De vergeten Holocaust in moslimlanden: Het concentratiekamp Giado in Libië tijdens WOII

Plaatje hierboven: Duitse tanks rijden door een straat in Tripoli op weg naar de frontlijn in Libië, Noord-Afrika in 1941 [beeldbron: Point of No Return]

In 1911 werd Libië een Italiaanse kolonie. In die tijd woonden er ongeveer 21.000 Joden in het land, de meerderheid woonde in Tripoli, de hoofdstad van Libië. Joden maakten ongeveer 4% uit van de totale bevolking van 550.000. Joden leefden onder moslims, Arabieren en Europeanen.

Tot 1938 leefden Libische Joden in relatieve vrede, maar hun situatie werd onzeker, toen de fascistische ‘Rasbeschermingswetten‘ aka ‘Razzismo Italiano‘, werden ingesteld, die de vrijheid van Libische Joden ernstig beperkten. Joden mochten hun kinderen niet naar openbare of particuliere Italiaanse scholen sturen. Ze waren uitgesloten van overheidsbanen en andere beroepen.

Huwelijken tussen ‘Ariërs’ en ‘niet-Ariërs’ waren verboden, en elke Jood moest een ‘Joodse ras’ -identificatie op zijn paspoort hebben. Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog woonden ongeveer 31.000 Joden in Libië, en in Tripoli was een kwart van de bevolking Joods, met 44 synagogen in de stad.

Tegen 1940 had de oorlog Libië bereikt. Italië viel Egypte aan, vervolgens een Britse kolonie, en werd op brute wijze verslagen. Groot-Brittannië, als vergelding, kwam Libië binnen. In 1941 kwam Duitsland naar Libië en duwde de Britten eruit. Tussen 1940 en 1942 was Libië ongeveer vijf keer van eigenaar veranderd tussen Britse en Duitse controle.

De Libische joden gaven er de voorkeur aan onder Britse controle te staan, vanwege geen discriminerende behandeling, en hielpen het leger zoveel mogelijk. Toen ze echter onder Italiaanse en Duitse controle terugkwamen, werden de Joden op brute wijze gestraft voor hun ‘alliantie’ met de vijand.

Joodse begraafplaatsen werden geplunderd en grafstenen werden gebruikt voor fortificatie. In Tripoli werd de Joodse wijk gebruikt voor Italiaanse luchtafweerposities, waardoor het gebied constant werd gebombardeerd. In één aanval werden 30 Joden gedood en werden vier synagogen vernietigd.

Op 7 februari 1942 besloot Mussolini om de Joden uit het Cyreinaica-grondgebied, Oost-Libië, naar interneringskampen te verplaatsen, zodat ze zouden stoppen met de samenwerking met de Britten. De campagne werd ‘sfollamento‘ genoemd. Het meest bekende en brute concentratiekamp in Tripolitania was het concentratiekamp Giado (Jadu).

Concentratiekamp Giado in Libië
Jadu, in het Italiaans Giado genoemd, is een bergstad in het westen van Libië, in het district Jabal al Gharbi en het Nafusa-gebergte. Jadu was de locatie van een Italiaans concentratiekamp tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het kamp werd in januari 1943 door het Britse leger bevrijd.

Gelegen op ongeveer 250 kilometer ten zuiden van Tripoli, bevond zich het concentratiekamp Giado, een voormalige legerbasis, het zwaarste werkkamp in Libië tijdens de Tweede Wereldoorlog. Na het bevel van Mussolini om alle Joden te evacueren, werden meer dan 3.000 Joden gedwongen naar concentratiekampen te gaan. Ongeveer 75% van die Joden, 2.600, kwamen naar Giado.

Het kamp was ​​afgesloten door een hek van prikkeldraad, met houten hutten voor elk meer dan 300 personen. In 1942 werden door heel Libië ongeveer 2.600 Libische joden en andere mensen die als ongewenst werden beschouwd verzameld en naar het Giado-kamp vervoerd en onderworpen aan dwangarbeid.

