Nederlandse koningin Wilhelmina wilde Belgische koning Leopold III vrijkrijgen in ruil voor nazi’s

Plaatje hierboven: Berchtesgaden, Duitsland, 19 november 1940. In een poging om de positie van België in het Derde Rijk te bespreken en zijn troon veilig te stellen, had de Belgische koning Leopold III (vooraan links) een onderhoud met Reichsführer Adolf Hitler. Na de oorlog krijgt hij de rekening gepresenteerd voor zijn verraad en zal verplicht worden om troonsafstand te doen [beeldbron: Cegesoma]

Tja, waar de Europese koningshuizen zich mee bezighielden om en rond de Tweede Wereldoorlog en hun rol in het al dan niet onderhouden van goede relaties met nazi-Duitsland, is iets wat ze tot op vandaag velen trachten te verzwijgen dan wel te minimaliseren. Het openen van de archieven van het Vaticaan zou al veel licht kunnen werpen op hun stiekeme activiteiten en sympathieën.

Maar zo nu en dan komt er toch nog iets boven water. Zo berichtte een paar dagen geleden de Nederlandse krant Trouw over hoe de Nederlandse koningin Wilhelmina aan het einde van de Tweede Wereldoorlog trachtte om de Belgische koning Leopold III vrij te krijgen die met zijn gezin in Oostenrijk gevangen werd gehouden door de Duitsers.

Koning Verrader
Leopold III en zijn gezin was namelijk op 7 juni 1944, daags na de Landing in Normandië, door de Duitsers gedeporteerd en opgesloten in het kasteel Hirschstein aan de Elbe in Saksen. Op 7 maart 1945, toen de geallieerde troepen naderden, werden ze overgebracht naar Strobl in Oostenrijk. Bij de geallieerden zelf, in het bijzonder bij de Britten was Leopold III allesbehalve geliefd.

Winston Churchill ergerde zich vooral hoe de eigengereide Leopold III zich in het begin van de oorlog “zonder voorafgaand overleg, met zo min mogelijk waarschuwing, zonder advies van zijn ministers en op zijn eigen persoonlijk initiatief, een bericht zond naar het Duitse opperbevel, waarin hij de overgave van zijn (Belgische) leger betekende en onze hele flank en onze terugtocht in gevaar bracht.”

De Britse pers noemde Leopold III de “Koning Verrader” en “Koning Rat“. De stiekeme ontmoeting van Leopold III met Adolf Hitler, en eerder die van zijn zuster prinses Marie-José met de Führer in Berchtesgaden, in het najaar van 1940 zouden hem later zuur opbreken en hem tot aftreden dwingen, gekend als de Koningskwestie.

Met de ‘hulp’ van Wilhelmina
In tegenstelling tot de Belgische koning was de Nederlandse koningin Wilhelmina (plaatje rechts) en haar gezin al meteen na de inval van de Duitsers van Nederland met haar gezin meteen naar Londen gevlucht. Om de een of andere reden maakte Wilhelmina zich zorgen om het lot van de ‘Koning Verrader’ na een gesprek met koningin Elizabeth, de moeder van Leopold.

Aan haar minister van Buitenlandse Zaken Eelco Van Kleffens vroeg ze of er een ruil mogelijk was met de nazi’s. Wilhelmina wilde aan het einde van WO II aangehouden nazi’s een vluchtweg aanbieden in ruil voor de vrijlating van Leopold III. Aan haar minister van Buitenlandse Zaken vroeg ze om via het Vaticaan “af te tasten” of gevangen nazi’s konden worden geruild voor de Belgische koninklijke familie.

Uiteindelijk leverde dit alles niks op. De koning bleef waar hij zat. Maar na 7 maart 1945 werd het toch nog even spannend voor hem. Heinrich Himmler had namelijk het bevel gegeven om de Belgische koninklijke familie te fusilleren, maar omdat de troepen van de Amerikaanse generaal George Patton de telefoonlijnen hadden vernield kwam het bericht niet aan.

Koningskwestie
Begin mei werd de koninklijke familie door het 7de Amerikaanse leger van generaal Alexander Patch bevrijd en verhuisde de koninklijke familie op 5 oktober 1945 naar Zwitserland in afwachting van het resultaat van de Koningskwestie. Begin augustus 1950 besloot Leopold III om af te treden en werd prins Boudewijn op 10 augustus 1950 tot plaatsvervanger van zijn vader aangesteld en op 11 augustus legde koning Boudewijn I de eed af. De monarchie was gered.

Ook de Nederlandse monarchie verkeerde in de naoorlogse periode eventjes in nauwe schoentjes na de persoonlijke bemoeienissen van koningin Wilhelmina in een poging om de parlementaire democratie naar haar hand te zetten. Een en andere leidde ertoe dat zij in een radiotoespraak van 12 mei 1948 haar abdicatie aankondigde. Na een ambtsperiode van bijna 50 jaar deed zij op 4 september 1948 troonsafstand. Twee dagen later vond de inhuldiging van koningin Juliana plaats.

Plaatje hierboven: Ter voorbereiding van het bezoek van haar broer koning Leopold III aan Duitsland, reisde prinses Marie-José (links) midden oktober 1940 incognito naar München en had op 17 oktober een gesprek met de Führer (rechts). Prinses Marie-José van Savoie, prinses van België, dochter van Albert I en de echtgenote van Umberto van Savoie, zou tevens een verhouding hebben gehad met Il Duce, aka Benito Mussolini [beeldbron: DBNL]


Bronnen:

♦ naar een artikelNederlandse koningin Wilhelmina wou nazi’s ruilen voor Leopold III” van 2 mei 2019 en een artikel ““Nederlandse koningin Wilhelmina overwoog ruil met nazi’s om koning Leopold te redden”” van 30 april 2019 op de site van Het Laatste Nieuws

♦ naar een artikel van Cathy Galle “Is koning Leopold III ‘geruild’ tegen enkele topnazi’s aan het einde van WOII?” van 2 mei 2019 op de site van De Morgen (DM)

♦ naar een artikelDutch queen planned deal with Nazis to help rescue Belgian king – Queen Wilhelmina tried to broker pact via Vatican for Leopold III, war diaries reveal” van 30 april 2019 op de site van The Guardian

Een gedachte over “Nederlandse koningin Wilhelmina wilde Belgische koning Leopold III vrijkrijgen in ruil voor nazi’s

Reacties zijn gesloten.