Polen maart 1968: Hoe een marxistische anti-Zionistische campagne ontaardde in een pure Jodenjacht

Plaatje hierboven: Warschau, maart 1968. De Poolse antisemitische campagne die onder het mom van anti-Zionisme, getriggerd door de Zesdaagse Oorlog van juni 1967, liep van 1968 tot 1972 en die 20.000 Joden uit het land zal verdrijven, was een blaam voor het communistische Polen onder impuls van generaal en latere president Wojciech Jaruzelski [beeldbron: Encyclopedia]

In het woelige jaar 1968 waren Amerikanen gefocust op de oorlog in Vietnam en waren er rassenrellen in veel grote steden. Europa was in de ban, van Mei 1968 en talloze studentenrellen. Israëli’s kwamen de realiteit van hun overwinning in de Zesdaagse Oorlog een jaar eerder onder de knie.

Dus het grootste deel van de wereld merkte nauwelijks toen een van de ergste uitbraken van door de staat ondersteund antisemitisme sinds de Holocaust dat jaar door Polen raasde. Tegen de tijd dat het in 1971 afnam, was de helft van de overgebleven Joden het land ontvlucht naar Israël, de VS en Scandinavië.

De zuivering van Joden van de regerende Communistische Partij, van het Poolse leger, van de regering en de academische wereld – die begon als een anti-zionistische campagne maar snel evolueerde naar antisemitisme – was het onderwerp van een tijdelijke tentoonstelling in het Polin Museum van de Geschiedenis van de Poolse Joden in Warschau, epicentrum van de gebeurtenissen een halve eeuw geleden die naar schatting 13.000 joden uit Polen hebben verdreven.

De tentoonstelling, die liep van 3 maart tot tot 24 september 2018, was getiteld ‘Estranged: March ’68 and Its Aftermath.’ Het begint met een blik op hoe Polen zich bij de Sovjet-Unie heeft aangesloten bij de ondersteuning van de Arabische landen die de oorlog met Israël in 1967 verloren en eindigt met een huiveringwekkende herinnering dat antisemitisme in het 21e-eeuwse Polen voortduurt.

Sommige historici zeiden dat dit het laatste hoofdstuk was van het Poolse joodse leven en zei dat dit het einde was van 1000 jaar van het Poolse joodse leven“, zei Rachel Rothstein, die de antisemitisme-campagne van 1968 tot onderwerp van haar proefschrift maakte aan de Universiteit van Florida.

Polen was de thuisbasis van naar schatting 3,5 miljoen joden vóór de Holocaust. Minder dan 10 procent was overgebleven in 1945. Eind jaren 40 waren er periodieke pogroms in Poolse steden en in 1956 vloog een golf van antisemitisme door het land als onderdeel van een zuivering van stalinisten. Tegen 1968 bleven ongeveer 25.000 tot 30.000 Joden in Polen. De autoriteiten schatten dat er nu 7.000 Joden in Polen wonen.

Plaatje hierboven: Antisemitische cartoon van de Poolse kunstenaar uit Krakau, de marxist Krzysztof M. Bednarski, getiteld “Aan, Joden en Honden’ uit 1968. Een jeugdige Bednarski liet zich leiden door de door communisten geleide antisemitische campagne van 1967-1968. Tegenwoordig behoort Bednarski tot de belangrijkste hedendaagse beeldhouwers van Polen [beeldbron: Polin]

De Poolse regering begon een anti-zionistische campagne in 1967 na de Zesdaagse Oorlog en studentenprotesten tegen censuur die uitbrak in maart 1968 gaven de Poolse leiders een excuus om dat om te zetten in een bredere antisemitische campagne. Poolse media benadrukten protestleiders van studenten met joods klinkende namen, cartoons in nationale kranten beweerden dat de Israëlische minister van Defensie Moshe Dayan nazi-veteranen rekruteerde.

