Gaza: Het verhaal achter het conflict

Het is een kleine, ongeveer 360 km² grote strook aan de Middellandse Zee tussen Egypte en Israël, die al tientallen jaren lang door geweld wordt overschaduwd, waarin protesten en militaire acties aan de orde van de dag zijn.

En opnieuw heeft Hamas het voorzien op Israëlische steden. Er werden drie langeafstandsraketten afgeschoten richting Tel Aviv, de streek met de meeste bevolking in Israël. Hieronder een beknopt overzicht hoe het conflict zich in de regio gedurende de afgelopen 70 jaar heeft ontwikkeld.

Egyptische controle over Gaza na Israël´s Onafhankelijkheidsoorlog
Op 14 mei 1948 werd Israël officieel een staat, de eerste joodse natie na 2000 jaar. Een dag later brak er oorlog uit tussen Israël en vijf Arabische landen: Jordanië, Irak, Syrië, Egypte en Libanon.

Tijdens de oorlog vluchtten tienduizenden Palestijnen vanuit Israël richting Egypte, in de hoop om later weer naar huis terug te kunnen keren wanneer Israël verslagen zou zijn door de Arabische legers. Egypte weigerde de vluchtelingen het land binnen te laten, de Palestijnen bleven in de Gazastrook. Aan het einde van de oorlog nam Egypte de controle over de Gazastrook over.

Plaatje hierboven: Gaza, 1948-1967 gebukt onder de Egyptische bezetting. Een Arabisch vluchtelingenkamp in de Gazastrook gerund door het Egyptische leger. Journaliste Martha Gellhorn die toen de Gaza bezocht en de erbarmelijke leefomstandigheden constateerde, beschreef die toestand destijds in het oktobernummer van 1961 in Atlantic Monthly als volgt: “De Gazastrook is geen afschuwelijk oord, noch een zichtbare ramp. Het is erger. Het is een gevangenis” [beeldbron: Crethi Plethi]

Israël kreeg de controle terug tijdens de Zesdaagse Oorlog
Gaza stond tot de Zesdaagse Oorlog onder controle van Egypte. Toen Israël niet alleen Jeruzalem en het Bijbelse kernland Judea en Samaria maar ook de Gazastrook veroverde, brak er een periode van relatieve rust aan in de kleine landstrook, die nu onder Israëlische civiele militaire heerschappij stond. Israëli´s en Palestijnen mochten zich vrij bewegen tussen Gaza en Israël om er te werken, voor medische verzorging of het onderhouden van vriendschappen.

In 1987 brak de eerste Intifada en de Gazastrook uit, nadat een Israëlische vrachtwagen per ongeluk een ongeluk had veroorzaakt, waarbij Palestijnse Arabieren gedood werden. De Palestijnen van Gaza zagen in het ongeluk een opzettelijke wraakactie, omdat dagen daarvoor een Israëli bij een terreuraanval in Gaza om het leven was gekomen.

De Vredesverdragen van Oslo tussen de Palestijnse PLO en de Israëlische regering in het jaar 1995 voorzagen o.a. in een terugtrekking uit Gaza en grote delen van Judea en Samaria. Israël verliet de Gazastrook in het jaar 2005 en ontbond de Gush Katif landbouwnederzettingen rondom Gaza volledig.

Hamas neemt de controle over
Niet veel later rukte Hamas, een tak van de terroristische Moslimbroederschap, de regerende PLO in het jaar 2006 de controle uit handen, wat gepaard ging met een toename van gewelddadige aanvallen op Israël. Sindsdien houdt Hamas Gaza in een ijzeren greep, een landstreek gevreesd wegens gewelddadige protesten, bommen, terreurtunnels, het in brand steken van Israëlische landerijen en andere terroristische aanvallen, zoals de actuele aanval met langeafstandsraketten op het dichtbevolkte centrum van het land. DE daartoe benodigde raketten en bommen worden door anti-Israëlische terreurbewegingen in andere landen zoals Iran via Egypte de Gazastrook binnengesmokkeld.

Inmiddels vonden er van de kant van Israël sinds 2005 drie pogingen plaats om de terreur en de raketten van Hamas te stoppen. Operatie “Cast Lead” (2008-2009) en operatie “Pillar of Defense” (2012) waren rechtstreekse antwoorden op raketaanvallen op Israëlische plaatsen in de buurt van de Gazastrook. Operatie “Protective Edge” in het jaar 2014 werd echter voorafgegaan door de ontvoering van en moord op drie Israëlische jongeren door twee leden van Hamas.

Toename van Palestijnse protesten en bommen
Op 30 maart 2018 ondernamen Palestijnen in Gaza een georganiseerde poging om de grens met Israël te doorbreken en door middel van deze “Grote mars van de terugkeer” genoemde onderneming Israël binnen te marcheren. Terreuraanvallen, bommen, raketten en verbrand land zijn sinds deze mei 2018 geëscaleerd, toen de ambassade van de VS naar Jeruzalem werd verplaatst. De gewelddadige protesten duren tot op de dag van vandaag voort en culmineerden in de raketaanval begin deze week.

Over 14 dagen worden er verkiezingen in Israël gehouden. In hun poging om langdurige oplossingen voor de Gazastrook uit te werken, proberen politici elkaar wederzijds te overbieden. Velen roepen om een nieuwe bezetting van de Gazastrook, anderen pleiten voor het uit de macht zetten van Hamas. Itamar Ben-Gvir van de rechtse partij “Jewish Powerment” riep Israël ertoe op om als antwoord op de raketaanval weer terug te keren naar Gush Katif, de joodse nederzetting in de Gazastrook, die in 2005 werd geëvacueerd.

Nieuw is het opvlammen van een protest van de Palestijnen tegen Hamas, die afgelopen week op een openbare demonstratie protesteerden tegen de leiding van Hamas in de Gazastrook.

door David Lazarus


Bronnen:

♦ artikel in een vertaling uit het Duits door E.J. Bron van een artikel “Gaza: Die Geschichte hinter dem Konflikt” op de site van Israel Heute van 26 maart 2019.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.