Meest westelijk gelegen synagoge van Rusland herbouwd 80 jaar na de Kristallnacht

Plaatje hierboven: Ongeveer 1.000 gasten wonen de inhuldiging bij van de nieuwe synagoge van Koenigsberg in Kaliningrad, Rusland, 8 november 2018 [beeldbron: Cnaan Liphshiz/JTA]

Michael Wieck liep twee keer per dag naar school en terug en passeerde een van de grootste en meest spectaculaire Joodse plaatsen van aanbidding in Europa: de Nieuwe Synagoge van Koenigsberg.

Er waren drie synagogen in Koenigsberg, een voormalige hoofdstad van de inmiddels afgedankte Duitse deelstaat Oost-Pruisen. De Pruisische enclave, ingeklemd tussen Polen en Litouwen, had een Duitssprekende bevolking en een Joodse gemeenschap die heel anders was dan de Jiddisch sprekende bevolking die er omheen woonde in verarmde Joodse plattelandsgehuchten, oftewel sjtetls.

De mammoet sjoel werd gebouwd in 1896 in de Aesopus-stijl in de bruisende havenstad die nu Kaliningrad wordt genoemd. De twee enorme torens werden overschaduwd door de nog grotere koepel van het gebouw. “De synagoge was nooit leeg”, vertelde Wieck, een 90-jarige Holocaust-overlevende, aan JTA in een telefonisch interview vanuit zijn huis in Berlijn. “Het was een zeer diverse Joodse gemeenschap. We hebben een goed leven gehad.”

Inderdaad, de Nieuwe Synagoge was een symbool van dat goede leven en van hoe geïntegreerde en veilige Joden zich voelden in Koenigsberg, die de Russen in 1945 uit Duitsland weggristen. Dit is de reden waarom het afbranden en vernietigen van de synagoge door de nazi’s tijdens de pogroms tijdens de Kristallnacht die begon op 9 november 1938, zo bijzonder schokkend was voor Wieck en de duizenden Joden die daar woonden.

“We zagen elke dag de kolossale ruïne van onze historische oude synagoge, nu een stil, beschuldigend gedenkteken, een gedenkteken voor het lijden,” schreef Wieck in een biografie uit 2003 die hij schreef over zijn jeugd in Koenigsberg.

Nu, precies 80 jaar na de orgie van geweld tegen Joden en hun instellingen in door de nazi’s beheerst Europa, staat een andere Joodse gemeenschap op het punt een bijna exacte replica van het gebouw op dezelfde plaats te openen om Joodse aanbidders te dienen. De restauratie is bedoeld om Joodse aanwezigheid en heropstanding te bevestigen op een plek die al lang geassocieerd is met onherstelbare vernietiging.

“Het is de enige synagoge in Rusland die werd vernietigd tijdens de Kristallnacht,” zei Rabbi Alexander Boroda, voorzitter van de aan Chabad gelieerde Federatie van Joodse Gemeenschappen van Rusland, van de Nieuwe Synagoge van Koenigsberg. “Het is heel symbolisch dat we het bijna precies herbouwen zoals het was, niet alleen de glorie herstellen maar uitbreiden.”

Donderdag verzamelden duizenden locals zich buiten de synagoge en bekeken op een gigantisch scherm live beelden van Rabbi Berel Lazar, een van Ruslands twee belangrijkste rabbijnen, die de sjofar blies voor de ongeveer 1.000 gasten tijdens de herinwijdingsceremonie. Diplomaten en overheidsfunctionarissen sloten zich aan bij congreganten in het opvangcentrum.

Wat tijdens de Kristallnacht 80 jaar geleden werd vernietigd werd door Joden weer heropgebouwd en oogt thans mooier dan ooit. Mazzel Tov!

Plaatje hierboven: De compleet gerenoveerde Nieuwe Synagoge in Köningsberg (Kaliningrad) op 16 juni 2018 [beeldbron: Jews in East Prussia]


Bronnen:

♦ naar een artikel van Cnaan Liphshiz “Russia’s westernmost synagogue rebuilt 80 years after Kristallnacht destruction” van 8 november 2018 op de site van The Jewish Telegraphic Agency (JTA)

♦ naar een artikel van Cnaan Liphshiz “Russia’s westernmost synagogue rebuilt 80 years after Kristallnacht destruction” van 9 november 2018 op de site van The Times of Israel

♦ naar een artikelBuilding a Synagogue in Kaliningrad – Synagogenbau in Königsberg” op de site van The Jews of East Prussia

Advertenties

2 gedachtes over “Meest westelijk gelegen synagoge van Rusland herbouwd 80 jaar na de Kristallnacht

  1. Russen : onder Stalin : had reeds veel Joden naar Birobidjan ( Yiddish Oblast) gedeporteerd : vandaar nogal veel overlevers ! natuurlijk ook geen pretreis maar beter dan afwachten wat de pruisen van plan waren ! leuk dat de sjoel er weer is maar er zijn nog maar acht Joden ! ??

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.