De Poolse leider van de Communistische Partij Wladyslaw Gomulka zei tegen een juichend publiek: “We zijn blij om degenen die Israël als hun thuisland beschouwen, emigratiepaspoorten te geven.” Justyna Koszarska-Szulc, mede-curator van de Polin-tentoonstelling, zei dat de anti-zionistische campagne van de regering slechts een excuus was om Joden te zuiveren van invloedrijke en leidende posities in Polen.

De term ‘zionist’ werd gebruikt als dekmantel voor antisemitisme. De echte zionisten emigreerden naar Israël in de jaren veertig. De meeste van de overgebleven Joden waren sterk geassimileerd en besloten te blijven om Polen uit het puin herop te bouwen,” zei ze en “Zionist ‘was slechts een dekkingsperiode. Na Auschwitz en wat er tijdens de Holocaust gebeurde, wilde niemand het antisemitisme toegeven.

Poolse joden werden in het openbaar opgezegd, verloren hun baan en werden uit universiteiten geschopt. Degenen die ervoor kozen om te emigreren werden gedwongen afstand te doen van hun Poolse staatsburgerschap zodat ze niet konden terugkeren. Dag na dag vertrokken Joden van het treinstation Gdanski in Warschau, vaak om hun families nooit meer te zien.

Dorota Liliental, een Poolse actrice die in 1968 3 jaar oud was en haar grootmoeder snikt terwijl ze de toespraak van Gomulka op tv zag, zei dat haar familie een van degenen was die overwogen te vertrekken. Liliental en haar familie verlieten Polen een paar jaar later en ze studeerde in 1988 af aan UC Berkeley, maar sindsdien is ze teruggekeerd in haar geboorteland Warschau.

Op het treinstation van Gdanski kom ik er elke dag langs, er waren echt dramatische verhalen die zich daar afspeelden,” zei ze. “Joodse ouders die de Holocaust hadden overleefd, dachten alleen maar aan het opbouwen van een leven en ze kwamen afscheid nemen van hun kinderen.”

Plaatje hierboven: “De tentoonstelling ‘Vreemdeling in eigen Huis. Rond maart ’68‘ is het belangrijkste onderdeel van een veel groter programma dat door het Polin museum werd voorbereid naar aanleiding van het 50-jarig jubileum van de gebeurtenissen van maart 1968“, zei professor Dariusz Stola, directeur van het POLIN Museum voor de Geschiedenis van Poolse joden op woensdag 8 maart 2018 [beeldbron: Dzieje.pl]

Koszarska-Szulc zei dat de gebeurtenissen van 1968-1971 over het algemeen geen fysiek geweld tegen Joden omvatten, maar “het was als een symbolische pogrom, die mensen die slachtoffer werden van de haatcampagne waren vaak overlevenden van de Holocaust, of hun ouders gingen door de getto’s en de concentratiekampen,” zei ze.”Ze herinnerden zich dat de Polen ook de groep waren waar ze bang voor moesten zijn, en veel mensen werden geestelijk ziek.

Er waren protesten in New York tegen de Poolse antisemitisme-campagne en leiders van Amerikaanse joodse organisaties deden een beroep op president Lyndon B. Johnson voor hulp, maar de Amerikaanse regering maakte zich zorgen over te hard duwen omdat ambtenaren vreesden dat Polen zich zou aansluiten bij de Sovjet-Unie om de Joodse emigratie helemaal te blokkeren.

De reactie op de antisemitisme-campagne van 1968 werd in de VS grotendeels overstemd door protesten tegen de oorlog in Vietnam. Wat weinig Amerikaanse aandacht was gericht op de benarde situatie van Joden in Oost-Europa, was gericht op de weigering van de Sovjet-Unie om Joden te laten emigreren, in plaats van de inspanningen van Polen om hen eruit te duwen.

Rothstein, die les geeft aan de Weber School, een joodse middelbare school in Atlanta, presenteerde een doucment met de titel ‘Is het getto van Warschau tevergeefs verbrand?” op een internationale academische conferentie in het Polin museum in maart. In haar toespraak concentreerde ze zich op de Amerikaanse reactie. “Terwijl ik aan mijn proefschrift werkte, zou ik absoluut lege blikken krijgen,” vertelde ze, “wat gek is omdat het in Polen het tegenovergestelde is, er is bijna niemand in Polen die niets van 1968 weet.

