Darwin’s evolutieleer gewikt en gewogen door een Israëlische rabbijn

Is het universum 5,779 jaar oud of 13,8 miljard jaar? Zijn dieren geëvolueerd van eerdere soorten of zijn ze allemaal onafhankelijk van de aarde gemaakt? Voor degenen die zich niet bewust zijn van de relevante wetenschappelijke bewijzen, of die de moderne wetenschappelijke onderneming verwerpen, is het accepteren van de eenvoudige lezing van de Torah eenvoudig. Anderen moeten echter worstelen met ernstige problemen.

Neem de ouderdom van het universum, bijvoorbeeld. Zonder ingewikkelde en irrelevante zaken zoals koolstofdatering te bespreken, is er heel duidelijk bewijs dat het universum veel meer is dan een paar duizend jaar oud. Dinosaurusfossielen zijn bijvoorbeeld te vinden in rotslagen op duizenden plaatsen in de wereld, maar er zijn geen fossielen van mensen of honden of leeuwen of andere hedendaagse soorten te vinden in dezelfde lagen, wat aantoont dat dinosaurussen in een eigen tijdperk leefden.

De Rishonim worstelden niet met de problemen van de moderne wetenschap, maar worstelden met vergelijkbare uitdagingen en verschaften bruikbare benaderingen om ermee om te gaan. De Rambam (Maïmonides) bijvoorbeeld (Guide for the Perplexed 2:29), zegt: “In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, is het relaas van de schepping in de Schrift niet als letterlijk bedoeld in al zijn delen.” De commentaren bij de Gids leggen uit dat de Rambam geloofde dat Bereishis (het Scheppingsverhaal) beschrijft – niet zes dagen of zelfs zes tijdsperioden – maar een zesdelige hiërarchie in de natuurlijke wereld.

Hoe zit het met de evolutie? Er is een wijdverspreid geloof dat evolutie wetenschappelijk in diskrediet is gebracht. Alleen mensen die religieuze bezwaren tegen evolutie hebben, geloven dit echter. In de wetenschappelijke gemeenschap wordt evolutie als bewezen beschouwd – tenminste, één aspect ervan. ‘Evolutie’ verwijst eigenlijk naar twee heel verschillende dingen. Ten eerste is de historische bewering dat alle soorten zich ontwikkelden van vroegere soorten en dus gemeenschappelijke voorouders. Ten tweede is het voorgestelde mechanisme waardoor deze transformaties plaatsvonden.

Het eerste aspect is universeel geaccepteerd in de wetenschappelijke gemeenschap (en zelfs door velen in de Intelligent Design-beweging). Het wordt ondersteund door een overweldigende convergentie van bewijsmateriaal uit veel verschillende gebieden van de biologie. Deze omvatten het fossielenbestand (vergeet de lacunes – hoe kan men rekening houden met alle fossiele tussensoorten die er zijn?); de aanwezigheid van rudimentaire organen (zoals de kleine, nutteloze vleugels van vliegende vogels); de geografische concentratie van vergelijkbare soorten (zoals de buideldieren van Australië); en de algemene structuur van soorten.

Maar hoe kunnen dergelijke mutaties optreden? Deze kwestie wordt besproken in de wetenschappelijke gemeenschap, maar dit debat is vanuit een theologisch perspectief totaal niet relevant. Het Jodendom heeft altijd volgehouden dat God door de natuur werkt. Net zoals we geen bovennatuurlijke interventie hoeven te doen om Gods hand te zien in de geschiedenis, het weer en de geneeskunde, hoeven we ook geen bovennatuurlijke interventie te plaatsen om Gods hand te zien in de ontwikkeling van het leven. God werkt door politiek en medicijnen, en hij werkt door middel van biologie.

Vlak nadat Darwin de evolutie had voorgesteld, schreef Rav Samson Raphael Hirsch dat als het uiteindelijk als feitelijk aanvaard wordt door de wetenschappelijke gemeenschap, “het Jodendom in dat geval zijn aanhangers zou oproepen om nog meer eerbied dan ooit tevoren te geven aan de enige, enige God die, in Zijn grenzeloze creatieve wijsheid en eeuwige almacht, nodig om niet meer dan één enkele amorfe kern en één enkele wet van ‘aanpassing en erfelijkheid’ tot stand te brengen om voort te brengen, vanuit wat chaos leek maar in feite een zeer definitieve orde was, de oneindige verscheidenheid aan soorten die we tegenwoordig kennen, elk met zijn unieke eigenschappen die hem onderscheidt van alle andere wezens.”

