Israël’s diplomatieke successen in 2018 van Jeruzalem tot Latijns Amerika

Plaatje hierboven: Cypriotische president Nicos Anastasiades, de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en de Griekse premier Alexis Tsipras op de vijfde Top Israël-Griekenland-Cyprus in Beersjeba op 20 december 2018 [beeldbron: Kobi Gideon/GPO]

Het jaar 2018 wordt door veel experts gezien als een speerpunt voor de Israëlische diplomatie, inclusief belangrijke prestaties en een groter internationaal bereik. Tegelijkertijd zeggen analisten dat de Joodse staat wordt geconfronteerd met politieke terugstoot en een aantal belangrijke uitdagingen als het kalenderjaar ten einde loopt.

Het meest gedenkwaardige op de lijst van diplomatieke ontwikkelingen in 2018 was de door de Amerikaanse president Donald Trump aangestuurde opening van de Amerikaanse ambassade in Jeruzalem en zijn terugtrekking uit de nucleaire deal van 2015, doelen die lang verdedigd werden door de Israëlische premier Benjamin Netanyahu en die beide plaatsvonden in mei.

Het afgelopen jaar zorgde ook voor een reeks verbeterde bilaterale relaties met belangrijke naties op verschillende continenten. In zijn rol als minister van Buitenlandse Zaken, werkte Netanyahu aan de uitbreiding van de bondgenoten van Israël, gedreven door het vooruitzicht van handelsovereenkomsten, politieke steun in internationale fora en gedeelde oppositie tegen de nucleaire plannen en regionale agressie van Teheran.

De Amerikaanse ambassade in Jeruzalem opende op 14 mei 2018 de deuren na het besluit van Trump van een ​​jaar eerder om Jeruzalem te erkennen als hoofdstad van Israël. De Amerikaanse ambassadeur in Israël David Friedman beschreef de opening van de ambassade als “een demonstratie voor de wereld dat de VS aan de zijde van zijn bondgenoten staat en niet terugdeinst voor zijn vijanden.” Volgens Friedman, “ziet de wereld Israël nu door een nieuwe lens. Diplomatieke en strategische relaties die tien jaar geleden ondenkbaar waren, komen thans tot stand in Afrika, Azië, het Midden-Oosten en Zuid-Amerika.

Sinds het manoeuvre van de VS beweert Israël dat het in gesprek is met ongeveer 10 landen over het verplaatsen van zijn ambassades naar Jeruzalem. Tot nu toe heeft alleen Guatemala de leiding van Washington gevolgd. Paraguay beloofde dat te doen, maar keerde later op zijn stappen terug. Echter, andere Latijns-Amerikaanse landen zoals Brazilië onder pro-Israëlische president Jair Bolsonaro en Honduras plannen verder een mogelijke verhuis.

Kolonel (op rust) Miri Eisin, een expert in geopolitiek en voormalig adviseur in het kabinet van de premier, zei tegen JNS: “Het manoevre van de Amerikaanse ambassade is de belangrijkste ontwikkeling van dit jaar. Het heeft een zeker uitdeinend effect gehad met een verscheidenheid aan landen die nu hun positie heroverwegen en hun opvattingen over het Israëlisch-Palestijnse conflict verscherpen.”

Trump volbracht een campagne-belofte door zich terug te trekken uit de Iraanse nucleaire deal, ook in mei, waarbij twee reeksen hernieuwde Amerikaanse sancties tegen Iran werden opgelegd – één begin augustus en één begin november. Terwijl het grootste deel van de wereld de Iran-deal blijft steunen, hebben Amerikaanse sancties gevolgen voor de toch al haperende Iraanse economie, vooral de olie-export.

De sancties zijn minder pijnlijk geweest dan ze geweest kunnen zijn sinds Washington ontheffingen heeft verleend aan acht landen, waaronder China, India en Japan. Ambassadeur Yoram Ettinger van het Ariel Centrum voor Policy Research vertelde JNS: “Het belangrijkste in 2018 is de bereidheid van president Trump om het Iraanse nucleaire programma aan te pakken, evenals de regionale agressie. Dit heeft grote strategische voordelen voor Israël.”

In maart tekende Trump de Taylor Force Act. Genoemd ter nagedachtenis aan een 28-jarige visiting graduate student en Amerikaanse veteraan vermoord in Tel Aviv door een Palestijnse terrorist, de wet dwong de Amerikaanse hulp aan de Palestijnse Autoriteit tot stilstand totdat het ophield om ‘salarissen’ te betalen aan overleden en gevangen terroristen en hun families.

Deze wet toont de versterkende of wederzijds voordelige relaties tussen de VS en Israël,” zei Ettinger. Het is “een ander voorbeeld in de verandering in houding van de VS tegenover de Verenigde Naties als geheel, inclusief een einde aan de financiering van UNWRA, dat een bron is van Palestijnse hate-educatie,” voegde hij eraan toe.

