Waarom ontbindt Mahmoud Abbas na 12 jaar inactiviteit opeens het Palestijnse parlement?

Plaatje hierboven: Het gebouw van het Palestijnse parlement aka de ‘Palestinian Legislative Council’ (PLC) in Ramallah op 28 januari 2006, werd al drie dagen na de laatste verkiezingen aangevallen, de ruiten ingeslagen en de inboedel vernield [beeldbron: Zharan Hammad/Getty Images]

Na 12 jaar, waarin het Palestijnse parlement (Palestinian Legislative Council, PLC) niet heeft vergaderd, heeft Mahmoud Abbas eergisteren plotseling aangekondigd dat het Palestijnse Constitutionele Hof het PA-parlement had ontbonden:

“Het [PA] Parlement (Legislative Council), dat al 12 jaar niet actief is … Het onderwerp bereikte het constitutionele hof en het gaf het besluit om het parlement te ontbinden en binnen zes maanden verkiezingen voor het parlement te eisen.”

Waarom zou Abbas plotseling iets doen dat hij al 12 jaar niet heeft gedaan?

Bij de laatste verkiezingen in de gebieden van de Palestijnse Autoriteit in 2006 won Hamas een duidelijke meerderheid van parlementaire zetels in zowel de Gazastrook als de Westelijke Jordaanoever. Omdat Hamas de absolute meerderheid had, was het voor Abbas handig dat het Parlement nooit vergaderd heeft. Abbas en Fatah regeerden de PA rechtstreeks door beslissingen en voorschriften van de overheid. Abbas rechtvaardigde de bevriezing van het Palestijnse parlement vanwege de burgeroorlog die leidde tot de heerschappij van Hamas in de Gazastrook in 2007.

Abbas plotse ommezwaai is niet omdat hij plotseling geïnteresseerd is in democratie. Integendeel, Abbas erkent dat hij op 83-jarige leeftijd moet overwegen wat er zal gebeuren op de dag dat hij zijn ambt verlaat. Op grond van de PA-wet moet de president zijn ambt verlaten zonder opvolger, de voorzitter van het parlement neemt het voorzitterschap van de Palestijnse Autoriteit over gedurende twee maanden, waarna presidentsverkiezingen worden gehouden. De huidige voorzitter van het Palestijnse parlement is Aziz Al-Dweik van Hamas.

Dus onder de huidige PA-wetgeving zou Hamas de PA regeren, mocht Abbas zijn positie verlaten. Veelbetekenend is dat een grote meerderheid van de Palestijnen de implementatie van PA-wetgeving ondersteunt en Al-Dweik de leiding heeft over de PA als de positie van president leeg is.

Aziz Al-Dweik

Een peiling van juli 2018 door Khalil Shakaki’s Palestijnse Centrum voor Beleid en Onderzoek Onderzoek (PCPSR), vond dat 60% van de Palestijnen het erover eens was dat “in het geval van Abbas’ afwezigheid, de voorzitter van de Palestijnse Wetgevende Raad, Aziz Al-Dweik van Hamas [plaatje rechts], twee maanden president moet worden in uitvoering van de basiswet.

Hoewel Abbas heeft afgezien van het uitleggen van zijn besluit om het parlement te ontbinden, lijkt de redenering achter de ontbinding van het parlement zijn vrees dat Hamas legaal de controle over de PA zou overnemen, zelfs zonder nieuwe verkiezingen. Hoewel de grondwet van de PA het interim-voorzitterschap tot twee maanden beperkt, is er geen garantie dat Hamas ooit de PA zou besturen nieuwe verkiezingen zou toestaan.

Hamas kon een aantal rechtvaardigingen gebruiken, daarbij verwijzend naar het feit dat Mahmoud Abbas zelf 13 jaar lang president van de PA was zonder verkiezingen te houden, ook al is het presidentschap onder PA-wetgeving beperkt tot 4 jaar. Als Abbas de PA-wetgeving zou kunnen overtreden en president zou blijven gedurende zo’n lange periode, is er geen reden om te geloven dat een Hamas-president zijn bevoegdheden snel zou opgeven, gewoon vanwege de PA-wetgeving.

Het mogelijke resultaat zou kunnen zijn dat Hamas, nadat hij legaal de controle heeft overgenomen, geen aansporing zou hebben om een ​​algemene PA-verkiezing te houden en dat zij hun regime onbeperkt zouden kunnen uitbreiden, net als Mahmoud Abbas. Om te voorkomen dat Hamas de controle over de PA zou overnemen, lijkt het erop dat Abbas een nieuwe realiteit probeert te creëren waarin, als gevolg van zijn ontbinding, er geen ‘Spreker’ van het parlement is om hem te vervangen.

Wat de zaken voor Mahmoud Abbas en Fatah nog verder compliceert zijn de laatste peilingen die laten zien dat Hamas populairder is dan Fatah en zowel de presidentsverkiezingen als het parlement zou winnen. Een onderzoek in december uitgevoerd door de PCPSR toont aan dat, als Mahmoud Abbas en Hamasleider Ismail Haniyeh tegenover elkaar zouden uitkomen, PA Haniyeh met 7% zou winnen en als parlementsverkiezingen zouden worden gehouden, 34% voor Hamas en 35% voor Fatah zou stemmen. De overige 31% zou ofwel voor andere partijen stemmen ofwel onbeslist zijn.

Het achterlaten van de Palestijnse Autoriteit zonder een voorzitter van het Parlement bepaalt niet wie Abbas zou moeten vervangen als hij plotseling zou moeten aftreden. Abbas’ politieke partij Fatah, die de militaire controle heeft over de Westelijke Jordaanoever en de hoofdstad van de Palestijnse Autoriteit van Ramallah, zou zeker proberen hun macht te behouden en via een interne procedure proberen snel een opvolger van Abbas te benoemen en hem als de nieuwe president aan te kondigen.

Hamas zal dit naar alle waarschijnlijkheid verwerpen en beweren dat de laatste voorzitter van het parlement Aziz Al-Dweik van Hamas de rechtmatige leider onder de PA-wet zou moeten zijn. Ze zullen terecht beweren dat Abbas’ ontbinding van het parlement slechts een truc was om het democratische proces onder PA-wetgeving te ondermijnen. Het is onduidelijk wanneer het besluit om het parlement te ontbinden van kracht wordt of precies wanneer de nieuwe algemene verkiezingen zullen worden gehouden, maar de tussenperiode kan heel goed resulteren in interne Palestijnse onrust.


Bronnen:

♦ naar een artikel van Itamar Marcus en Maurice Hirsch “Why did Abbas suddenly dissolve the PA parliament?” van 23 december 2018 op de site van Palestinian Media Watch (PMW)

♦ een artikel op deze blogWaarom de Palestijnen geen eigen parlement hebben” van 19 oktober 2018

Een gedachte over “Waarom ontbindt Mahmoud Abbas na 12 jaar inactiviteit opeens het Palestijnse parlement?

Reacties zijn gesloten.