Grootste joodse begraafplaats in de Maghreb, de Bordel in Tunis, wordt bedreigd

De Tunesische Joodse gemeenschap zou van een deel van zijn erfgoed kunnen verliezen. De staat is van plan de grootste joodse begraafplaats in de Maghreb, de Borgel (plaatje hierboven), in handen te krijgen en een joodse NGO wordt vanuit Parijs gemobiliseerd om deze plaats te redden die de graven van grote rabbijnen eert.

De Tunesische regering wil een controversieel plan, dat al een paar jaar wordt bestudeerd, reanimeren om de Joodse begraafplaats Borgel te confisqueren die er al sinds 1893 is en waarvan de grondwaarde 35 miljoen euro bedraagt.

De heropleving van deze maatregel veroorzaakt angst bij veel Tunesische Joden, die zich allemaal nog de gedwongen onteigening herinneren van de oude Joodse begraafplaats in Tunis (bekend als ‘Passage’) in 1958, en het antisemitisch geweld dat ermee gepaard ging evenals de ontheiliging van de Grote Synagoge in juni 1967.

Plaatje hierboven: In november 2018 lanceerde de stad Tunis nog een grote schoonmaakactie in de Joodse begraafplaats de Bordel [beeldbron: Tunis Webdo]

Het land, dat tot op de dag van vandaag eigendom is van de Joodse gemeenschap van Tunis, kan op elk moment worden onteigend zonder dat een stedenbouwkundig programma het rechtvaardigt. De regering wil dit uitgestrekte land gebruiken dat de uitbreiding van de stad Tunis gedeeltelijk belemmert.

Het was geen antisemitisch idee, maar eerder een operatie die bedoeld was om dit land te verkopen aan lokale of buitenlandse projectontwikkelaars. Dit project komt echter in een tijd van sterk anti-Israëlisch sentiment in Tunesië.

Deze joodse begraafplaats bevat meer dan 22.000 graven met de namen van beroemde persoonlijkheden, waaronder die van verschillende opperrabbijnen. Graven van de Hakhamim (wijze mannen of ‘heiligen’) zouden worden getroffen door deze onteigeningsmaatregel.

Ongeveer 183 rabbijnen rusten uit op de Borgel. Veel van de graven daar werden overgebracht van een andere joodse begraafplaats in 1958 toen de regering die begraafplaats overnam. De Borgel is ondanks de inspanningen van de moslimverzorger niet goed onderhouden.

Joodse begraafplaats De Bordel aan het begin van de 20ste eeuw


Bronnen:

♦ naar een artikel van Haï “Tunisie: le cimetière juif de Borgel menacé d’expropriation?” van 25 februari 2020 op de site van JForum.fr