Nederlandse Spoorwegen gaan na 75 jaar eindelijk de slachtoffers van de Holocaust compenseren

Plaatje hierboven: Nederlandse Joden op transport naar de vernietigingskampen in het Oosten. Van de circa 140.000 Joden die voor de oorlog in Nederland woonden, werden er tussen de 102.000 en 110.000 vermoord, ongeveer 75 procent in totaal.

Joden, Roma en Sinti die tijdens de Tweede Wereldoorlog op bevel van de Duitse bezetter door de Nederlandse Spoorwegen (NS) per spoor naar Westerbork, Vught of Amersfoort of naar andere locaties in Nederland zijn vervoerd, met het oogmerk om naar concentratie- of vernietigingskampen te worden vervoerd – met het doel hen als bevolkingsgroep uit te roeien – komen in aanmerking voor een individuele, financiële tegemoetkoming. Bij hun overlijden geldt dit ook voor direct nabestaanden.

Daarmee neemt NS het advies van de Commissie Individuele Tegemoetkoming Slachtoffers WO II Transporten NS over. Naar schatting komen enkele duizenden personen voor de tegemoetkoming in aanmerking, waaronder naar schatting 500 overlevenden. NS reserveert hiervoor de komende jaren enkele tientallen miljoenen euro’s. De commissie heeft woensdag haar advies gepresenteerd.

De Nederlandse Spoorwegen in de oorlog
Op 21 juni 1940 tekenden de Nerderlandse Spoorwegen een loyaliteitsverklaring, dat hield simpelweg in dat ze alles zouden doen wat de Duitsers vroegen. Als ‘tegenprestatie’ mocht de NS blijven doen wat ze deden en kon het voltallige bestuur aanblijven.

Treinen naar Auschwitz vertrokken meestal in de nacht, het was ook een gruwel die het daglicht niet kon verdragen. Toch vroegen de bestuurders zich nimmer af wat er met al die mensen gebeurden, later ontkenden zij zelfs er ook maar ooit iets van te hebben geweten.

De Nederlandse Spoorwegen verdienden veel geld aan transporten. Er werden duizenden wagons ingezet waar mensen als vee in werden geduwd, de NS heeft hier nooit tegen geprotesteerd. In twee jaar tijd vervoerden de NS 110.000 Joden naar het oosten van het land, de meesten naar kamp Westerbork, het doorvoerkamp van waaruit geinterneerden naar Duitse concentratiekampen werden gebracht. Slechts een handjevol van hen kwam terug. Eind 1942 was het al lang bekend dat er zich vreselijke dingen afspeelden in de kampen.

Cynisch antisemitisch grapje uit 1938 in NL: treinticket ‘naar Jerusalem en nooit meer terug‘. Het eerste Jodentransport naar Westerbork was op 31 juli 1942 en vanaf oktober ’42 ging het rechtstreeks naar de vernietigingskampen, Sobibor, Treblinka, Auschwitz e.a..

De NS lag er niet wakker van, sterker nog, zij legden een vertakking aan van het reguliere spoor naar het doorvoerkamp, want met Westerbork was er daarvoor nimmer een treinverbinding. Omdat de Duitsers betaalden per passagier was het voor de NS lucratief om op eigen kosten (!) een extra lijntje aan te leggen.

Bijna honderd treinen zette de NS in en stuurden de Duitsers na iedere rit een factuur. Die werd netjes betaald. Het geld kwam echter niet van de Duitsers, maar van de Joden zelf, zij moesten voor hun eigen enkele treinreis naar de dood betalen.

Hoewel er zoveel leed is aangericht, de NS heeft zich altijd op het standpunt gesteld dat er al een vergoeding was betaald, immers, de NS was een overheidsbedrijf en de overheid heeft een vergoeding betaald aan de Joden ter compensatie van het door de vervolgingen veroorzaakte leed. Aad Veenman was de eerste directeur van de NS die eindelijk eens de moed bijeenraapte om namens het bedrijf excuses aan te bieden, we moesten er wel tot 2005 op wachten.

Plaatje hierboven: Tirgu-Frumos, Roemenië, 1 juli 1941. Lokale zigeuners (Sinti & Roma), onder toezicht van een Roemeense politieman, helpen dode lichamen van de Iasi-Calarasi-doodtrein te verwijderen tijdens een tussenstop in Targu-Frumos [beeldbron: USHMM)


Bronnen:

♦ naar een artikelNederlandse Spoorwegen gaan Shoah slachtoffers compenseren” van 26 juni 2019 op de site van Joods Actueel

♦ naar een artikel van Ben Verzet “De Nederlandse Spoorwegen in de oorlog” op de site van De Dokwerker

3 gedachtes over “Nederlandse Spoorwegen gaan na 75 jaar eindelijk de slachtoffers van de Holocaust compenseren

  1. 75 jaar wachten…….. en ook nu vinden ze het ‘eigenlijk zwaar overdreven.

    Het was tenslotte gewoon een zaken ‘deal’ waar goed aan verdient kon worden….(zoals de Iran ‘deal’ waar de EU zich zo voor blijft inzetten).

    Vandaar dat toen de vraag werd gesteld aan Dhr. Salo Meijer over een minimum bedrag….dit minimum bedrag precies het bedrag is dat word uitgekeerd.

    “Hopelijk kunnen we mekaar nu weer recht in de ogen kijken” waren de woorden van Dhr. v. Boxtel (spoorwegen).

    Géén enkele compensatie kan het besmeurde gedrag van Nederland, haar toemalige regering en de spoorwegen ooit schoonwassen!

    75 jaar na dato eindelijk compensatie betalen voor het wegvoeren van meer dan 100 000 Nederlandse Joden naar de gasovens is gewoon een kleine fooi om het eigen geweten te ontlasten.

    Om in het spoorwegen jargon te blijven….het is het absolute minimum!

    Like

  2. Vernederland. Een land dat geen respect heeft voor zichzelf kan dat ook niet voor ánderen opbrengen.

    Like

  3. Mijn vader is in 2009 overleden ,zijn vader en moeder zijn 19 november 1943 vermoord te Auschwitz ,mijn vader is volgens mijn geringe waarnemingen er nooit overheen gekomen ,hoewel hij moedig genoeg dit altijd ontkende !!!Jammer genoeg hebben de meeste directe betrokkenen bij deze Europese gruwelen er geen baat meer bij ,bij deze rijkelijk laat gekomen schadevergoeding !!!Ook is het antisemitisme volledig terug van weggeweest ,Europa heeft ondanks al haar krokodillentranen niets ,maar dan ook niets geleerd uit het verleden!!!

    Like

Reacties zijn gesloten.