Antisemitisme: Het wezen van het anti-Judaïsme in het Christendom

Plaatje hierboven: Correctie van traditionele westerse voorstelling van de christen Jezus (links) compleet gestript van zijn Joods orthodoxe origine (rechts) [beeldbron: Jewish Jesus Art Exhibit]

Hoe verbijsterend bleken de dodelijke gevolgen te zijn voor de Joden door de eeuwen heen omwille van de beschuldiging van “Christus Moordenaars”, indien inderdaad slechts een gering aantal Joden present was tijdens de kruisiging, terwijl veel meer hem omhelsden en de meesten nooit van hem hebben gehoord. Alleen wanneer je de evangelies door de ogen van haat leest kan je concluderen dat de Joden Jezus hebben gedood. Dus, hoe kan de code voor haat worden doorbroken? Alleen wanneer we volledig de Joodse fundamenten van het christendom begrijpen.

Op zekere dag kwam een niet-Joodse vrouw naar Jezus toe met de vraag of hij haar dochterje wilde genzen. Jezus weigerde op haar verzoek in te gaan, omdat zijn roeping alleen bij zijn volksgenoten, de Joden, lag, niet bij de heidenen, zoals hij de vrouw ook uitlegde. Zij hield echter aan en er ontiwkkelde zich een gesprek tussen de twee, waarbij de spitsvondigheid van de vrouw Jezus op zijn besluit deed terugkomen.

En Jezus ging vandaar weg
en vertrok naar het gebied van Tyrus en Sidon.
En zie, een Kananese vrouw, die uit dat gebied kwam, riep naar hem:
Heer, Zoon van David, ontferm u over mij!
Mijn dochter is ernstig door een demon bezeten. Maar hij antwoordde haar met geen woord.
En zijn discipelen kwamen naar hem toe en vroegen hem:
Stuur haar weg,
want zij roept ons na. Hij antwoordde en zei:
Ik ben alleen maar gezonden naar de verloren schapen van het huis van Israël. Maar zij kwam dichterbij,
knielde voor hem neer en zei:
Heer, help mij!
Hij antwoordde echter en zei:
Het is niet behoorlijk het brood van de kinderen te nemen en het naar de hondjes te werpen.
Zij zei:
Ja, Heer, maar de hondjes eten ook van de brokjes die er vallen van de tafel van hun heer.
Toen antwoordde Jezus en zei tegen haar:
o vrouw, groot is uw geloof;
het zal geschieden zoals u wilt.
En haar dochter was vanaf dat ogenblik gezond. (Matteüs 15:21-28)

Wij zien in deze passage uit het Nieuwe Testament dat Jezus alleen de kinderen, de Joden dus, wilde redden, maar dat hij geen repliek had, toen de vrouw argumenteerde dat de hondjes, de heidenen, van wat overbleef van deze redding, de brokjes, mochten profiteren, ook al waren zij geen kinderen van God zoals de Joden. Uiteindelijk redde Jezus haar dochter van de demonische ziekte waardoor zij was getroffen.

Het is een opvallende passage, des te opvallender wanneer wij de latere ontwikkelingen erbij betrekken. In de christelijke traditie wordt Jezus immers gezien als de heiland voor de hele wereld, die voor alle mensen die in hem geloven, verlossing brengt. De opvatting dat Jezus door God alleen naar de Joden zou zijn gezonden, zoals in deze passage duidelijk naar voren komt, lijkt haaks te staan op de boodschap van de kerk. Het is zelfs zo dat in de loop van de tijd de Joodse identiteit van Jezus steeds meer in de vergetelheid raakte. Zo geldt hij in de Palestijnse bevrijdingstheologie als een Palestijn, zoals men in het Derde Rijk van hem een Ariër maakte.

