Eerste Aliyah (1881-1901): De komst van Russische Joden naar Israël – Deel 2

Plaatje hierboven: Rishon Lezion, Israël, opgericht in 1882 door Joodse immigranten uit het Russische Rijk. Hierboven één van de oudste bekende foto’s van Rishon Lezion genomen eind jaren tachtig van de 19de eeuw. De eerste fundamenten van de latere grootstad werden gelegd. Vandaag telt Rishon Lezion ongeveer 250.000 inwoners [beeldbron: Oneg Shabbat]

Het probleem dat niemand wilde aanpakken
Toen de Bilu’im aankwamen werden ze geconfronteerd met twee problemen: wat te doen met de Joden die er al waren en wat te doen met de Arabieren die er al waren. Ze kozen ervoor om beide problemen te negeren. Tot op zekere hoogte heeft de Zionistische beweging zelf ook  beide problemen genegeerd. De kwestie werd nooit echt aangepakt.

Echter, de zaak werd wel behandeld door de Arabieren, met inbegrip van deze brief die op 1 maart 1899 geschreven werd door een prominente 70-jarige islamitische Arabische leider in Jeruzalem, Yusuf al-Khalidi, gericht aan de (niet-Zionistische) opperrabbijn van Frankrijk:

“In theorie is de Zionistische idee volledig natuurlijk, goed en rechtvaardig. Wie kan de rechten van de Joden in Palestina betwisten? Lieve God, historisch gezien is het echt uw land. Maar in de praktijk kunt u Palestina niet overnemen zonder gebruik van geweld. U zult kanonnen en slagschepen nodig hebben. Christelijke fanatici zullen geen gelegenheid voorbij laten gaan om de haat van de moslims jegens de Joden aan te wakkeren.

Het is daarom noodzakelijk dat, om vrede te bereiken voor de Joden in Turkije [deel van het Ottomaanse Rijk, waarin ook Palestina was opgenomen], de Zionistische beweging moet gestopt worden. Lieve God, de wereld is groot genoeg en er zijn nog onbewoonde landen waar men miljoenen arme Joden kan vestigen die er misschien gelukkig kunnen zijn en er op een dag een natie vormen. Dat zou misschien wel de beste en meest rationele oplossing voor het Joodse vraagstuk zijn. Maar, in de naam van God, laat Palestina gerust. Laat het in vrede leven.”

Deze brief geschreven in 1899 vatte de gemeenschappelijke Arabische positie samen: In theorie kan het land van de Joden zijn, maar in de praktijk kan dat niet gebeuren, tenzij de Joden de Arabieren eruit gooien, echter de Arabieren zullen dat niet laten gebeuren.

Naïviteit
De Joden van de Eerste Aliyah periode waren nog naïef over wat Arabische reactie zou zijn. Misschien is de enige manier waarop ze konden hebben bereikt wat ze deden was omdat ze naïef waren. Een brief Theodore Herzl schreef vangt de geest van deze naïviteit. Het was zijn antwoord op de brief die Yusuf al-Khalidi aan de opperrabbijn van Frankrijk had gezonden en die deze op zijn beurt had gestuurd naar Herzl. Hieronder staat wat Herzl schreef:

“De Joden worden door geen van de wereldmachten ondersteund en hebben geen eigen militaire pretenties. Er hoeven geen problemen te komen met de lokale bevolking. Niemand probeert om de niet-Joden te verwijderen. De lokale bevolking zal alleen maar profiteren van de welvaart die de Joden zullen brengen.

Gelooft u dat een Arabier die een huis of grond in Palestina bezit, waarvan de huidige waarde geschat wordt op drie- of vierduizend francs, spijt zal hebben dat de prijs van zijn land vijf of tien keer zal stijgen? Want dat is per se wat er zal gebeuren als wij, de Joden, komen. En dat moet aan de bewoners van dit land worden toegelicht. Zij zullen rijk worden als gevolg van ons. Zij zullen er uitstekende broeders bijkrijgen net zoals de Sultan er trouwe en goede werkers zal krijgen die deze regio zullen leiden en hun historische moederland tot bloei zullen brengen.”

Hij meende alles wat hij zei en was zelfs correct, maar het was zeer naïef. Vandaag de dag is de levensstandaard, levensverwachting en geletterdheid van de gemiddelde Arabier in Israël op de Westelijke Jordaanoever, bijvoorbeeld, vele malen hoger dan vrijwel in alle andere Arabische landen in het Midden-Oosten. Toch zijn ze nog steeds erg ongelukkig met de Joodse staat. Geen welvaartstoename, medische zorg of educatieve gelegenheid heeft de houding van de Arabische bevolking ten aanzien van de Joden veranderd. Herzl en de Joden van zijn tijd geloofde dat het wel goed zou komen. In die zin waren ze wel erg naïef.

Europese antisemitisme en een minderwaardigheidscomplex
De komst van de Europese grootmachten in de islamitische wereld had een negatief effect op het Arabisch-islamitische houding ten opzichte van de Joden – nog vooraleer de Joden daar in grote aantallen aankwamen. Het introduceerde het virus van het Europese antisemitisme in de Arabische wereld.

De Joden had nooit een goed leven onder de moslims, maar vervolging onder de moslims was relatief mild in vergelijking met de christelijke landen. Echter, het virus van het Europese antisemitisme heeft zich thans verspreid naar de Arabieren toen de Europese mogendheden naar het gebied kwamen in het midden van de jaren 1800. Het bereikte een hoogte met de Dreyfus-affaire in 1894. Meer dan iemand anders, was het de Franse Kerk die het idee van het westerse anti-semitisme via de Franse Kerk heeft ingevoerd onder de Arabieren die thans in Syrië, Libanon en Palestina leven. De Arabieren koesterden reeds lange tijd anti-Joodse gevoelens, maar dit legitimeerden thans die gevoelens.

De eerste Aliyah maakte onder de Arabieren ook het gevoel van minderwaardigheid wakker, die dreven hen tot excessen om aldus te bewijzen dat ze niet minderwaardig zijn. Het succes van de Joden wees op de gebreken en de tekortkomingen van de Arabieren. Opeens zagen de Arabieren hoe de Joden de moerassen drooglegden, boerderijen bouwden, setden creëerden en Arabieren inhuurden als arbeiders.

Het gevoel van minderwaardigheid in combinatie met het geïmporteerde Europese antisemitisme creëerde een dodelijke combinatie die nog steeds bestaat. De Eerste Aliyah zette dit alles op gang. De Joden droomden naïef dat de problemen van de kolonisatie weg zouden gaan, maar de Arabieren hebben dat altijd duidelijk anders gezien.

De Eerste Aliyah markeert de eerste keer dat dit probleem zo duidelijk werd gezien, uitgedrukt in zulke bittere termen waardoor de weg geëffend werd voor alle latere ontwikkelingen.


Bronnen:

♦ naar een artikel van Berel Wein The First Aliyah” op de site van Jewish History.org

♦ naar een artikelFirst Aliyah” op de site From Wikipedia, the free encyclopedia

♦ naar een artikelImmigration to Israel: The First Aliyah (1882 – 1903)” op de site van The Jewish Virtual Library (JVL)

♦ naar een artikelModern Zionist Aliyot to Israel – About the waves of Jewish immigration to Israel (Aliot) 1882-1948” op de site van The Jewish Agency For Israel

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.