De verkiezingsuitslag van 2019 in België lijkt erg goed op die van 1936

Plaatje hierboven: 24 mei 1936: algemene verkiezingen. De Belgen trekken naar de stembus om hun volksvertegenwoordigers te kiezen. Verrassing! Twee nieuwe extreemrechtse partijen maken hun entree in de Kamer: Rex behaalt 21 zetels en het VNV 16. Ook de communisten gingen erop vooruit en verdriedubbelden hun Kamerzitjes van 3 naar 9 (op 202 zetels in totaal) [beeldbron: Belgium WWII]

Bijna dag op dag 83 jaar geleden, op 24 mei 1936, brachten 2,3 miljoen Belgische mannen hun stem uit voor de parlementsverkiezingen (in de toenmalige democratie waren de vrouwen nog tweederangsburgers, zij mochten nog niet stemmen). Die verkiezing leverde een ongeziene electorale aardverschuiving op.

De Vlaams-nationalisten, verenigd onder de banier van het extreemrechtse VNV, verdubbelden hun zetelaantal van 8 naar 16. Uiterst links deed het ook bijzonder goed: de communisten verdriedubbelden hun Kamerzitjes van 3 naar 9 (op 202 zetels in totaal). Maar de grootste zege was voor de extreemrechtse Franstalige partij Rex, die in één klap 271.000 kiezers wist te bekoren (11,4 procent van de stemmen), een doorbraak die haar niet minder dan 21 zetels opleverde. Pikant detail: het was de eerste keer dat die pas opgerichte formatie aan verkiezingen deelnam.

De schok was groot: alle traditionele partijen gingen ferm achteruit. De katholieken incasseerden de zwaarste klap: zij zakten weg van 38,5 naar 28,8 procent van de stemmen. De socialisten gingen vijf procent achteruit (van 37,1 naar 32,1). De liberalen konden de schade beperken: zij verloren ‘amper’ twee procent (14,2 naar 12,2). Na een korte formatie leverde die spectaculaire stembusgang uiteindelijk een ‘coalitie van de verliezers’ op. De drie partijen die klappen hadden gekregen, vormden opnieuw een tripartite; ze gingen door met het ‘herstelbeleid’ dat ze een jaar eerder hadden ingezet.

Cordon sanitaire?
Werd er dan niet geluisterd naar het ‘signaal van de kiezer’? Helemaal niet. De 18 procent extreemrechtse stemmen in Vlaanderen en Franstalig België (nog steeds een duidelijke minderheid) werden niet geacht het land (mee) te besturen. Dat gold a fortiori voor de 6 procent die naar extreemlinks waren gegaan. Het was en is immers niet zo dat een partij automatisch (mee) aan het bewind moet komen na een electorale zege. Want in een democratie wordt het beleid niet bepaald door een minderheid, zelfs al gaat ze erop vooruit. Dat werd toen als een evidentie beschouwd; nu blijkbaar niet meer.

Van een ‘cordon sanitaire’ was 83 jaar geleden helemaal geen sprake. De politieke en ideologische afstand tussen de drie traditionele partijen en de anti-Belgische, fascistische Vlaams-nationalisten was zo groot dat niemand er ook maar aan dacht om met hen ‘gesprekken’ op te starten (alhoewel, bepaalde elementen van de katholieke partij probeerden nadien de banden aan te halen met het VNV).

Ook de anti-establishmentpartij Rex – eigenlijk een extreemrechtse dissidentie van de katholieke partij – stond en bleef buiten spel. De leider van Rex, de welbespraakte en goedgeklede demagoog Léon Degrelle, bleef dus zijn aanvallen op het ‘verrotte parlementaire systeem’ verder spuien. Vandaag spreekt de eveneens afgeborstelde Dries Van Langenhove met een gelijkaardige degout over de ‘verrotte particratie’. Van samenwerking met de communisten, baarlijke duivels in de ogen van alle andere partijen, was toen, net zoals nu, helemaal geen sprake.