Zelfs een ‘willekeurige’ evolutie is niet noodzakelijk problematisch. Loterijen zijn tenslotte ‘willekeurig’, en toch werd een loterij gebruikt om het Land van Israël te verdelen (met duidelijk Gods hand erachter). De hele boodschap van Purim is dat gebeurtenissen die volkomen willekeurig lijken, zonder een openlijke goddelijke rol, echt door Hashem (de Almachtige) worden geleid.

Maar hoe zit het met de menselijke evolutie? Interessant genoeg, al eeuwen voor Darwin, zei Rishonim al dat de mens op dezelfde dag als dieren werd geschapen omdat er fysiek geen significant verschil tussen ons is. De Ramban zegt zelfs dat de mens eerst werd geschapen als een dier en pas toen de ziel kreeg die hem anders maakte.

Met andere woorden, het maakt geen verschil of onze fysieke lichamen komen van apen of kikkers of schimmels of vuil. Wat de mens onderscheidt, is het vermogen om zijn vrije wil te gebruiken om zijn unieke ziel te verfijnen en meer dan alleen een dier te worden. Controverses woeden over deze kwesties. Toch verschillen ze niet van de controverses die eeuwenlang hebben gewoed, zelfs millennia, over de letterlijkheid van verschillende Schriftuurlijke verslagen zoals het verhaal van Iyov of het verhaal van de slang in Gan Eden.

Kortom, iemand die het moderne wetenschappelijke verslag van de ontwikkeling van het universum aanvaardt en probeert de Torah overeenkomstig te interpreteren, heeft zeker voldoende steun in onze traditie om op te vertrouwen.

door rabbijn Dr. Natan Slifkin


Bronnen:

♦ naar een artikel van rabbijn Dr. Natan Slifkin “Must A Jew Interpret Bereishis Literally?” van 4 oktober 2018 op de site van The Jewish Press

♦ naar een artikelJewish views on evolution” from Wikipedia, the free encyclopedia

♦ naar een artikel van Tzvi Freeman “Does the Theory of Evolution Jibe with Judaism?” van 21 maart 2017 op de site van Chabad.org

♦ naar een artikel van Gil Ronen “Anti-Semitic ‘Evolution of Jews’ in Arab Technion Student Work” van 21 met 2014 op de site van Arutz Sheva

Advertenties

10 gedachtes over “Darwin’s evolutieleer gewikt en gewogen door een Israëlische rabbijn

  1. Geen enkel probleem met een jonge aarde, God is zo groot!!Hij kan gemakkelijk in 6 dagen het universum scheppen.
    En de wetenschap?? Die proberen een aanname te verklaren, maar er zitten zoveel missers en vergeet het DNA van elk dier, plant en de mens niet, zo complex en zo mooi.
    En vergeet de zondvloed niet en de enorme inpact die het heeft gehad.
    Trouwens in het boek Job worden dino’s beschreven

    Like

    1. Hoi Ria !in het boek iov staan de noordafrikaanse olifant (hannibal?) en neushoorn beschreven ! die had maar een hoorn- in latijn uniscornus genoemd
      (abuis vertaald eenhoorn) beide ondersoorten zijn inmiddels uitgestorven ! Itan of leviatan is een walvis ; die zwemt ook weleens voorbij in tel-aviv ! de bijbel staat vol wonderlijke omschrijvingen van een wonderbaarlijke wereld: dat is de wereld vandaag de dag nog steeds !! Wonderbaarlijk !! blijf wakker en geniet !!

      Like

  2. goed stuk : 5779 was de datum waarop abba rahim ( abraham) zijn geboortestreek verliet om een nieuw volk te stichten . bereshit is ook vrij duidelijk over 6 tijdperken en evolutie- de voortdurende ontworsteling van mens en omringende natuur ! gelukkig komen ook veel wetenschappers uit eigen waarneming tot de conclusie dat de bijbel en wetenschap nooit tegenstrijdig zijn!

    mocht u de bijbel kunnen lezen LOS van religie IS het zelfs wetenschap !!

