Het Spaanse eiland Mallorca bereidt zich voor op het grootste Joodse evenement in eeuwen

Plaatje hierboven: Xuetas (Chuetas), Joden van Mallorca, werden in middeleeuwse tijden geconfronteerd met marteling en dood in de handen van de Spaanse Inquisitie [beeldbron: North Wind Picture Archives/Alamy]

Joden op het eiland Mallorca in Spanje bereiden zich voor op een Limmud Conferentie omtrent onderwijs dat plaatsvindt op 11 en 12 mei aanstaande, waarvan de organisatoren zeggen dat dit het grootste Joodse evenement zal zijn dat er in eeuwen heeft plaatsgevonden.

Ongeveer 150 mensen, waaronder 45 vertegenwoordigers uit het buitenland, hebben zich aangemeld voor het tweede Limmud Mallorca -evenement, dat dit weekend plaatsvindt, volgens Dani Rotstein, een in New Jersey geboren inwoner van Mallorca en een van de oprichters van de lokale Limmud-conferentie. . De aanwezigheid is verdubbeld ten opzichte van de eerste Limmud-conferentie vorig jaar, zei hij.

Limmud Festival 2019

Het Limmud-evenement bevat gebeden in drie verschillende stijlen: een Orthodox Sefardische en twee egalitaire gebeden. Het zal ook een inhoudelijk gestuurd programma voor kinderen hebben, met ongeveer 20 deelnemers. De gebeurtenis “zal hopelijk een nieuwe, levendige Joodse gemeenschap helpen opbouwen, waarbij Joden uit de hele wereld samenkomen“, zei Rotstein.

Op vrijdag verzamelen de deelnemers zich bij een gedenkteken voor de slachtoffers van de Inquisitie en herdenken ze de vele honderden mensen vervolgd in die kerk en door de overheid geleide campagne, die in Mallorca begon in 1491 met de executie van 37 Xuetas. De vervolging, die bijzonder brutaal was op Mallorca, leidde tot de creatie van een groep die Xuetas (Chuetas) wordt genoemd.

De Xuetas van Mallorca
De Xuetas (of Chuetas) op het Spaanse eiland Mallorca in de Middellandse Zee, zijn afstammelingen van Mallorcaanse Joden die conversos waren (gedwongen bekeerlingen tot het christendom) of waren crypto-Joden die gedwongen werden om hun religie in het geheim te beleven. Ze beoefenden strikte endogamie door alleen binnen hun eigen groep te trouwen.

Veel van hun nakomelingen observeren een syncretistische vorm van christelijke eredienst die bekend staat als het Xueta-christendom. De Xuetes werden tot in de eerste helft van de 20ste eeuw gestigmatiseerd. In de tweede helft van de eeuw verminderde de verspreiding van de vrijheid van godsdienst en laïcité zowel de sociale druk als de gemeenschapsbanden.

Naar schatting 18.000 mensen op het eiland dragen in de 21ste eeuw Xueta-achternamen, maar slechts een klein deel van de samenleving (inclusief die met achternamen van Xueta) is zich bewust van de complexe geschiedenis van deze groep. In de afgelopen jaren zijn tientallen xueta’s teruggekeerd naar het Jodendom. Vorig jaar werden twee xuetas voor het eerst verkozen in het vier persone bestuur van de Joodse gemeenschap van Mallorca.

Tegenwoordig vermengen en trouwen Xuetas met andere Mallorcanen, maar er is nog steeds een waarschuwing verbonden aan de geschiedenis en cultuur van Spanje, waar enquêtes van de afgelopen 10 jaar het hebben gerangschikt onder Europese landen met de hoogste antisemitische opvattingen. Een 2008 Pew Global Attitudes-onderzoek wees uit dat 46 procent van de Spanjaarden negatief staan tegenover de Joden, de hoogste negatieve score in Europa.

Plaatje hierboven: Palma de Mallorca, 14 september 2018. Inhuldiging door de Spaans Joodse verenigingen Comunidad Judía de les Illes Balears, Arca Llegat jueu en Memoria del carrer, van een gedenksteen op het Gomilaplein, waar in 1691 ten tijde van de Spaanse Inquisitie 37 Xuetas werden geëxecuteerd [beeldbron: Radio Sefarad]


Bronnen:

♦ naar een artikel van Cnaan Liphshiz “Spanish island of Mallorca prepares for largest Jewish event in centuries” van 10 mei 2019 op de site van The Jewish Telegraphic Agency (JTA)