Het concept ‘Land voor Vrede’ kan nooit werken in de huidige Palestijnse context

Land voor Vrede is het centrale mantra geweest in de decennialange zoektocht om het conflict tussen Israël en zijn Arabische buren op te lossen. In de context van het Israëlisch-Arabische conflict ontstond het concept voor het eerst in de diplomatieke arena van de Verenigde Naties in 1947.

VN-resolutie 181, beter bekend als het Verdelingsplan, riep op tot toewijzing van land voor de vreedzame oprichting van twee landen, joods en Arabisch. Resolutie 181 werd door de joden aanvaard, maar verworpen door de Arabieren, die de oorlog verklaarden in een poging de oprichting van de joodse staat te voorkomen.

Hoewel de VN 181 niet implementeerden, was die eerste diplomatieke oplossing voor het conflict de oorspronkelijke tweestatenoplossing, een concept dat pas na de Zesdaagse Oorlog in 1967 weer in zwang kwam. In de jaren zestig had de wereld de neiging om te praten over het ‘Arabisch-Israëlisch’ conflict in termen van de kleine Joodse staat die omringd en enorm in de minderheid was door zijn Arabische buren.

Een typische antisemitische cartoon uit het M-O: Egyptisch president Gamal Abdel Nasser schopt de Jood in de Zee, met de legers van Irak, Libanon en Syrië bij de hand, twee weken vóór het begin van de Zesdaagse Oorlog van 1967. Nasser was zeker niet de eerste die dat probeerde en zal evenmin de laatste zijn: talloze genocidale leiders en trawanten in Arabistan en Perzië staan in dichte drommen aan te schuiven en dat al 3000 jaar lang [beeldbron: cartoon verscheen op 25 mei 1967 in de Libanese krant Al-Djarida] 

Dat conflict bereikte zijn hoogtepunt in 1967 toen de Arabische landen hun doel, de joden de zee in te jagen, niet bereikten. Het resultaat van de Zesdaagse Oorlog was een Israëlische militaire overwinning en de verovering van de Westelijke Jordaanoever uit Jordanië, het Sinaï-schiereiland uit Egypte en de Golan-hoogvlakte uit Syrië.

Sir Hugh Foot, ook bekend als Lord Caradon, de Britse VN-ambassadeur die na de oorlog Resolutie 242 schreef, was er een grote diplomatieke inspanning, met als resultaat het creëren van een nieuwe norm toen de VN unaniem resolutie 242 van de Veiligheidsraad aannam.

Zorgvuldig gemaakt om de resolutie voor alle partijen smakelijk te maken, bevatte deze de sleutelzin: ‘Terugtrekking van de Israëlische strijdkrachten uit gebieden die in het recente conflict waren bezet.’ Het korte, maar zeer belangrijke document werd de hoeksteen van toekomstige onderhandelingen.

Degenen die niet bekend zijn met de semantische nuances van 242 veranderen eenzijdig de formulering in ‘de territoria’ en concluderen ten onrechte dat dit alle territoria betekent. De auteur van de resolutie, de Britse diplomaat Sir Hugh Foote, ook wel bekend als Lord Caradon, wees er echter nadrukkelijk op dat de leden van de Veiligheidsraad unaniem 242 met volledige kennis van de opzettelijke formulering hebben aangenomen: “Het zou verkeerd zijn geweest te eisen dat Israël terugkeerde naar zijn standpunten Van 4 juni 1967 omdat die posities ongewenst en kunstmatig waren,” zei Caradon.

Land voor vrede in de praktijk
Sinds 1967 zijn er verschillende Israëlische terugtrekkingen geweest uit landen die bezet zijn door het leger, waarvan de twee het meest opmerkelijk zijn:

1. Vredesverdrag met Egypte (1979): na het historische eerste vredesakkoord met een Arabische buur, verwijderde Israël zijn 18 nederzettingen en drie IDF-bases in een gefaseerde terugtrekking gedurende drie jaar van het strategische Sinaï-schiereiland dat het in de oorlog van 1967 veroverde. De twee landen hebben sindsdien vrede en gaan zelfs militair samen in de strijd tegen het islamitische terrorisme in de Sinaï.

2. Vredesverdrag met Jordanië (1994): de twee partijen hebben enkele kleine grenskwesties opgelost en Jordanië heeft zichzelf vrijgesteld van alle soevereiniteitsclaims op de Westelijke Jordaanoever. Israël heeft een gebied in de Jordaanvallei gehuurd, maar de twee hebben alle landclaims opgelost. Dat eindigde eind 2019 toen Amman weigerde de huurcontracten te verlengen. In de verdragen met zowel Egypte als Jordanië wordt specifiek vermeld dat resolutie 242 een basis van de vrede is.

Land voor Vrede en de tweestatenoplossing
Het is belangrijk op te merken dat ‘land for peace’ in 1967 vrede betekende met Jordanië, Egypte en Syrië, maar niet met een onafhankelijke Palestijnse staat. Destijds was de Palestijnse Bevrijdingsorganisatie geen staatsacteur en riep ze op tot de vernietiging van Israël en de vervanging ervan door een Palestijnse staat.

Resolutie 242 riep alleen op tot een ‘rechtvaardige oplossing van het vluchtelingenprobleem’. Er was niets aan een tweestatenoplossing waarover pas weer werd gesproken toen geheime gesprekken leidden tot de Oslo-akkoorden. De realiteit in de 21e eeuw is dat het Arabisch-Israëlische conflict is vervaagd.

Het concept van land voor vrede was een integraal onderdeel van de vrede die Israël heeft met twee van zijn voorheen oorlogszuchtige buren. De derde sleutelpartij, Syrië, verkeert in een staat van chaos en instabiliteit, verteerd door haar interne problemen – vrede met Israël staat niet op de agenda.

In 1981 erkende Israël de afwijzing van vrede door de Syrische dictator Hafez Assad en keurde Israël wetgeving goed die de Israëlische wet toepaste op de Golanhoogte. Hoewel de annexatie stopte, werd de deur aan land voor vrede met Syrië gesloten door de combinatie van de afbraak van Syrië en de erkenning door de Verenigde Staten van de Israëlische soevereiniteit daar in 2019.

Andere Arabische landen, waaronder Marokko en veel van de Golfstaten, hebben informele banden met Israël. Ze pleiten openlijk voor samenwerking en erkennen dat land voor vrede niet zal werken gezien de huidige Palestijnse situatie. De meeste Arabische landen hebben hun anti-Israël-retoriek sterk teruggeschroefd, waarbij ze alleen lippendienst bewijzen aan de standaardoproep voor ‘Israëlische terugtrekking uit bezette gebieden’.


Bronnen:

♦ naar een door Brabosh.com ingekort overzicht naar  een artikel van Paul Shindman “Does ‘Land for Peace’ Work?” van 25 maart 2020 op de site van Honest Reporting

Een gedachte over “Het concept ‘Land voor Vrede’ kan nooit werken in de huidige Palestijnse context

Reacties zijn gesloten.