Waar het allemaal begonnen is: Göbekli Tepe, Çatalhöyük en Jericho tijdens de Nieuwe Steentijd

De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft onlangs officieel Göbekli Tepe ingehuldigd, een site die dateert uit het 10de millennium v. Chr., om het toerisme naar de regio te stimuleren en het bewustzijn van de historische betekenis ervan te vergroten.

In aanwezigheid van functionarissen op een speciale ceremonie, noemde Erdogan Turkije ‘een openluchtmuseum’, volgens het in Ankara gevestigde Anadolu Agency, en verklaarde 2019 het ‘Jaar van Göbekli Tepe’ ter ere van de 12.000-jarige oude archeologische vindplaats. Turkse functionarissen hopen dat de site veel toeristen zal trekken en een economische impuls zal geven aan het land.

De site die door sommige geleerden wordt beschouwd als ’s werelds oudste tempel, is Göbekli Tepe – wat ‘Potbelly Hill’ betekent in het Turks, is gelegen in de zuidoostelijke provincie Şanlıurfa en dateert al ongeveer 6.000 jaar vóór de bouw van Stonehenge in Engeland Het complex heeft massieve zuilen, oude vuilnisputten en vruchtbaarheidsbeeldjes gemaakt van klei, evenals ingewikkelde reliëfsculpturen met afbeeldingen van dieren.

De ruïnes werden voor het eerst opgegraven in 1963 na een onderzoek door antropologen van de universiteit van Istanboel en de universiteit van Chicago. Het duurde echter tot 1994, toen de late Duitse archeoloog Klaus Schmidt de site grondig bestudeerde, dat de betekenis ervan aan het licht kwam.

Plaatje hierboven: Kaartje van het gebied tijdens de neolithicum periode gekend als de ‘Vruchtbare Halve Maan’ ten noordoosten van Mesopotamië, alwaar de eerste beschavingen ontstonden, met rechtsonder in het zuiden Ali Kosh (West-Iran) over het midden Göbekli Tepe en Çatalhöyük (Turkije) en linksonder helemaal in het zuiden de Bijbelse stad Jericho (in Israël) [beeldbron: Isida]

Noah en de Zondvloed
De mensheid (homo sapiens) verspreidde zich in de periode 80000 – 60000 v.Chr. vanuit Afrika via Centraal Azië over de aardbol. Het Neoliticum begon omstreeks 10900 v.Chr. in het zuiden van Anatolië,  Zo’n 11.700 jaar geleden begon het klimaat op te warmen en smolten de ijskappen grotendeels.

Het zeeniveau van de oceanen en de Middellandse Zee, die daarmee in verbinding stond, begon te stijgen. Op een gegeven moment werd de landbrug van de Bosporus doorbroken en stroomde het zoute zeewater van de Middellandse Zee over het land tot in de lager gelegen Zwarte Zee en de omliggende kustvlakten.

In het begin gebeurde dit nog geleidelijk aan, maar tenslotte op een catastrofale manier. Volgens de onderzoekers William Ryan en Walter Pitman, beiden verbonden aan de Colombia University in New York, kan hiermee de Bijbelse Zondvloed en het vehaal van Noah verklaard worden.

Omstreeks 6500 v.Chr. werd het Middellandse Zeegebied bereikt. Landbouw was overal aanwezig in het gebied van de halve maan rond 7000 v.Chr. en bereikte in 5600 v.Chr. Mesopotamië en het verre Oosten. Vervolgens in 4000 v.Chr. het Nijldal en in het 4de millennium v.Chr. de Indusvallei om uiteindelijk in 2500 v.Chr. te worden uitgeoefend in de Donauvallei.

Göbekli Tepe
Göbekli Tepe is een absoluut verbazingwekkende site,” vertelde Dr. Robert M. Schoch, directeur van het Instituut voor de studie van de oorsprong van de beschaving aan de Universiteit van Boston, aan The Media Line. “Zeker, het behoort tot de top archeologische wonderen van de wereld, en in mijn beoordeling is een van de belangrijkste archeologische ontdekkingen – misschien wel de belangrijkste – van de moderne tijd.

Volgens Schoch “werpt de site het standaardverhaal omver dat stelt dat de beschaving pas 5.000 tot 6.000 jaar geleden voor het eerst werd ontwikkeld en toont de kenmerken van de beschaving, zoals monumentale stenen architectuur die goed georganiseerde sociale structuren, symbolische notaties en geavanceerde kennis die ten grondslag ligt aan de oriëntatie en opstelling van de structuren.

Hij voegde eraan toe dat Göbekli Tepe deskundigen laat nadenken over de oorsprong van de beschaving. “Het is nu duidelijk dat de beschaving zich ontwikkelde vóór het einde van de laatste ijstijd. Echter, deze vroege beschaving had een enorme tegenvaller als gevolg van de zware klimaatveranderingen en de bijbehorende verwoesting … Het zou nog eens 6000 jaar duren voordat de mensheid het niveau van verfijning dat we bij Göbekli Tepe zien, opnieuw opbouwt en herwint.

Hoewel velen naar de tempel hebben verwezen als de oudste plaats van aanbidding ter wereld, betwist Dr. Ted Banning, een professor in de antropologie aan de Universiteit van Toronto, de bewering en gelooft dat de oude structuren die daar zijn gevonden misschien gewoon huizen voor mensen in plaats van goden zijn geweest.

“Het is duidelijk dat de Turkse regering van mening is dat de claim van de tempel goed is voor het toerisme,” vertelde Banning, die het onderzoek op de locatie heeft uitgevoerd, aan The Media Line.

12.000 jaar geleden: Göbekli Tepe


Bronnen:

♦ naar een artikel van Maya Margit “Turkey inaugurates ‘Top archaeological wonder’ in bid to draw tourists – Turkish president declares 2019 as ‘Year of Göbekli Tepe’ in honor of 12,000- year-old site, but many travelers remain wary of visiting the area near tge Syrian border” van 23 maart 2019 op de site van The Jerusalem Post

♦ naar een artikel van Alexander Artemov “Neolithic complex of Göbekli Tepe” op de site van het ISIDA Project.

♦ naar een artikelDe prehistorie vanaf het Neolithicum in Eurazië” op de site van Info NU.nl

♦ naar een artikelDe zondvloed: klimaatramp uit de Oudheid” van 1 februari 2019 op de site van Canvas