De presidentiële campagne van Polen eindigt op een antisemitische toon

Plaatje hierboven: Tijdens een vakantie in 1938 naar zijn geboortestad filmde de grootvader van Glenn Kurtz de stadsbewoners van Nasielsk, een Joodse gemeenschap in Polen, net voor de Tweede Wereldoorlog [beeldbron: NPR]

In Polen heeft de zittende president Andrzej Duda, gesteund door de conservatieve Law and Justice (PiS) -partij, met een kleine voorsprong de verkiezingen gewonnen. Duda behaalde 51 procent van de stemmen, terwijl zijn tegenstander, centristische burgemeester van Warschau, Rafał Trzaskowski van de Civic Platform-partij, 49 procent had.

Het verkiezingsresultaat is een teken van de diepe verdeeldheid van het land: ongeveer de helft van de kiezers wil doorgaan met de inspanningen van Duda en de regerende PiS-partij om Polen radicaal te herstructureren, terwijl de andere helft het land in een meer pro-Europese richting wil bewegen.

Duda’s campagne was erop gericht zijn conservatieve basis te versterken door een beloftevol voortvarend sociaal welzijnsbeleid te beloven, terwijl hij een dosis rood vlees toevoegde met zijn aanvallen op de LGBT-beweging, beschuldigingen van Duitse inmenging in Poolse aangelegenheden en bezorgdheid over Joodse oproepen tot herstel in oorlogstijd.

De Poolse presidentiële verkiezingscampagne eindigde deze week met de steun van de zittende Andrzej Duda, die insinueerde dat zijn rivaal het land aan Joodse belangen zou verkopen. Het is een gevaarlijke tactiek in een land met een lange traditie van antisemitisme, maar iets dat de hardnekkige nationalistische kiezers van het land aanspreekt.

Jarosław Kaczyński, de leider van de regerende Partij voor Recht en Rechtvaardigheid (PiS), kwam donderdag laat voor een zeldzame campagne en nam deel aan een interview bij een ultra-katholieke omroep, waar hij Trzaskowski ervan beschuldigde de betaling van restitutie aan Joden te begunstigen voor hun eigendommen die zij verloren tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Alleen iemand zonder een Poolse ziel, een Pools hart en een Poolse geest zou zoiets kunnen zeggen“, zei Kaczyński. “De heer Trzaskowski heeft ze duidelijk niet, aangezien hij zegt dat dit bespreekbaar is.

De Poolse staatstelevisie, die optreedt als cheerleader voor Duda, liet dergelijke geluiden horen – met de vraag of de burgemeester van Warschau “aan de Joodse eisen zal voldoen“. In het verleden heeft Trzaskowski gezegd “we moeten natuurlijk met joodse groepen praten en proberen dit op te lossen“.

De kwestie van de teruggave van joodse eigendommen borrelt al jaren onder de oppervlakte van de Poolse politiek en regeringen van zowel links als rechts hebben de kwestie ontweken. Maar nu de rechtse nationalist Duda zijn ambtstermijn mag verlengen zal het restitutiedossier weer voor lange tijd in de koelkast verdwijnen.

Voor de oorlog woonden er ongeveer 3,3 miljoen joden in Polen, en ongeveer 90 procent van hen werd vermoord in de Holocaust. Veel van de huizen en bedrijven die ze achterlieten werden eigendom van de staat of werden overgenomen door etnische Polen.


Bronnen:

♦ naar een artikelPoland’s Duda narrowly beats Trzaskowski in presidential vote” van 13 juli 2020 op de site van de BBC

♦ naar een artikel van Jan Cienski “Poland’s presidential campaign ends on an anti-Semitic note” van 10 juli 2020 en een artikel van Zosia Wanat “Duda inches ahead as Poland awaits results of cliffhanger presidential election” van 12 juli 2020 op de site van Politico