In het voorjaar van 2018 werd een wet aangenomen waardoor het een misdaad werd om Polen de schuld te geven van de wreedheden van de Holocaust. “Vandaag, 50 jaar na de gebeurtenissen van maart [1968], is het mechanisme van het zoeken naar en stigmatiseren van de‘ anderen opnieuw in gang gezet“, waarschuwt de tentoonstellingstekst.

Na een protest van de VS, Israël en Joodse organisaties werd die wet eind juni gewijzigd om Polen een civiel en niet een strafbaar feit te maken. Critici beweren echter dat het amendement niet ver genoeg gaat – een beschuldiging waar de Poolse regering nog steeds mee bezig is.

Museumdirecteur Dariusz Stola vertelde J. dat het Poolse ministerie van Cultuur zijn verzoek om aanvullende financiering voor de tentoonstelling weigerde, een ongebruikelijke – maar niet unieke – weigering van fondsen buiten de jaarlijkse basissubsidie ​​van de overheid door het museum. Het stadsbestuur van Warschau vulde het grootste deel van de financieringskloof en gaf het museum 600.000 zloty (ongeveer $ 162.000) om de extra kosten van de tentoonstelling te dekken.

Stola zei dat het ministerie de weigering toeschreef aan buitensporige administratieve kosten, maar de museumdirecteur voegde eraan toe dat ‘zeker niet de echte reden was om te weigeren.’ De actrice Liliental zei dat ze de afgelopen maanden in Warschau een hernieuwd antisemitisme heeft meegemaakt, waaronder een vrouw bij een bushalte die haar ‘lelijke Jood’ noemde en een manicure die ze al jaren kent en vroeg: ‘Als je niet bevalt Wat gebeurt er in Polen, waarom ga je niet naar Israël? ‘

Koszarska-Szulc, de tentoonstellingsconservator, zei dat ze hoopt dat er nooit een herhaling van de antisemitistische campagne van 1968 zal zijn, maar wees erop dat een vertoning in mei op het station van Gdanski met portretten van Joden die in 1968 werden gedwongen werd snel behandeld Met graffiti. ‘Hoewel er nu zo weinig Joden in Polen zijn,’ zei ze, ‘overleeft antisemitisme.’

Obcy W Domu
maart 1968: Duizenden Polen vluchten weg…
amper twee decennia na de Holocaust


Bronnen:

♦ naar een artikel van Rob Gloster “In Warsaw, the chilling tale of 1968 anti-Semitic purges” van 24 augustus 2018 op de site van The Jewish News of Northern California

♦ naar een artikel van Monika Sieradzka “Poland marks 50 years since 1968 anti-Semitic purge” van 8 maart 2018 en een artikel van Jo Harper “Echoes of 1968 anti-Semitic campaign haunt Poland 50 years on” van 17 februari 2018 op de site van Deutsche Welle (DW)

2 gedachtes over “Polen maart 1968: Hoe een marxistische anti-Zionistische campagne ontaardde in een pure Jodenjacht

  1. Iedere uiting van Joden & Israel haat is een win win voor Israel.
    Dat is nu wel gebleken.

    Na oorlogse Europeese/Arabische pogroms brachten miljoenen getalenteerde mensen naar Israel.

    Arabische boycots zorgden voor nieuwe eigen industrie.

    Arabische oorlogen zorgden voor unieke militaire know how en een land dat groeide van gatenkaas tot imperium.

    Resultaat?

    De Start Up nation met een booming economie met miljoenen innovatieve & super getalenteerde mensen die ervaring hebben hoe haters & boycots te counteren ten eigen voordele.

    En nu?

    De geschiedenis herhaalt zich maar Joden hebben nu een plaats waar ze als vrije & trotse Israeli’s hun talenten kunnen waarmaken.

    En Europa?

    Die gaat ten onder aan haar eigen domheid & Jodenhaat.

    Liked by 1 persoon

Reacties zijn gesloten.