1.600 jaar oude rijk Samaritaans landgoed ontgraven 20 km ten oosten van Ra’anana

Alleen God helpt het prachtige eigendom van Meester Adios, amen“, leest de 1600 jaar oude inscriptie (plaatje hierboven) die onlangs is gevonden in opgravingen die werden uitgevoerd in Tzur Natan door de Israëlische Antkwiteiten Autoriteit (IAA).

De opgravingen werden uitgevoerd voorafgaand aan de nieuwe wijkconstructie, geïnitieerd door de Israel Lands Authority, en eindigden deze week. Tzur Natan is een coöperatieve gemeenschap gebouwd op een heuveltop in het westen van Samaria, 500 voet boven de zeespiegel, op een heuvelrug in de uitlopers van de Samaritaanse heuvels, ongeveer 14 mijl van de stad Ra’anana.

De inscriptie, in het Grieks, werd ontcijferd door Prof. Leah Di Segni van de Hebreeuwse Universiteit in Jeruzalem. Het is gedateerd in de vroege vijfde eeuw na Chr., de periode waarin de Samaritaanse nederzettingen het hoogtepunt bereikten van hun macht en welvaart in de zuidelijke Sharon-vlakte.

Volgens Dr. Hagit Torge, directeur van de opgravingen namens de IAA, “werd de inscriptie ontdekt in een indrukwekkende wijnpers die blijkbaar deel uitmaakte van het landgoed van een rijke persoon genaamd Adios. Dit is pas de tweede wijnpers die in Israël werd ontdekt met een zegeninscriptie in verband met de Samaritanen. De eerste werd een paar jaar geleden ontdekt in Apollonia, bij Herzliya.

Herzliya grenst aan Ra’anana. De archeologen ontdekten steengroeven met uitgehakte depressies die werden gebruikt voor het cultiveren van wijnstokken bij de wijnpers, kennelijk onderdeel van het landgoed van Master Adios.

‘Meester’ was een eerbetoon aan vooraanstaande leden van de gemeenschap en getuigt van de hoge sociale status van de eigenaren van het landgoed,” zegt Torge, en voegt eraan toe: “De locatie van de wijnpers staat bij de top van Tel Zur Natan, waar overblijfselen van een Samaritaanse synagoge werden gevonden met een ander opschrift, en onthult Adios’ hoge status.

De Samaritaanse synagoge van Tzur Natan werd in de zesde eeuw omgebouwd tot kerk. Een paar jaar geleden werd een compound ontdekt, met grote kamers en ruimtes voor het produceren van wijn, olie en meel. In een daarvan werd een door Pompee-ezels aangedreven molen gevonden, waarin een zevenarmige kandelaar werd gegraveerd.

De inscriptie in de Samaritaanse wijnpers is een extra getuigenis van de uitgebreide Samaritaanse nederzetting in de zuidelijke Sharon-vlakte tijdens de Byzantijnse periode. De opkomst van de Samaritanen als een aparte etnische en religieuze gemeenschap lijkt plaats te hebben gevonden na de Assyrische verovering van het Koninkrijk Israël in ongeveer 721 v. Chr.

Tijdens de Byzantijnse Periode van Jeruzalem (324 tot 614 na Chr.), kwamen de Samaritanen in opstand in een poging hun identiteit te behouden. Na de opstand nam de gemeenschap af en keerde terug naar het gebied van Mount Gerizim, waar nog steeds een Samaritaanse gemeenschap leeft:

Plaatje hierboven: Israël’s Samaritanen vieren het Feest van het Ongedesemde Brood (matses), voorjaar 2013 [beeldbron: AA Council]


Bronnen:

♦ naar een artikel van David Israel “1,600 Year-Old Wealthy Samaritan’s Estate Unearthed 14 Miles East of Ra’anana” van 27 februari 2019 op de site van The Jewish Press