In de Joodse traditie heeft men Jezus altijd zoveel mogelijk proberen dood te zwijgen. Hij was inmiddels de grootste vijand van het Joodse volk geworden, in wiens naam duizenden en nog eens duizenden Joden zijn vermoord. Men dichtte hem zelfs een Romeinse vader toe, Panthera genaamd, een Romeinse soldaat die Jezus bij een Joodse vrouw als bastaard zou hebben verwekt.

Wel iets anders dan de eretitel ‘Zoon van David’, waarmee in de aangehaalde passage de Kananese vrouw Jezus aanspreekt. Pas in de twintigste eeuw gingen Joodse geleerden zich in de figuur van Jezus verdiepen en ontdekten zij het uitgesproken Joodse karakter van zijn woorden en daden. Het was duidelijk: Jezus was een Jood geweest, geen proto-christen. Men noemt dit (in het Duits) de ‘Heimholung jesu’, het naar huis brengen van Jezus. Zijn werkelijke huis: het jodendom.

Hoe kan het dan dat een Joodse profeet, die het als zijn opdracht zag om uitsluitend ‘de verloren schapen van het huis van Israël’ te redden, nu algemeen geldt als de stichter van het christendom, een godsdienst die zich in de loop van de geschiedenis meestal uiterst vijandig tegenover ‘het huis van Israël’ heeft opgesteld? Waarom werd in naam van de Jood Jezus de Joodse godsdienst bestreden en werden omwille van hem Joden vervolgd? Kortom: wat is de bestaansreden van het christelijke anti-judaïsme? En wanneer is het begonnen?

In het Nieuwe Testament gaat Jezus de strijd aan met vertegenwoordigers van verschillende Joodse stromingen uit zijn tijd. Hij is daarbij bepaald niet voorzichtig in zijn woordkeus. Zo vergelijkt hij de Farizeeën met witgepleisterde graven en noemt hij hen ‘adderengebroed’ (Matteüs 23:27 en 33). De Italiaanse cineast Pier Paolo Pasolini legt in zijn film Il Vangelo secondo Matteo uit 1964 de nadruk op dit revolutionaire aspect in Jezus’ optreden, dat weinig past bij de gangbare idyllische voorstelling van een honingzoete Jezus, die zich omringt met kinderen en lammetjes.

Deze keiharde uitspraken tegenover de leidinggevende groeperingen in de Joodse maatschappij van zijn tijd werden later door de kerk dankbaar overgenomen voor haar anti-Joodse propaganda, maar ze zijn in werkelijkheid onderdeel van de intern-Joodse polemiek, die juist in Jezus’ tijd bijzonder heftig was. Jezus is nooit van zins geweest om een eigen religie te stichten. Wat hij wilde, was misstanden in het jodendom aan de kaak stellen en opkomen voor de marginalen in de Joodse samenleving, zoals hoeren en tollenaars. Hij was ervan overtuigd dat hij voor deze Joden een blijde boodschap namens God had – in die zin dat Hij ook voor hen hun God wilde zijn.

Toen Jezus’ broer jacobtus) na diens dood de leiding van de beweging overnam, was er evenmin sprake van een afsplitsing van het jodendom. Toen ook niet-Joden de weg van Jezus wilden volgen, was zijn standpunt duidelijk: zij moeten zich eerst tot het jodendom bekeren, voordat zij konden worden gedoopt. Niet iedereen in de beweging was het hiermee eens. De ex-Farizeeër Saulus (Romeinse naam: Paulus) stelde dat de Wet in Jezus Christus haar vervulling had gevonden en daarom niet meer relevant was in de nieuwe situatie na de komst van de Messias.

Besnijdenis van heidenen had volgens hem geen zin. Door onverbiddelijk optreden tegenover wie het niet met hem eens was, slaagde Paulus erin om ook Jacobus en Petrus zover te krijgen dat zij niet langer meer de volledige Tora oplegden aan heidenen die zich wilden laten dopen, maar slechts een minimum aan leefregels die noodzakelijk waren om een dagelijks contact tussen Joden en heidenchristenen mogelijk te maken (Handelingen I5). Leefregels waaraan de kerk zich later niet meer heeft gehouden, ook al hadden de apostelen die ingesteld.