Ze leden aan honger en ziekte en werden het slachtoffer van dagelijks misbruik. Velen werden vermoord. 562 Joden stierven aan tyfus en andere ontberingen en ca. 200 Joden werden naar vernietigingskampen gestuurd, met name Bergen-Belsen.

De leefomstandigheden in het kamp waren onmenselijk. Overlevende Shimon Teshuva getuigde:

Het gebied was verdeeld en elk gezin kreeg 1 vierkante meter afgebakend met een touw. Een lange houten plank met gaten werd gebruikt voor latrines. Er waren geen douches; Geen stromend water, we waren overdekt met luizen. De meerderheid van de kampbewoners liep ziekten op, waaronder tyfus.

Getuigenis van Joseph Labi, een Libische Jood

Voedselrantsoenen waren gierig, met wat rijst, olie, koffie en suiker als voedsel. Sommige levensmiddelen kunnen worden gekocht bij lokale moslims. Het kamp bestond uit tien gebouwen, met 400 mensen die in elk gebouw woonden. Lakens en dekens werden opgehangen om elke schijn van privacy te bieden.

Een deel van een gebouw werd door Joden omgebouwd tot een kleine synagoge, met een Torah-rol, uit Derna, Libië gebracht om te gebruiken voor aanbidding. Mannen ouder dan 18 moesten elke dag werken voor diensten van 12 uur.

Er waren geen Duitse bestuurders in Giado, dus de commandanten van het kamp waren voornamelijk Italiaanse officieren, en de bewakers waren Arabische en Italiaanse politieagenten. Ze genoten ervan de gevangenen te vernederen, lastig te vallen en te pesten. De bevelhebber was de Italiaanse generaal Ettore Bastico (plaatje rechts).

Het kamp was overvol, koud water werd zelden geleverd en er was geen hygiëne. Besmettelijke ziekten kwamen veel voor in het kamp, ​​zoals een tyfusepidemie in december 1942. De doden werden begraven op een oude verlaten Joodse begraafplaats, gelegen op een heuvel buiten het kamp.

De Britten kwamen in januari 1942 naar de kampen. Weken eerder vluchtten de bewakers van het kamp en voelden een dreigende nederlaag aan, evenals 200 Joden die uit het kamp wilden ontsnappen.

Precies 562 Joden stierven in het concentratiekamp Gaido vanwege ziekte en achtergestelde omstandigheden, het grootste aantal Joodse slachtoffers in islamitische landen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Geleidelijk keerden de overlevenden een tijdje terug naar hun huizen, maar uiteindelijk verlieten ze allemaal Libië. Er zijn vandaag geen Joden in Libië.

Tot op de dag van vandaag is het onduidelijk of Giado een getto, een werkkamp of een concentratiekamp was. Wat met zekerheid kan worden gezegd, is dat er veel kampen zoals Giado in Noord-Afrika waren. De echo’s van oorlog weergalmden ook in andere Arabische landen, zoals Irak, waar pogroms en andere gewelddadige incidenten plaatsvonden.

Plaatje hierboven: Libische Joden keren na de bevrijding in 1945 vanuit KZ Bergen Belsen in Duitsland terug naar hun heimat in Tripoli, Libië [beeldbron: Wikipedia]


Bronnen:

♦ naar een artikelGiado Concentration Camp, Libya” op de site van Diarna

♦ naar een artikelJews of Libya during the Holocaust” op de site van Wikipedia, the free encyclopedia

♦ naar een artikel van Dirk De Klein “Forgotten history – The Jadu concentration camp” van 23 februari 2017 op de site van History of Sorts

♦ naar een artikelLibyan Jewry’s unspoken Holocaust” van 13 juli 2016 op de site van Point of No Return: Jewish Refugees from Arab and Muslim Countries

♦ naar een artikel van Real Jstreets “The Forgotten ‘Nakba’” van 22 mei 2016 op de site van IsraellyCool

 

Een gedachte over “De vergeten Holocaust in moslimlanden: Het concentratiekamp Giado in Libië tijdens WOII

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.