‘Linkse ratten’
In 1936 waren er in ons land geen vluchtelingen die de Middellandse Zee overstaken, en er waren ook geen moslims, moskeeën of hoofddoeken. Maar toen waren er wel vluchtelingen, voornamelijk Joden die ontsnapt waren aan het moorddadige nazibewind in Duitsland en Oostenrijk. In de ogen van de toenmalige Vlaams-nationalisten waren die vreemdelingen niet welkom. Het VNV verkondigde zelfs een virulent antisemitisme.

Diezelfde partij verzette zich hevig tegen al wat ‘links’ was, in de eerste plaats tegen de socialisten. Een beetje zoals de Vlaams Belang-militanten van vandaag, die zondagavond triomfantelijk ‘Linkse ratten, rolt uw matten’ riepen – een minder beschaafde versie van de mantra van Bart De Wever als zou het ‘allemaal de schuld van de sossen’ zijn.

In 1936 was nog geen sprake van de ‘Europese bureaucratie’, vandaag het andere grote mikpunt van de extreemrechtse partijen die overal de kop opsteken. In de jaren 30 droomden sommigen al van Europese eenmaking, maar dat werd toen nog beschouwd als een utopie. De nationale staten waren niet gebonden aan internationale afspraken.

Alle grenzen waren toen zogezegd potdicht; enkel de ongelukkige slachtoffers van de fascistische vervolgingen in Duitsland en Italië wisten die te overschrijden om asiel te zoeken in de nog democratische landen. Maar ondanks de onbeperkte soevereiniteit van de nationale staten ging het toen ook niet goed met Europa. Waarom? Precies omdat de natiestaten zich toen allemaal verheven voelden boven de anderen, en dat ze ongestoord het ‘eigen volk eerst’-principe verdedigden.

Die ingesteldheid had in vele Europese landen geleid tot een uitbarsting van ‘nationale identiteit’, met als resultaat de fascistische dictaturen in Duitsland, Oostenrijk en Italië én autoritaire, antisemitische en antilinkse regimes in landen als (tiens, tiens) Hongarije onder admiraal Horthy, of Polen onder de opvolger van de sterke man maarschalk Pilsudski. Uit dit ongeremde machtsstreven van autoritaire Europese natiestaten ontstond de Tweede Wereldoorlog, exact vier jaar na de spectaculaire Belgische stembusgang van 1936.

door Guy Vanthemsche


Bronnen:

♦ naar een artikel van Guy Vanthemsche “De allereerste Zwarte Zondag, met ook donkerrode tinten” van 31 mei 2019 en “een artikel van Karin De Ruyter “Hoe Vlaams Belang ook deze krant verraste” van 1 juni 2019 op de site van De Standaard

♦ met dank aan G.F. voor de hint

Een gedachte over “De verkiezingsuitslag van 2019 in België lijkt erg goed op die van 1936

  1. Wat betreft het Joodse belang……

    Het maakt niet uit of de kogel van links of rechts komt, Joden kunnen sowieso op géén van beide rekenen.

    Van (ultra) Rechts tot (ultra) Links en met een groeiende Islam factor als gemeenzame deler (fanatiek voor/tegen) zijn het sowieso altijd de Joden die de slechte kaarten krijgen toebedeeld.

    Doen ze niet mee, zijn ze buitenstaander.
    Doen ze mee, nemen ze de macht over.
    Economische problemen….schuld v. Joden.
    Economische welvaart…….. profiterende Joden.
    Wereldproblemen…………… heersende Joden.
    Meningsuiting…………………..valse bedoelingen.
    etc.etc.etc.

    Met andere woorden….het is altijd de schuld van die paar Joden en nooit van de heersende/regerende klasse en de overgrote bevolking.

    Liked by 1 persoon

Reacties zijn gesloten.