Zo werd het onder invloed van Paulus’ theologische inzichten voor heidenen mogelijk om deel uit te maken van de christelijke gemeenschap zonder zich eerst tot het jodendom te hebben bekeerd – voor mannen dus zonder besnijdenis. Tot verbazing van Jezus’ eerste volgelingen bleek dat de boodschap van de herrezen Christus, zoals Paulus die op vele plaatsen in het Romeinse rijk verkondigde, een grotere aantrekkingskracht had op heidenen dan op hun eigen volksgenoten.

Dit had tot gevolg dat binnen betrekkelijk korte tijd de meerderheid van de christenen van heidense afkomst was en dat de Joodse christenen voortaan slechts een minderheid binnen de christelijke gemeenschap gingen vormen. Hun positie verslechterde nog meer, toen zij in de loop van de eerste eeuw definitief buiten de Joodse gemeenschap werden gesloten. Voor de rabbijnen was hun aanwezigheid in de synagoge niet meer aanvaardbaar, omdat zij omgingen met niet-Joden en aan hun solidariteit met het jodendom werd getwijfeld. Zo kwamen de Joodse christenen volledig geïsoleerd te staan en hadden zij geen stem meer in het kapittel. De heidenchristenen maakten voortaan de dienst uit.

door Dr. A.D. Smelik


Gerelateerd op deze blog:

♦ “Miljoenen mensen stellen nog steeds de Joden collectief verantwoordelijk voor de moord op Jezus” van 3 mei 2016 [lezen]

♦ “Jezus was geen Palestijn en zelfs niet eens een Arabier” van 20 januari 2018 [lezen]

Bronnen:

♦ naar een fragment uit het boek van Dr. A.D. Smelik “Antisemitisme: Actualiteit van een historische ontwikkeling“; uitgeverij Garant; 2015; ISBN 978-90-441-3287-8; 382 blz. ; fragment uit Hoofdstuk 3 “Het wezen van het anti-judaïsme” blz.47 t/m 51

antisemitisme_smelik

Advertenties

4 gedachtes over “Antisemitisme: Het wezen van het anti-Judaïsme in het Christendom

  1. De Jodenhaat in de Christelijke kerken had de zoon van G-d zeker niet overleefd, net zomin als de Holocaust deze Ariër had gespaard en Abbas deze Palestijn waarschijnlijk op missie had gestuurd tegen Israeli’s.

    Arme Jezus, totaal misbruikt door diegenen die hem zijn ware identiteit niet gunnen maar vermoord om diezelfde identiteit.

    Liked by 1 persoon

    1. beetje verwarrend stuk ; Jezus was inderdaad Jood , reizend prediker op zoek naar afgedwaalden . ook vandaag kom je die nog tegen ; op ieder busstation in Israel komt u wel iemand tegen met de vraag: is u Jood? zoniet; eind gesprek !
      Yoshua(jezus) was nogal een militante figuur ; romeinen waren niet kapot van hem zogezegd ! werd door hen veroordeeld en opgehangen aan een kruis. soit-het zij zo ! de lezingen van hem bleven wel hangen bij veel joden en ook weer uitgedragen ; christen-jood of joodse christen zijn er ook NU nog enorm veel !

      Wat U niet wilt dat U geschiedt : doe dat ook een ander Niet ! is het mantra van jezus en joden !!

      Like

      1. addendum ; u hoeft niet persee besneden te zijn of voortdurend een hoofdbedekking te dragen om een eerlijk mens te zijn !! even na het ontwaken een paar minuten in de badkamer-spiegel kijken is een goede oefening in mens-zijn ! doe G-D en jezelf plezier want je leeft maar EEN keer !!

        Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.