Deense Joden herdenken de redding van hun gemeenschap van de nazi’s 75 jaar geleden

De redding van de Deense joden vond plaats tijdens de bezetting van Denemarken door nazi-Duitsland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Op 1 oktober 1943 beval nazi-leider Adolf Hitler de arrestatie van de Deense joden om te worden gedeporteerd. Ondanks groot persoonlijk risico is de Deense verzetsbeweging met de hulp van vele gewone Deense burgers, erin geslaagd om 7.220 van 7.800 Joden van Denemarken, plus 686 niet-Joodse echtgenoten, met kleine vissersbootjes over zee naar het nabijgelegen neutrale Zweden te evacueren [beeldbron: Ynet News].

Meer dan 26.000 mensen uit Europa ontvingen erkenning als Rechtvaardige onder de Naties van Yad Vashem van na de Tweede Wereldoorlog. Slechts in één geval was de eer die aan een hele organisatie werd toegekend en in feite aan een hele natie, in plaats van een man, vrouw of familie.

Op donderdag 11 oktober 2018 herdacht de Deense Joodse gemeenschap de redding van hun gemeenschap 75 jaar geleden in een ceremonie die werd gehouden in Kopenhagen in de grootste synagoge van het land. Tientallen overlevenden en hun redders waren woonden de ceremonie bij.

De Israëlische president Reuven Rivlin was een van degenen die aanwezig waren in de Grote Synagoge van Kopenhagen en vervoegde er de kroonprins Frederik van Denemarken en de Deense premier Laros Lokke Rasmussen, ter gelegenheid van die dag in 1943, toen de Joden werden overgebracht in boten door vissers en verzetsmensen van het door de nazi’s bezette Denemarken en werden in veiligheid gebracht in het neutrale Zweden.

“De redding van de Joden van Denemarken is een opmerkelijke gebeurtenis in de geschiedenis van de Holocaust,” zei Rivlin voorafgaand aan de synagoge-gebeurtenis in een kerk in Gilleleje, waar de lokale bevolking 86 Joden op zolder verborg voordat de nazi’s hen ontdekten. De meeste Deense joden – zo’n 7.200 van hen – overleefden de genocide dankzij de inspanningen van gewone burgers die hun leven riskeerden, velen zonder betaling, om Joden te redden in een operatie die nergens anders in Europa werd geëvenaard.

In afwachting van de aanvang van de ceremonie, stonden de ongeveer 700 deelnemers in de synagoge stil toen de kroonprins binnenkwam en ging pas weer kletsen nadat hij was gaan zitten. Rabbi Jair Melchior reciteerde een gebed voor het welzijn van het Deense koninklijke huis, gevolgd door een gebed voor Israël en zijn veiligheid. Ron Lauder, de president van het World Jewish Congress, was ook aanwezig.

“De redding van de Deense Joden is niet alleen een onderdeel van de Deense geschiedenis, maar ook van de wereldgeschiedenis”, zei Rasmussen. “Het was niet de actie door één enkel iemand maar door een heel volk.” Hij voegde eraan toe: “Een aanslag op de Deense joden is een aanval op Denemarken. Het reddingsverhaal,” zei hij, “is de solide basis van de Deens-Israëlische relatie. Denemarken steunde krachtig de vorming van de staat Israël.”

Onder de overlevenden was de 80-jarige Bent Lewinsky, die amper 5 jaar oud was toen hij met zijn ouders aan boord van een vissersboot naar Zweden ging. “Het weer was goed, net zoals vandaag. Ik wist dat de nazi’s achter ons aan zaten, maar ik was niet bang,” zei hij. “Het was een opwindende boottocht die ik ondernam, beschermd door mijn ouders. Ik ben deze natie heel dankbaar.”

Een andere deelnemer, Helle Fromberg, 64 jaar, zei dat de gebeurtenissen van 1943 betekenen “dat er hier een totaal andere ervaring is dan in de rest van Europa voor Joden. Een groter gevoel van veiligheid en verbondenheid.” Haar moeder, Edith, nu 93, werd gered. Maar haar vader koos ervoor om bij zijn grootvader te blijven, die gevangen werd genomen en naar het concentratiekamp Theresienstadt werd gestuurd.

“Deze ceremonie draagt enige droefheid in zich voor degenen die het niet gehaald hebben en voor onze broeders die zijn omgekomen,” zei Fromberg, “maar het is onvermijdelijk ook een viering van de redding, zonder welke de meeste mensen hier vandaag niet zouden leven.'”Tijdens de ceremonie keerden kinderen uit de gemeenschap terug met een Thora-rol die vluchtende Joden uit de synagoge namen en zich verstopten in de Gilleleje-kerk.


Plaatje hierboven: Eén van de kleine vissersbootjes waarmee de Deense Joden werden gered en dat werd ondergebracht en permanent tentoongesteld staat in het Holocaustmuseum van Yad Vashem, Jeruzalem [beeldbron: Yad Vashem]


Bronnen:

♦ naar een artikel van Cnaan Liphshiz “Danish Jews recall community’s rescue from the Nazis 75 years ago” van 11 oktober 2018 op de site van The Jewish Telegraphic Agency (JTA)

♦ naar een artikel van Assaf Kamar “How the Danish resistance saved almost all its Jews” van 5 mei 2016 op de site van Ynet News (Yedioth Ahronoth)

♦ naar een artikel van Greer Fay Cashman “Latent antisemitism shdows on 75th anniversary of Danish Jews” van 11 oktober 2018 op de site van The Jerusalem Post

♦ naar een artikelRescue of the Danish Jews” from Wikipedia, the free encyclopedia

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.