Het afgelopen jaar was er sprake van snelgroeiende banden tussen Israël en Saoedi-Arabië. De Saoedi’s erkennen de Joodse staat nog steeds niet, maar er zijn berichten over geheime coördinatie tussen de hoogste veiligheidsfunctionarissen in Jeruzalem en Riyad, te midden van gedeelde bezorgdheid over het regionale agressie- en nucleaire programma van Iran.

Het pad naar sterkere banden heeft mogelijk enige tegenslagen gekend na de moord op de schrijver Jamal Khashoggi uit Washington Post in de Saoedische ambassade in Istanboel. Twee topambtenaren uit Saoedi-Arabië die betrokken waren bij de moord waren naar verluidt sleutelfiguren in de inspanningen van kroonprins Mohammed bin Salman voor warmere banden met Israël.

Netanyahu’s baanbrekende diplomatieke reizen in 2018 omvatten een officieel bezoek aan het Arabische sultanaat Oman, waar hij gesprekken voerde met Sultan Qaboos Bin Said. De twee landen hebben geen formele diplomatieke banden, en het was de eerste bijeenkomst in zijn soort sinds post-Oslo in 1996. Ook belangrijk was het historische bezoek van Tsjadische president Idriss Déby aan Israël, terwijl Netanyahu van plan was volgend jaar het Centraal-Afrikaanse land te bezoeken, op welke tijd de twee naties verwachtten een vernieuwing van diplomatieke banden te verklaren

Andere historische ontmoetingen versterken de economische banden met leiders uit China, Japan en India. Chinese vice-president Wang Qishan bezocht Israël, net als de Japanse premier Shinzo Abe. Netanyahu ontmoette zijn Indiase tegenhanger Narendra Modi in Delhi, wat leidde tot een gezamenlijke verklaring van het ‘aanbreken van een nieuw tijdperk’ in de bilaterale betrekkingen.

Het jaar komt ten einde met de verrassingsaankondiging van Trump dat Amerikaanse troepen uit Syrië zullen worden teruggetrokken. Het is nog te vroeg om te zeggen hoe de ontwikkeling zal verlopen, maar het bracht het eerste alarm van Netanyahu en Israëlische supporters in Washington, die vrezen dat de beweging positieve prestaties in het Midden-Oosten ongedaan kan maken.

Ettinger vertelde JNS: “De nieuwste ontwikkeling met Syrië kan problematisch zijn in het leveren van rugwind aan de vijanden van Israël, inclusief Iran, Syrië en IS, en het lijkt Koerdische bondgenoten onder de bus te gooien. Ik hoop dat er achter de schermen dingen gebeuren waarvan we ons misschien niet bewust zijn.”

Analist uit het Midden-Oosten Amotz Asa-El vertelde JNS: “Wat we zelf hebben gedaan, was een indrukwekkend jaar. Inventieve bewegingen door Netanyahu, waaronder spraakmakende topontmoetingen met Oost-Europese, Zuid-Amerikaanse en Afrikaanse leiders, en de ondertekening van de overeenkomst tussen Israël en Italië, Griekenland en Cyprus over een gaspijpleiding naar Europa zijn belangrijke voorbeelden.”

Tegelijkertijd wijst Asa-El erop, “buiten Israëls controle ligt de crisis na de moord op Khashoggi en de ontwikkelingen die zouden kunnen volgen op het besluit van de VS om zich terug te trekken uit Syrië.

Niet alle analisten waren onder de indruk van de diplomatieke prestaties van Israël. Ambassadeur David Baker van het Jeruzalem Centrum voor Beleidsstudies vertelde JNS dat “het diplomatieke jaar niet bijzonder belangrijk is geweest en dat het routineuze ups en downs had. Er is geen groot succes geweest op het vredesfront. Hoewel er enige vooruitgang is geboekt in de betrekkingen tussen Israël en gematigde Arabische staten in de regio, worden deze overschaduwd door de verslechtering van de Palestijnen en de ontwikkelingen op het Syrische en Libanese front.”

Kijkend naar de toekomst, vertelde David Weinberg van het Joods Instituut voor Strategische Studies JNS dat “Israël meer moet doen om de afschrikking te herstellen en de burgerbereidheid te verbeteren omdat er oorlog komt. In de tussentijd moeten we de diplomatieke voordelen behalen en vertalen in echte politieke invloed wanneer dat het meest nodig is.


Bronnen:

♦ naar een artikel van Steve Leobowitz “From Jerusalem to Latin America: Israel’s diplomatic successes in 2018 – It was a banner year for diplomacy, though analysts say the Jewish state is now facing political pushback and some significant new challenges” van 31 december 2018 op de site van The Jewish News Syndicate (JNS)

Een gedachte over “Israël’s diplomatieke successen in 2018 van Jeruzalem tot Latijns Amerika

Reacties zijn gesloten.