Gerstenfeld: De maatschappelijke aspecten van het mislukte synagogen-bloedbad in Halle

Antisemitisme kan in de westelijke wereld – en in de islamitische wereld – niet geëlimineerd worden. Het is veel te sterk geworteld. In het Westen kan men het echter in bepaalde mate indammen wanneer er desbetreffende inspanningen worden ondernomen. Na de met Jom Kippoer mislukte aanslag op de synagoge in het Duitse Halle door een rechts-extreme dader, moet eens temeer de vraag gesteld worden in welke mate de Duitse regering alle normale pogingen onderneemt om het antisemitische geweld en de antisemitische haat binnen de perken te houden.

Zelfs op de heiligste dag van het joodse jaar werd de synagoge niet door de plaatselijke politie bewaakt. Ze had na de hulpkreet van de gemeente lang nodig om ter plaatse te arriveren. Zodoende vonden er nauwelijks inspanningen van de autoriteiten plaats om een massamoord op Joden te voorkomen. Tragisch genoeg werden er in plaats daarvan door de terrorist twee niet-Joden vermoord, die daar toevallig waren.

Het falen van de autoriteiten is duidelijk. De prioriteiten worden voor de personeel onderbezette politie door de deelstaatregering van Sachsen-Anhalt vastgesteld. Haar minister van Binnenlandse Zaken, de christendemocraat Holger Stahlknecht (CDU), beweerde dat er geen sprake zou zijn van falen. Hij zei dat de politie regelmatig langs de synagoge rijdt. Hij voegde er aan toe dat er nauwe contacten en regelmatige gesprekken tussen de politie en de joodse gemeente zouden zijn. Alle verzoeken om bescherming zouden positief beantwoord zijn. Volgens informatie van de minister waren er van de kant van de synagoge voor Jom Kippoer geen verzoeken om bescherming ingediend.

Stahlknecht zei tegen de “Frankfurter Allgemeine Zeitung” dat de politie goed werk gedaan zou hebben en zichzelf niets te verwijten heeft. De politie handelde overeenkomstig de risicobeoordeling van de Duitse federale recherchedienst (BKA).

De uitlating van Stahlknecht werd door Josef Schuster, de president van de Centrale raad van de Joden in Duitsland, scherp bekritiseerd. Hij zei dat het niet waar zou zijn dat de politie in het verleden altijd aan de verzoeken van de gemeente zou hebben voldaan. Schuster voegde er aan toe dat bij zo´n onkritische beoordeling de vraag gesteld moet worden of men bereid is om te leren van de fouten uit het verleden.

Extra inkijkjes over de nalatigheid van de politie met betrekking tot joodse gemeenten in Sachsen-Anhalt kun je te weten komen uit een interview in het dagblad “Die Welt” met Vladimir Laiter, de voorzitter van de joodse gemeente in de hoofdstad van de deelstaat, Maagdenburg. Hij zei, toen hij van de aanval op de synagoge in Halle hoorde, dat hij onmiddellijk de plaatselijke politie belde en om bescherming verzocht. Laiter maakte zich zorgen dat zijn synagoge ook aangevallen zou kunnen worden. Men zei tegen hem dat alle politieagenten in Halle waren. Laiter zei: “We waren enorm geschokt, omdat we volkomen zonder bescherming waren. Drie uur later kwam de politie eindelijk om onze synagoge te bewaken. Dat gebeurde pas nadat minister Stahlknecht daartoe persoonlijk opdracht had gegeven.

Als je kijkt naar het handelen van de politie ter bescherming van Joden, dan is dat slechts één aspect van de schuldvraag. Belangrijke personen in de beide Duitse regeringspartijen (CDU/CSU en SPD) gebruikten de aanslag op de synagoge om de populistische AfD frontaal aan te vallen. De CDU-voorzitter Annegret Kramp-Karrenbauer zei: “De AfD is de politieke arm van het rechts-radicalisme.” Daarvoor zei Michael Roth, destijds nog kandidaat voor een van de beide voorzittersfuncties van de SPD, hetzelfde over de AfD: “In het Duitse parlement en in de parlementen van de deelstaten zit de politieke arm van het rechtsterrorisme.”

Als dit de mening van de beide regeringspartijen is, dan vraag je je af waarom de Duitse liberale democratie niet in staat geweest is de AfD te verbieden. Het zou interessant zijn om er juridische opinies over te horen of het Duitse constitutioneel hof bereid zou zijn dat te doen.

De AfD is geen homogene partij. Ze heeft zowel een mainstream-vleugel als een uiterst problematische “etnische” vleugel. Verschillende reacties van de laatste over de aanslag in Halle bewijzen dat eens temeer.

Maar de politieke aanvallen op de AfD waren een losse flodder. De AfD-woordvoerster antisemitisme is de plaatsvervangend voorzitter Beatrix von Storch, die tot de mainstream van de partij behoort. In het Duitse parlement bracht ze een serie voor de gevestigde partijen, vooral voor de SPD, zeer onwelkome feiten naar voren.

Von Storch zei dat er in Duitsland al tientallen jaren gewelddadige neonazi-groepen bestaan. Hun vermogen om zichzelf op te bouwen zou het complete falen van de gevestigde partijen in de binnenlandse en de veiligheidspolitiek aantonen. Datzelfde zou gelden met betrekking tot “islamisten”, links-extremisten en criminele clans. Haar uiteenzettingen waren correct en zijn slechts nog een indicator van de functiegestoorde rechtsstaat in Duitsland´s liberale democratie.

