerk problemen veroorzaken voor de Europese vooruitzichten van Georgië. Veel waarnemers van de regionale politiek zijn van mening dat orthodoxie en sociaal conservatisme twee gebieden zijn die Rusland kan gebruiken om Georgië weg te jagen van Europa.

Er bestaat ook een risico dat sommige Georgische geestelijken kwetsbaar zijn voor benaderingen van het Kremlin op het gebied van zachte energie. Dit kan een negatieve invloed hebben op de publieke opinie, die de Euro-Atlantische integratie van Georgië nog steeds sterk ondersteunt.

Het is de taak van de Georgische regering om, via de juiste constitutionele mechanismen, een constructieve benadering van de betrekkingen tussen kerk en staat toe te passen zonder deze machtige instelling te vervreemden. De Georgische kerk kan mogelijk een belangrijke rol spelen bij het bevorderen van tolerante en niet-gewelddadige inspanningen om verschillende delen van de Georgische samenleving te verenigen. Samen kunnen deze twee Georgische instellingen toch een krachtige motor voor vooruitgang zijn.


Bronnen:

♦ naar een artikelReligious belief and national belonging in Central and Eastern Europe; 8. Democracy, nationalism and pluralism” van 10 mei 2017 op de site van PEW Research Center

♦ naar een artikel van Dan Shapir “What was the role of Christianity in the origins of antisemitism?” van 2 mei 2018 op de site van Quora

♦ naar een artikelViolence against religious minorities ‘poorly investigated’ in Georgia” van 5 april 2018 op de site van

♦ naar een artikel van Etgar Lefkovits “ADL: Excise anti-Semitic liturgy from Orthodox Church” van 7 juni 2007 op de site van The Jerusalem Post

♦ naar een artikel van Kornely Kakachia “Is Georgia’s Orthodox Church an Obstacle to European Values?” van juni 2014 op de site van Ponars Eurasia

♦ naar een artikel van Gershon Ben Oren “The history of the Jews of Georgia” op de site van Georgian Jews.org

♦ naar een artikel “History of the Jews in Georgia” en een artikel “Antisemitism in Europe” from Wikipedia, the free encyclopedia

Een gedachte over “Antisemitisme in de Kaukasische republiek Georgië [deel 4] Christen-Orthodoxe kerk en de Joden

Reacties zijn gesloten.