    Like

  3. Micro evolutie is bewezen ( variatie binnen de soorten ) macro evolutie is totaal niet bewezen Wie naar de dierentuin gaat ziet daar apen en wie in de spiegel kijkt ziet een mens, waarom zien we nu dan geen tussenvorm ? Als de aarde werkelijk miljoenen jaren zou bestaan dan zouden we onnoemelijk veel botten in de grond moeten tegenkomen het tegendeel is echter waar En wat te denken dat elk schepsel onherleidbaar complex is d.w.z dat het vanaf het begin volledig moest zijn omdat het anders gedoemd was uit te sterven of totaal geen overlevingskansen had. Hoe kan het dat de samenstelling van zuurstof zo is dat mens en dier kunnen ademen ? Hoe kan het dat de zon en de maan precies goed staan om niet te verbranden of te bevriezen Hoe kan het dat elk schepsel symmetrisch is ? Ik kan eindeloos doorgaan hiermee Maar de grootste belediging van de God van Israël is wel dat Hij evolutie zou hebben opgestart waarbij dood en verderf de standaard was Nee zeker niet, de almachtige schepper van hemel en aarde schiep alles volkomen goed en het 1e mensenpaar had zelfs dagelijks omgang met God totdat ze verleid werdt door Satan om te zondigen en toen pas de dood zijn intrede deed
    De Satan is een leugenaar vanaf het begin en evolutie is een machtig wapen van hem Ik begrijp dat mensen dit als een sprookje beschouwen maar als God in je leven komt gaan je ogen hier voor open
    Shalom ( Joh 3:16 )
    Kees Bakker

    Like

    1. Sorry To Say !! Darwin was niet de uitvinder van de evolutie-theorie ! dat was G-D’s persoonlijk grapje — hier zijn de bouwsteentjes ,maak er wat moois van- als
      hemzelves schept; waarom dan bedenkt een reli-persoon een antischepper?? alla en satan zijn maar koffie-jonges daarboven hoor !!

      Like

  4. Shalom;
    Als de Aarde miljoenen jaren zou bestaan; zouden er geen fossiele resten van bijv. de reuzen reptielen meer zijn.
    Dezen zouden al lang geleden volledig zijn verteerd. 70 miljoen jaar geleden uitgestorven? En waardoor? Wat is de oorzaak geweest?………………………………..

    Like

  5. HoeiHoei :: hierboven worden mensen boos in de comments : niet de bedoeling !
    oude testament en huidige wetenschap beamen elkaar ! maar de ouwe rakkers waren nogal vaag en warrig en werden vaak mis-vertaald ! G-D zelf is al miljoen keer ouder dan ons hele universum ; die maakt zich geen zorg meer om ons: dat moeten wij zelf maar doen : maar toch blijven wij alle kinderen van G-D ! wij mogen iedere dag van ons bestaan wakker worden in een nieuwe dag en een nieuwe wereld ! lees de krant ! vraag uw baas om opslag !!U leeft EEN keer !!

    Like

  6. Wel eh, ik ga er hier niks aan toevoegen want als je religie in vraag durft te stellen duurt het nooit lang of de messen komen boven. De geschiedenis van het Volk van Israël bewijst dit zelf en die is geen miljoenen jaren oud maar slechts enkele duizenden en de vervolging en stigmatisering van Joden loopt onverminderd door tot op vandaag.

    Ik heb met dit artikel te brengen enkel wat willen nuanceren. Helaas nemen mensen zich altijd zo vreselijk serieus dat een eerlijke en open discussie onmogelijk wordt gemaakt. Ten andere ook de Joden zijn hier fel over verdeeld (‘2 Joden, 3 meningen’) maar ik vond deze tekst van die rabbijn wel een leuke en interessante kijk op de zaken.

    En voor de doemdenkers onder ons: het einde van de wereld ligt nog vele miljarden weg, maar het einde van de mensheid daarentegen zou wel eens sneller kunnen komen dan we denken. Volgens Stephen Hawkins en vele andere wetenschappers zou het binnen 100 jaar reeds afgelopen kunnen zijn met de mensheid. Tenslotte kan de mens niet zonder de aarde, maar de aarde kan wel zonder de mens.

    Ik heb er al eerder over geschreven hoe ikzelf daarover denk. Voor wie het interesseert:

    “Arabisch-Israëlisch conflict lost zichzelf op natuurlijke wijze op binnen 100 jaar”
    https://brabosh.com/2017/10/13/pqpct-emb-2/

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.