Von Storch verklaarde dat links-extremisten in 1969 een bom geplaatst hadden bij het joodse gemeentecentrum in Berlijn. Zij waren bovendien verantwoordelijk voor de terreuraanslag op het vliegtuig van Air France, dat in 1976 gekaapt en naar Entebbe (Oeganda) gevlogen werd. Ze noemde bovendien de moord op Israëlische atleten door Arabische terroristen bij de Olympische Spelen van 1972 in München.

Von Storch zei verder dat antisemitisme in Duitsland geen door gewelddadige extremisten veroorzaakt, marginaal probleem was. Het komt uit het midden van het links-liberalisme, uit vooraanstaande links-liberale media en uit het linkse culturele milieu. Deze instellingen vergiftigen het totale maatschappelijke klimaat. Ze beschuldigde de “Süddeutsche Zeitung” ervan karikaturen in de stijl van de meest extreme nazi-krant “Der Stürmer” te publiceren en voegde er aan toe dat deze in publicaties van de neonazi-partij NPD zouden passen.

Toen viel von Storch de SPD aan; ze zei dat kritiek op de islam een reden voor de SPD zou zijn om iemand uit de partij uit te sluiten, maar dat antisemitisme dit niet zou zijn. Ze stelde vast dat de voormalige SPD-partijchef en minister van Buitenlandse Zaken, Sigmar Gabriel, Israël belasterde als Apartheidsstaat. Daarna viel von Storch de voormalige SPD-chef Martin Schulz aan, die voor de Knesset de leugen herhaalde dat Israël de Palestijnen zou laten verdorsten. Ze noemde dat president Frank-Walter Steinmeier (SPD) Iran feliciteerde met de verjaardag van zijn islamitische revolutie. Ze voegde er aan toe dat islamitische revolutie betekent: vernietiging van Israël.

De AfD wordt door de andere partijen geboycot. Dat suggereert dat in hun ogen de AfD zwart en de anderen wit zijn. Men kan echter niet vaak genoeg herhalen dat alle in het parlement vertegenwoordigde Duitse partijen bekeken zouden moeten worden als verschillende grijstinten. Geen enkele Duitse joodse leider zou in het openbaar de feiten hebben durven noemen die von Storch in het parlement aanhaalde, om maar te zwijgen van welke Israëlische diplomaat dan ook.

Ondertussen werd met betrekking tot de politie nog een schandaal ontdekt. Een Syriër, die op 4 oktober over het hek van een Berlijnse synagoge klom, werd vrijgelaten door de politie. Niemand weet waar hij is. Hij bedreigde voorbijgangers en de politie met een mes en riep “Allahu Akbar!”.

Er bestaan veel andere indicatoren dat de toestand van de Duitse rechtsstaat functie-gestoord is. In oktober gaf de chef van de Duitse federale recherchedienst, Holger Münch, een interview aan een krant dat dit ondersteunt. “Die Welt” vatte dat samen als zorgwekkende kijk op de zwakte van de Duitse veiligheidsautoriteiten. Ze voegde er aan toe dat delen daarvan beschouwd kunnen worden als “faillietverklaring van een veel te langzame, veel te gefragmenteerde, vaak ook zeer naïeve rechtsstaat.” Münch gaf ook prijs dat er sinds 2016 zeven radicaalislamitische terreuraanslagen werden voorkomen. Hij noemde dat een wonder.

De nationale gevolmachtigde antisemitisme, Felix Klein, bekritiseerde de Duitse strafvervolging: het zou “schandalig” zijn dat veel procedures betreffende antisemitische delicten door de openbare ministeries zouden worden stopgezet. De rechtbanken zouden antisemitisme harder moeten vervolgen. Klein zei dit in een reactie op een onderzoek van het World Jewish Congress, dat vaststelde dat 27% van de Duitsers latent antisemitische instellingen hebben. Hij voegde er aan toe: voor de publicatie van het onderzoek geloofde men dat 15 tot 20% van de Duitsers zulke overtuigingen zouden aanhangen.

Klein zei ook dat antisemitisme tegen Israël met 40% zelfs nog sterker vertegenwoordigd is. Als voorbeeld noemde hij dat het handelen van de huidige Israëlische regering als hetzelfde wordt beschouwd als hetgeen de nazi´s de Joden in Europa aandeden.

Tot de positieve reacties na de aanslag in Halle behoorden een serie openbare solidariteitsbijeenkomsten met de joodse gemeenschap in het land. Bondskanselier Merkel (CDU) nam deel aan een van de grootste in Berlijn.

De veiligheidsmaatregelen voor joodse instellingen zullen opgevoerd worden. Dat zal echter de vele aanslagen op herkenbare Joden in de openbare ruimte door Duitsers en Arabieren niet voorkomen. Net zomin als de belangrijkste elementen van de anti-Israëlische politiek van Duitsland, zoals zijn vriendschappelijke betrekkingen met Iran of zijn ondersteuning van antisemitische stemmingen tegen Israël bij de VN, voorkomen worden.

Het lijkt de overheersende stemming in de regering te zijn dat Duitsland een “normale” staat is. Wat er in de Holocaust gebeurde, behoort tot de geschiedenis. Een gedetailleerd onderzoek zou vermoedelijk openbaren dat de effecten van de nazitijd zich op meerdere manieren in de Duitse samenleving manifesteren dan direct zichtbaar is.

door Dr. Manfred Gerstenfeld


Bronnen:

♦ een artikel in een vertaling uit het Duits door E.J. Bron van een artikel Die gesellschaftlichen Aspekte des fehlgeschlagenen Synagogen-Massakers von Halle op de site van Heplev van 18 november 2019

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.