DNA studie onthult: Kruisvaarders mengden zich in het Heilig Land met de locale bevolking

DNA uit de 13de eeuw dat nog steeds in een put in Libanon ligt begraven, werpt licht op de levens van de kruisvaardersoldaten en hoe ze zich vermengden met de lokale bevolking, zo blijkt uit een nieuw onderzoek. De studie werd donderdag gepubliceerd in The American Journal of Human Genetics.

Christenen vielen binnen en probeerden het Nabije Oosten te claimen tijdens de Kruistochten, een reeks religieuze oorlogen tussen 1095 en 1291. Hoewel de legers geleid werden door de adel, waren de soldaten zelf gewone mannen die verloren gingen in de geschiedenis  en er is niet veel over hen bekend.

“We weten dat Richard Leeuwenhart, die koning van Engeland was tot aan zijn dood in 1189, in de Kruistochten ging vechten, maar we weten niet veel over de gewone soldaten die daar leefden en stierven, en deze oude voorbeelden geven ons daarin een inzicht,” zei Chris Tyler-Smith, senior studie auteur en genetica-onderzoeker bij het Wellcome Sanger Institute in een verklaring.

Eerst de Joden
Toen paus Urbanus II in november 1095 opriep tot de [Eerste] Kruistocht tegen moslims, gingen de sluizen van de haat open. Voor veel Europeanen sprak het voor zich dat eerst de Joden moesten bestreden worden voordat de moslims aan de beurt waren. Aanvankelijk werd die opvatting gesteund door de bovenste gelederen van de kruistochthiërarchie.

Godfried van Bouillon zelf, een van de belangrijkste leiders van de Kruistochten en later de eerste regent van christelijk Jeruzalem, wilde dat pad pas inslaan “nadat het bloed van de gekruisigde is gewroken met Joods bloed en nadat elk spoor van het woord ‘Jood’ is uitgewist”.

De invloedrijke benedictijner monnik Sigisbert van Gembloers stemde daarmee in, want “een oorlog voor de Heer” kon pas plaatsvinden als de joden bekeerd waren. Wie weerstand bood, zou alles worden ontnomen en worden “afgeslacht en de stad uit gegooid”, aldus Sigisbert.

Het Zwaard en het Kruis
Onderzoekers onthulden 25 mannelijke skeletten in twee grafkuilen in Sidon, Libanon, daterend uit de 13de eeuw. Dit is een van de weinige bekende begraafplaatsen van kruisvaarders in een gebied waar grote veldslagen woedden tussen 1110 en 1249.

De mannen kwamen op gewelddadige wijze om het leven, vermoedelijk in de strijd, op basis van het bewijs van letsels met botte kracht die werden aangetroffen op hun schedels en botten. Hun lichamen werden in de put gedumpt en verbrand. Koolstof-14-datering liet de onderzoekers toe te bepalen dat de Europese schoengespen en een munt gevonden naast de overblijfselen dateren van de Kruistochten.

Er werd ook een afgehakte schedel gevonden in de buurt; de onderzoekers geloven dat het mogelijk in een tegenliggend kamp is gekatapulteerd om ziekten te verspreiden of om het moreel te verminderen. Maar ze waren in staat om DNA te herstellen van tijdelijke botten en sequenties uit het hele genoom uit te voeren om te bevestigen dat de mannen Kruisvaarders waren – een hele prestatie gezien het feit dat de lichamen waren verbrand en begraven in een warm, vochtig klimaat. Beide factoren zorgen ervoor dat DNA degradeert.

De onderzoekers verwachtten niet de verschillende afkomst van de mannen te vinden. Sommigen waren afkomstig uit Spanje en Sardinië, vier waren locale bewoners die waarschijnlijk werden gerekruteerd om te vechten, en twee droegen gemengde genetica die aangaven dat ze het resultaat waren van relaties tussen Kruisvaarders en de lokale bevolking. Sommige van de soldaten die vanuit West-Europa waren gereisd om te vechten bleven achter in de pas opgerichte christelijke staten die volgens de studie aan de oostelijke Middellandse Zeekust opdoken.

Ze vestigden zich en hadden gezinnen met de lokale bevolking. Terwijl de oorlogen woedden, stierven ze ook samen in de strijd. éOnze bevindingen geven ons een ongekend beeld van de afkomst van de mensen die vochten in het leger van de Kruisvaarders. En het waren niet alleen Europeanen,” zei Marc Haber, de eerste auteur van de studie en een postdoctorale fellow bij het Wellcome Sanger Institute, in een verklaring.

“We zien deze uitzonderlijke genetische diversiteit in het Midden-Oosten tijdens de middeleeuwen, met Europeanen, Nabije Oosterlingen en gemengde individuen die vechten in de Kruistochten en samen leven en sterven.” Verrassend genoeg liet de genetische invloed van de Kruisvaarders geen blijvende indruk achter op Libanon. Dit staat in contrast met eerdere bevindingen met betrekking tot indringers in tijden van conflict, zoals de Mongolen, die in staat waren hun genetische afstamming te verspreiden, en koloniale Iberiërs die in Zuid-Amerika aankwamen.

Beide gebeurtenissen veranderden voor altijd de genetische samenstelling van de lokale bevolking. Voor de nieuwe studie, volgden de onderzoekers DNA van mensen die in het gebied leefden tijdens de Romeinse periode 2000 jaar geleden. Het is genetisch vergelijkbaar met dat van de hedendaagse bevolking. “Als je kijkt naar de genetica van mensen die leefden tijdens de Romeinse periode en de genetica van mensen die er tegenwoordig wonen, zou je denken dat er gewoon deze continuïteit was,” zei Haber.

“Je zou denken dat er niets gebeurde tussen de Romeinse periode en vandaag, en je zou missen dat gedurende een bepaalde periode de bevolking van Libanon Europeanen en mensen met een gemengd voorgeslacht omvatte. Nadat de gevechten waren afgelopen, trouwde de gemengde generatie met de lokale bevolking en de genetische sporen van de kruisvaarders waren snel verloren.”

De lokale bewoners hebben grote inspanningen geleverd om de kruisvaarders te verdrijven en zijn daar uiteindelijk in geslaagd na een paar honderd jaar, aldus de onderzoekers. De studie geeft inzicht in het soort dingen die vaak niet in de geschiedenis worden opgenomen. “Historische gegevens zijn vaak erg fragmentarisch en mogelijk erg bevooroordeeld,” zei Tyler-Smith.

“Maar genetica geeft ons een aanvullende benadering die sommige dingen die we in de geschiedenis lezen, kunnen bevestigen en ons dingen kunnen vertellen die niet zijn opgenomen in de historische verslagen die we hebben. En aangezien deze benadering door historici en archeologen wordt overgenomen als een onderdeel van hun vakgebied, denk ik dat het alleen maar meer en meer verrijkend zal worden.”


Bronnen:

♦ naar een artikel van Ashley Strickland “Skeleton DNA reveals surprising backgrounds of Crusader soldiers” van 18 april 2019 op de site van CNN

♦ naar een artikel op deze blogJodenvervolging tijdens de Kruistochten 1096-1099 – Deel 1: Eerst de Joden dan de moslims – Deel 2: De Volkskruistocht – Deel 3: Bekeren of sterven” van 13/15 september 2018